Osydan 3 jyl buryn, anyǵy bas basylymnyń 2019 jylǵy 17 sáýirdegi nómirine bas taqyryp retinde «Eńbek» eleýsiz qaldy» degen taqyrypta problema kótergen maqala shyqty. Biz osy materıalymyzda mektepte eńbek sabaǵynyń jóndi ótkizilmeıtini týraly aıtqan ata-analardyń aryzyn jetkizgenbiz. Osyǵan qosa atalǵan pándi tehnologııanyń kóleńkesinde qalyp qoıǵany jaıynda da jazǵanbyz. «Eńbekke baýlý sabaǵyna degen salǵyrttyqtyń sońy jumys izdeýge qulshynbaıtyn, óz betinshe qareket qyla almaıtyn, jatypisher jalqaý býyndy qalyptastyryp shyǵarady. Bul bizge kerek pe?» dep qoǵamǵa, odan qaldy jaýapty mekemelerge saýal da tastaǵan edik.
2022 jylǵy 17 aqpanda gazetimizde «Eńbek» pániniń endigi sıpaty qandaı?» atty materıal jarııalandy. Mektepterdi aralap, eńbek sabaǵynyń qalaı ótetininen arnaıy reportaj jasadyq. Sol reportajymyzda orta bilim berý uıymdaryndaǵy beıneleý óneri (ıaǵnı, sýret), syzý sabaqtary alynyp, onyń mazmuny burynǵy eńbekke baýlý pánine kiriktirilip kórkem eńbekke aınalǵanyn jazdyq. Kózben kórgen sabaqtan shyqqanda: «Syzý ma, sýret pe, álde eńbek pe?» degen suraq týdy. Úsh pándi úsh bólek oqyǵan bizdiń býyn kirikken, birikken sabaqtyń bul túrin túsine qoıýy ekitalaı-aý» dep oı túıgen edik.
Birneshe ret kóterilgen másele endi oń sheshimin tapty. Y.Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasynyń prezıdenti Madına Tynybaeva jaýapty mınıstrliktiń apparat jınalysynda «Kórkem eńbek» páni eki pánge bólinetinin jetkizdi.
«Bilim jáne ǵylym mınıstrligi «2022-2023 oqý jylynda Qazaqstan Respýblıkasynyń orta bilim berý uıymdarynda bilim berý prosesin uıymdastyrýdyń erekshelikteri týraly» ádistemelik nusqaý hat jobasyn (ÁNH) usyndy. ÁNH jobasyna sáıkes «Kórkem eńbek» páni eki pánge bólinedi. Naqtyraq aıtqanda, 1-4 synyptarǵa «Eńbekke baýlý», 1-6 synyptarǵa «Beıneleý óneri» pánderi eki bólek pán retinde oqytylady», dedi M.Tynybaeva.
Budan buryn Bilim jáne ǵylym mınıstri endigi Ashat Aımaǵambetov bıyldan bastap «Kórkem eńbek» pánin burynǵydaı eki túrli pánge bólý josparlanyp otyrǵanyn aıtqan edi. Mınıstrdiń málimdeýinshe, 2016 jylǵa deıin bolǵandaı «Eńbek» jáne «Beıneleý óneri» dep bólinedi.
Endigi másele – bastaýyshtan basqa synyptardaǵy eńbek pánin de bólek saǵat berip, tehnologııa páninen «enshisin» alyp berý.
Pánderdiń bólek oqytylýyna qatysty jáne bir jańalyq bar. Mektepterde «Qazaq tili men ádebıeti» pánin 2024 jyldan bastap bólý boıynsha daıyndyq jumystary júrgizilip jatyr. A.Aımaǵambetovtiń oıynsha, til men ádebıetti oqytatyn pánderdiń maqsattary ártúrli. Odan bólek qazaq mektepterinde «Álem ádebıeti» pánin jeke oqytýǵa qatysty másele burynnan kóterilip keledi. Bul – durys usynys. Balalarymyz qazaq, orys ádebıetin ǵana emes, álem ádebıetin de bilýi kerek.
Taǵy bir ózgeriske kelsek, ÁNH jobasyna saı budan bylaı «Shet tili» pánin oqýshylar 3-synyptan bastap oqıdy. «Qazaqstandyq jáne halyqaralyq sarapshylar júrgizgen zertteýler men taldaý birinshi synyp oqýshysyna birden 3 tildi úırený qıyn ekenin kórsetti. Birinshi synypta balanyń tek bir tildi úırenýi, ıaǵnı aldymen ana tilinde oqyp, jazýdy úırenýi óte mańyzdy», dedi M.Tynybaeva.
