Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi sıfrlandyrý jáne memlekettik qyzmetter departamentiniń dırektory Ásel Dúısembaevanyń aıtýynsha, qurylys salasyn sıfrlandyrý memleketke eldiń aýmaqtyq jáne ınfraqurylymdyq damýyn tıimdi jáne sapaly josparlaýdy qamtamasyz etýge, sondaı-aq senimdi jáne ózekti derekter negizinde jedel basqarý sheshimderin qabyldaýǵa kómektesedi.
Sarapshy sóziniń mysaly retinde «Infraqurylymdyq derekterdiń biryńǵaı geoportalyn» keltiredi. Onda – bas jospar, ınjenerlik ınfraqurylym, abattandyrý obektileri jáne qala qurylysyn taldaý fýnksııalary toptastyrylǵan.
Taǵy bir ınstrýment – «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha tapsyrys berýshiler men eksperttik uıymdardyń basyn biriktiretin E-PSD biryńǵaı sıfrly platformasy. Ol jerde jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq kórsetkishi, tıptik jobalar bar. Al «Kazreestr» – turǵyn úı qurylysyndaǵy úlesterdi esepke alýdy memlekettik tirkeý salasyndaǵy aqparatty avtomattandyrylǵan jınaý, óńdeý, saqtaý jáne taldaý júıesi. Jobanyń biregeı nómirin, qurylysqa ruqsatty, úlestik qatysýdyń elektrondy kelisimsharttaryn sol jerden alýǵa bolady. Qazir portalda 73 qurylys salýshy kompanııa tirkelgen, elimizdiń 11 óńirinde jumys isteıdi. Sonymen qatar qurylys salasyn sıfrlandyrýda sátti jumys istep jatqan e-QURYLYS (qurylys prosesiniń barlyq kezeńindegi ashyqtyqty qamtamasyz etedi) jáne e-SHANYRAQ (turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyǵy jumysynyń tıimdiligin arttyrady) júıelerin de atap ótse bolady.
«Osy jobalardyń barlyǵy da qurylys prosesiniń árbir kezeńinde úlken ról oınaıdy. Bul biz úshin monıtorıng jasaýdyń múmkindigi. Sonymen qatar bul bastamalar qurylys salýshylardyń qarjysyn únemdep, qurylys pen turǵyn úıdi paıdalanýǵa berýdi birshama arzandatty», deıdi Á.Dúısembaeva.
«Qazaqstan turǵyn úı kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Altaı Kúzdibaevtyń aıtýynsha, qazir turǵyn úı qurylys naryǵy úshin biraz ótkir másele bar. Olar – turǵyn úı sharýashylyǵyndaǵy aqparattyq asımmetrııalardy joıýdyń mańyzdylyǵy, qurylys barysyndaǵy onlaın-monıtorıng, qurylys táýekelderin saqtandyrý.
«Kez kelgen transformasııa, sonyń ishinde qurylys sektorynyń transformasııasy eki bólikten turady. Ol – ózgeristiń adamı bóligi jáne tehnıkalyq bóligi. Adamı bóligi degenimiz – qurylys salasyndaǵy problemalar men taqyryptardy talqylaý. Tehnıkalyq bóligi – normatıvtik-quqyqtyq baza. Zamanaýı sıfrly tehnologııalardy paıdalanýǵa múmkindik beretin normatıvter Qazaqstanda bar. Sondyqtan muny «jaba turýǵa» bolady. Ekinshi mańyzdy dúnıe – IT-ınfraqurylym. Bizde IT-júıeni damytý boıynsha biraz ilgerileý bar, degenmen kedergiler de joq emes», deıdi «Almatybasjospar» ǵylymı-zertteý ınstıtýty» JShS keńesshisi Marııa Shırokova.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, qazir Qazaqstan postkeńestik elderdi basyp ozyp, BIM (Building Information Modeling – ǵımaratty aqparattyq modeldeý) tehnologııasyn senimdi qoldanyp jatyr. BIM paıdalaný kezindegi kóp tańdalatyn tanymal tehnologııalar retinde sarapshylar bultty esepteý (42 paıyz), model negizinde modeldeý (33 paıyz), vırtýaldy/ulǵaıtylǵan/aralas naqtylyq (28 paıyz), 3D-basyp shyǵarý (25 paıyz) júıelerin aıtady.
Alaıda BIM-di tolyqtaı engizýge qarsylar bar. О́ıtkeni ol úshin maman daıarlaý kerek, tehnıkany meńgerý kerek, munyń bári – ýaqyt pen aqsha. Sol úshin qazir qurylys kompanııalary arasynda saýaldama júrgizilip jatyr eken.
