Qoǵam • 19 Mamyr, 2022

El densaýlyǵy – erekshe nazarda

25 ret kórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaý­larynda jáne Úkimettiń keńeıtilgen otyrystarynda otandastarymyzdyń densaýlyǵyn saqtaý, medısına salasyn damytý maqsatynda birqatar tapsyrma júktegen edi. Ortalyq kommýnıkasııa­lar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz máslıhatynda Densaýlyq saqtaý mınıstri Ajar Ǵınııat osy tapsyrmalardyń oryndalý barysy týraly baıandady.

Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, Prezıdent júktegen 26 tapsyrmanyń búginde bas-aıaǵy 15-i iske asty. Al qalǵan 11-i uzaqmer­zimdi oryndalý kezeńinde. Mınıstr eldegi epıdemııalyq ahýaldy turaq­tandyrý jónindegi tapsyrmalarǵa da toqtaldy. Osylaısha, búginde elimizdiń barlyq óńirinde epıdemııalyq jaǵdaıdyń turaqtanǵany baıqalyp otyr. Táýligine koronavırýs ın­fek­sııasynyń 10-ǵa jýyq jaǵdaıy tirkelip, naýqastardyń 98%-dan asta­my saýyǵyp ketti. Koronavırýs ınfek­sııasynyń taralýyna jol bermeý maqsatynda Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha tıisti sharalar qabyldandy. Sonymen qatar epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, epıdemııaǵa qarsy sharalar jolǵa qoıyldy. Eldegi zerthanalar júrgizetin PTR-zertteýlerdiń biryńǵaı bazasy qalyptastyryldy.

– Búginde orta eseppen táýligine 15 myń adam ekpe salady. Osy ýaqytqa deıin vaksınanyń 1-komponentimen 10,6 mln adam (vaksınalaýǵa jatatyn eresek adamdardyń 83,3%-y, halyqtyń jalpy sanynyń 55,8%-y), al 2-komponentimen 10,25 mln otandasymyz (vaksınalaýǵa jatatyn eresek adamdardyń 81,3%-y, halyqtyń jalpy sanynyń 53,9%-y) vaksına aldy. Buǵan qosa 4,2 mln adam qaıta ekpe saldyrdy, – dedi mınıstr.

A.Ǵınııattyń aıtýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý sheńberinde Parlament Senaty qabyldaǵan «Bıologııalyq qaýipsizdik týraly» zań jobasy ázirlendi. Atalǵan zań jobasynyń negizgi maqsaty bıo­logııalyq qaýip-qaterlerdi erte anyq­taý, aldyn alý jáne boldyrmaý sana­lady. Sonymen qatar osy qujat sheń­berinde bıologııalyq qaýip-qaterlerge qarsy is-qımyl júıesiniń tıimdi júıesin qurý josparlanyp otyr.

Densaýlyq saqtaý júıesindegi basym baǵyttyń biri – medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek (MSAK). Bul – halyqqa kórsetiletin barlyq medısınalyq kómekti úılestirýge baǵyttalǵan qyzmet. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha medısınalyq alǵashqy kómekti uıymdastyrý tásilderin túbegeıli qaıta qaraý maqsatynda MSAK-ty halyqtyń, sonyń ishinde aýyl turǵyndarynyń qoljetimdiligin, jedeldigin jaqsartý jónindegi is-sharalar jospary bekitildi.

Bul rette mınıstr osy baǵyttaǵy naqty sharalar týraly aıta kele, densaýlyq saqtaý uıymdary jelisiniń memlekettik normatıvin jetildirý jónindegi sharalarǵa da toqtaldy. Sonyń sheńberinde turǵyndar sany 50 adamǵa deıingi eldi mekenderdi úıde medısınalyq qyzmetkermen qamtamasyz etý josparlanyp jatyr. Máselen, turǵyndarynyń sany 50-den 500 adamǵa deıingi aýyldyq eldi mekenderde medısınalyq pýnktter qurý, 500-den 1 500 adamǵa deıingi aýyldarda feldsherlik-akýsherlik pýnktter ashý, al 1 500-den 5 myń adamǵa deıingi eldi mekenderde dárigerlik ambýlatorııalar ashý kózdelip otyr.

Sondaı-aq azamattardyń kóp­te­gen ótinishin eskere otyryp, ambý­la­to­rııalyq jaǵdaıda mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý qaǵı­dalary bekitildi. Onda jalpy praktıka dárigeriniń joldamasynsyz kon­sýl­tasııalyq-dıagnostıkalyq qyz­metter kórsetý kózdelip otyr. Al onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlary bar pasıentterge yńǵaıly bolý úshin «jasyl dáliz» engizildi. Sonyń sheńberinde onkologııalyq aýrýǵa shaldyǵý kúdigi bar pasıent­terge 18 jumys kúni ishinde konsýl­tasııa júrgizilip, tekseriledi. Olar zert­hanalyq zertteýlerden, ýltrady­bystyq tekserýden, rentgennen, EKG, KT, MRT, sondaı-aq endoskopııadan óte alady.

Sonymen qatar 2025 jylǵa qaraı MSAK-tyń 500 nysanynyń qurylysy, aýyl turǵyndary men balalar úshin profılaktıkanyń jańa tásilderin engizý (Check-Up), pasıentterge baǵdarlanýdy damytý (mobıldi brıgadalar, úzdik praktıka ortalyqtary, ABB) jáne basqa da kóptegen shara qolǵa alynady. Osy sharalardy iske asyrý nátıjesinde MSAK-qa barý sanyn jylyna bir turǵynǵa shaqqanda 6-ǵa deıin (2021 jyly – 5,8) ulǵaıtý, sondaı-aq MSAK-ty qarjylandyrý úlesin 54%-dan 60%-ǵa deıin arttyrý josparlanyp otyr.

A.Ǵınııat Prezıdenttiń Balalar jyly aıasynda berilgen tapsyrmalaryn iske asyrý máselesine erekshe nazar aýdardy. Máselen, Densaýlyq saqtaý mınıstrligi júrgiziletin zertteýler kólemin eskere otyryp, balalardy profılaktıkalyq qarap-tekserý paketterin keńeıtedi (OAK, OAM, optoakýstıkalyq remıssııa). Sonymen qatar respýblıkalyq bıýdjet qarajatynan 16,4 mlrd teńge mólsherinde qarjylandyrý, sırek kezdesetin 9 aýrý, sonyń ishinde julyn-bulshyq et atrofııasy jáne epılepsııasy bar balalardy emdeý úshin dárilik zattardyń 24 pozısııasyn satyp alý kózdeldip otyr.

Mınıstr vedomstvo iske asyryp jatqan Memleket basshysynyń basqa da tapsyrmalarynyń qatarynda medısına qyzmetkerleriniń ál-aýqatyn arttyrý, jyl saıyn jalaqyny joǵarylatý jónindegi sharalar týraly baıandady. Medısına qyzmetkerleriniń mártebesin arttyrý máselelerine qatys­ty atalǵan sala qyzmetkerleriniń kásibı jaýapkershiligin saqtandyrý júıe­sin engizý týraly habarlady. Sondaı-aq A.Ǵınııat Prezıdenttiń dárigerlerdi qoldaýdaǵy úlken rólin atap ótti. Onyń aıtýynsha, eger 2018 jyly medısına qyzmetkerlerine tek 49 nagrada berilse, Qasym-Jomart Toqaev eki jyl ishinde medısına qyzmetkerlerine 1 225 túrli nagrada tabystady.

Vedomstvo basshysy óz sózinde aýrýhana ınfraqurylymyn jańǵyrtý máselesine qatysty da málimet berdi. Osy tapsyrmany iske asyrý aıasynda bıyl 20 medısınalyq nysan ashý jos­parlanyp otyr. Al 2023 jyly 37 nysan paıdalanýǵa beriledi dep kútilýde. Sonymen qatar 2025 jylǵa qaraı 500 MSAK nysanynyń qurylysy josparlanǵan. Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý aıasynda mınıstrlik medısınalyq tehnıkany ortalyqtandyrylǵan satyp alý mehanıkasyn ázirledi. Dárilik zattar men medısınalyq buıymdardyń otandyq óndirisiniń úlesin arttyrýdy qamtamasyz etý úshin naqty is-sharalar qabyldady.

Sońǵy jańalyqtar

Indet qaıta órshidi

Álem • Keshe

О́ńirde damý úrdisi bar

Aımaqtar • Keshe

Tańdaıdyń tarlany

Tarıh • Keshe

Joǵalǵan soldat

Tarıh • Keshe

Dombyrany dáriptedi

Rýhanııat • Keshe

Almatyda 36 gradýs ystyq bolady

Aýa raıy • Keshe

Búgin - Ulttyq dombyra kúni

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar