Qazaqstan • 20 Maýsym, 2022

«Qasiretti qańtar»: 2 myńnan astam qarý qylmyskerlerdiń qolynda júr

205 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Bas prokýratýra men IIM «Qasiretti qańtar» oqıǵalaryna qatysty qylmystyq isterdiń tergeý barysy týraly habarlaýdy jalǵastyrýda. Osyǵan oraı Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Bas prokýratýranyń Qylmystyq qýdalaý qyzmetiniń basshysy Serik Shalabaev pen IIM Tergeý departamentiniń basshysy Sanjar Ádilov qandy qyrǵyn kezindegi qylmystyq toptardyń róline keńinen toqtaldy.

«Qasiretti qańtar»: 2 myńnan astam qarý qylmyskerlerdiń qolynda júr

Qazirgi tańda prokýratýra organdarynda Almaty, Shymkent qalalary, Aqtóbe, Atyraý, Almaty, Jambyl, Qyzyl­orda jáne Shyǵys Qazaqstan oblys­tarynda qańtar qyrǵyny kezinde bolǵan qıratý, memlekettik obektilerdi órteý, múlikti joıý jáne terrorızm akti­lerine qatysty 5 myńnan astam sot­qa deıingi tergep-tekserý bar. Bas pro­kýratýra ókiliniń málimdeýinshe, 27 adam elimizdiń ár óńirinde osy qyl­mys­tardy uıymdastyrýshy retinde anyqtalǵan.

Olardyń arasynda Almaty áýeja­ıy­na shabýyl jasap, «Kóktóbe» tele­muna­rasyn basyp alýǵa áreket jasa­ǵan­dar da bar. Serik Shalabaevtyń aıtýynsha, qańtar oqıǵasynda qylmys­­­tyq ortanyń belsendileri «erekshe ról atqarǵan». «Atap aıtqanda, «Ja­baıy Arman» laqap atymen tanymal Arman Jumageldıev pen onyń sy­baı­lastarynyń belsendiligin erek­she atap ótýge bolady. Olar 6 qań­tar­da «Qazaqstan» qonaq úıine kelgen qyl­myskerlerge Glock jáne «Ma­ka­rov» tapanshalaryn taratyp, qarama­ǵyn­daǵy adamdarǵa nusqaý berip otyr­ǵan. Seriktesterin 10 adamnan tura­tyn toptarǵa bólip, aldyn ala jospar­lan­ǵan qylmystaǵy rólderin anyqtap ber­gen. Ishterinen «basshylaryn» taǵa­ıyndap, olarǵa oq ótpeıtin keý­deshe, qorǵanys quraldary, atys qarýy jáne 200 myń teńge aqsha bergen. Al qatardaǵy seriktesteri sýyq qarýmen, dýbınka jáne denege zııan keltirýge bolatyn basqa zattarmen qarýlanǵan», dep málimdegen Bas prokýratýranyń 1-qyzmet basshysy qylmystyq top músheleriniń erekshe belgileri – bilek­terine taqqan aq mata bolǵanyn atap kórsetti.

Qarýly qylmystyq toptar qalanyń ár jerinen 24 azamatty urlap áketip, olardy uryp-soǵyp, Ritz Carlton jáne «Qazaqstan» qonaq úıleriniń jertólesinde kúshpen ustaǵan. Keıinnen «tutqyndaryn» qala shetine jetkizgen qylmyskerler qarýly kúzet qoıyp, olardy metall konteınerde qamap us­taǵan. О́kinishke qaraı, aýyr soqqydan jábirlenýshilerdiń biri qaıtys boldy.

Búginde osy qylmystarǵa qatysy bar 40 kúdikti qamaýǵa alynǵan bolsa, qylmystyq toptyń qalǵan múshelerin anyqtaý boıynsha jumys jalǵasýda. Sondaı-aq arnaıy prokýrorlar kúsh qurylymdarynyń jekelegen basshylaryna qatysty tergeýdi jalǵastyryp jatyr.

Bas prokýratýra taratqan málimetke qaraǵanda, 5 qańtarda jumys ornyn, onyń ishinde qarý saqtaıtyn qoı­ma­lardy qaraýsyz tastap ketken Almaty jáne Jambyl oblystarynyń Po­lı­sııa departamentteri, sondaı-aq Al­maty, Qyzylorda jáne Almaty oblys­tarynyń Ulttyq qaýipsizdik komıteti depar­tamentteri basshylarynyń bar­lyǵy kúdikti dep tanylǵan. Bul faktiler boıynsha qozǵalǵan qylmystyq is sany 9-ǵa jetken.

«Qazirgi ýaqytta sot sanksııasymen qańtar oqıǵalaryna qatysy bar 514 kúdikti qamaýda otyr. Olardyń árqaısysy boıynsha aýyr qylmystarǵa qatystylyǵy týraly málimetter jetki­likti. Jeke basyn, densaýlyq jaǵdaıyn jáne basqa da mán-jaılardy eskere otyryp, 284 adamnyń qamaýda ustaý bultartpaý sharasy eshqaıda ketpeý týraly qolhatqa, kepilge, úı qamaqqa jáne jeke kepilgerlikke aýystyryldy. Búgingi kúni 392 qylmystyq is sotqa joldanyp, 433 adam túrli jazaǵa tartyldy», dep atap ótti Serik Shalabaev.

Ol sondaı-aq Memleket basshysy­nyń aýyrlatatyn mán-jaılar bolma­ǵan kezde jazany jeńildetý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda prokýrorlardyń bas bostandyǵynan aıyrýǵa baılanysty emes jazalardy taǵaıyndaýǵa erekshe mán berip otyrǵanyn jetkizdi. Osylaısha, jappaı tártipsizdikterge qatysý týraly qylmystyq isterdi qaraý kezinde 34 adam bas bostandyǵynan aıyrýǵa baılanysty emes jazaǵa kesilgen. Qarý urlaý jáne saqtaýǵa qatysty aýyr qylmys jasaǵan 46 sottalýshy bas bos­tandyǵynan aıyrylsa, qoǵamda úlken daý týdyrǵan 8 isti arnaıy prokýrorlar tergeýde. Bir aıta keterligi, bul ister boıynsha quqyq qorǵaý jáne arnaıy organdardyń 15 qyzmetkeri kúdikti dep tanylyp, onyń 9-y qamaýǵa alynǵan. Rezonansty isterdiń ishinde Almaty obly­syndaǵy útikpen kúıdirgen azaptaý isi de bar. Búginde bul qylmys boıynsha jábirlenýshilerdiń sany 25-ke jetken.

«Olardyń barlyǵy májbúrlep moıyndatý, útik basyp kúıdirý sekil­di azaptaýdy qoldanýdyń uqsas «tási­lin» sıpattap berdi. Jedel tergeý ke­­zinde arnaıy prokýrorlar osyndaı azap­taýǵa qatysy bar 5 polısııa qyz­metkerin anyqtap otyr. Olar­dyń úsheýi kinálaryn moıyndady», dep málim­dedi Bas prokýratýra ókili. Son­daı-aq jaqynda Almaty obly­sy­nyń UQK departamentiniń eki qyzmet­ke­rine qatysty tergeý aıaqtaldy. Bul qyz­metkerler ustalǵandardyń birin uryp-soǵyp, azaptaýdyń saldarynan adam ólimine ákelip soqqan aýyr qylmys boıynsha kúdikti dep tanylǵan bolatyn.

О́z sózinde Serik Shalabaev azaptaý­lar boıynsha qylmystyq isterdi tergeý erekshe nazarda ustalatynyn atap ótti. «Jábirlenýshilerdiń kópshiligi ózderin naqty kimderdiń azaptaǵanyn dóp basyp aıta almaıdy. Sebebi kúdiktiler betperde kıip, arnaıy kıim-kesheksiz júrgen. Sondaı-aq polısııa ǵımarattaryna shabýyl jasaý kezinde qural-jabdyqtar isten shyqqandyq­tan beıne jazbalar da júrgizilmegen. Alaıda osyndaı kedergilerge qara­mastan, dáleldemelerdi jınaý baǵy­tynda tergeý jáne prosestik áreket­ter­diń barlyq keshendi sharalary júr­gizildi», dep túsindirip ótti spıker.

О́z kezeginde IIM Tergeý depar­tamentiniń basshysy Sanjar Ádilov ishki ister organdary tergeý­shi­leriniń 56 kúdiktige qatysty 553 qyl­mystyq is boıynsha jumys istep jat­qanyn habarlady. Qamaýdan 255 kúdikti bosatylyp, olarǵa qoǵamnan oqshaýlaýmen baılanysty emes bul­tart­paý sharalary tańdalyp alynsa, sot úki­mimen 332 sottalýshy qamaqtan shyqqan.

«Búginde óndiristegi qylmystyq ister boıynsha 14 adam qamaýda otyr. Onyń ishinde Almaty qalasy boıynsha – 8, Almaty oblysy – 3 jáne Jambyl oblysy 3 kúdikti aýyr qylmystary úshin ustalǵan. Tergeýshiler 565 aıyptalýshyǵa qatysty 344 qylmystyq isti sotqa joldady. Bul isterdiń basym bóligi urlyqqa qatysty, barlyǵy – 257 is. Qarýdy zańsyz saqtaý – 37, qarý urlaý – 18, aıdap ketýge qatysty 5 is bar», dep málimdedi IIM ókili.

Mınıstrlik málimetterinde 382 adamnyń sottalǵany, onyń ishinde 46 adamnyń bas bostandyǵynan aıyryl­ǵany týraly aıtylady. San­jar Ádi­lovtiń aıtýynsha, olardyń bar­lyǵy «buryn sottalǵan, kinásin moıyn­da­maǵan jáne keltirilgen zalaldy óte­megen». Eń kóp shyǵarylǵan úkim – bas bostandyqty shekteý. Jasaǵan isterine shynaıy ókinip, zalaldy ótegen 330 adamǵa osyndaı jaza taǵaıyndalǵan. Sonymen qatar ortasha jáne onsha aýyr emes qylmystyq ister boıynsha 12 adamǵa qatysty is taraptardyń tatýlasýyna baılanysty toqtatylǵan.

Brıfıngte IIM ókili sotqa joldanǵan ister boıynsha jábirlenýshilerge shamamen 100 mln teńgeden astam zalaldyń ótelgenin atap ótti. «Munyń barlyǵy polısııa qyzmetkerleriniń urlanǵan múlikti tabýy men aıyptalýshylardyń zalaldyń ornyn toltyrýynyń arqa­synda júzege asyp otyr», dedi ol.

Qańtar qyrǵyny kezinde urlanǵan dúnıe-múlikti, sondaı-aq zańsyz saqtal­ǵan jáne tirkelmegen qarýdy anyqtaý jáne alyp qoıý baǵytyndaǵy jumys áli de qarqyndy júrgizilip keledi. Júıeli jumystyń nátıjesinde polısııa qyzmetkerleri Almaty qalasy, Almaty jáne Jambyl oblystarynda qarý men arnaıy quraldar saqtalatyn jasyryn oryndary anyqtaǵan.

IIM málimetterine qaraǵanda «Qasi­retti qańtar» oqıǵalary kezinde qoldy bolǵan qarýdyń 1625-i tabylǵan. Son­daı-aq túsindirý jumysynyń nátı­jesinde azamattar 212 qarýdy óz erik­terimen tapsyrǵan. Alaıda qazirdiń ózinde qylmyskerlerdiń qolynda aýqym­dy arsenal – urlanǵan 2 myńnan as­tam qarý bar: 30 – granata, 2 – oq atqysh, 122 – avtomat pen 379 – tapansha.