Aǵaıyndardyń asyǵy alshysynan tústi

Qazaqstanǵa kelip qara shańy­raq­tyń bir múshesi bolǵanymyzǵa jıyrma jyl tolyp otyr. Osy jyldar ishinde kóptegen oqı­ǵa­larǵa kýá boldyq. 1996 jyly Elbasymyz Nursultan Nazarbaev shetelden kelgen zııaly jurt ókilderiniń bir shoǵy­ryn Almatyda qabyldap, túıt­kildi máselelerge tike jaýap berdi. Sodan, kúdikterimiz ben kúmán­darymyzdan arylyp, jumys­tary­myzǵa jumyla kirisip, kóńilimiz ósip, janymyz jaı taýyp edi. Sol jyly Qazaqstan azamattyǵyn al­ǵan 72 adamnyń biri bolǵa­nym­dy maqtanysh etemin. Mem­le­ketterdiń ishki-syrtqy saıasatyna, dıplomatııasyna baılanysty jaǵdaıdyń da ózgerip otyratyny belgili. Sondyqtan da bo­lar sońǵy kezdegi kóshi-qon, ke­lip-ketý, yqtııarhat, azamattyq má­se­lelerinde alyp-qashty áńgi­me, úılesimsiz ún-jarǵylar, jetil­dirilmegen shalaǵaı sheshimder kádimgideı eńsemizdi túsirip edi. Qazaqstanǵa kelýdiń qıyndyǵy óz aldyna, kelgen adamnyń 4-5 jyl boıy azamattyq ala almaı ábiger bolyp júrýi bárimizdi muńǵa batyrdy.  Eń soraqysy, «óziń kelgen elden azamattyqtan shyǵyp kel, sonsoń bul eldiń azamattyǵyn alasyń» degen shart Qytaıdan kelgen qandastarǵa aýyr tıdi. О́ıtkeni, Qytaı ókimeti eshkimdi aldyn ala azamattyqtan shyǵarmaıdy. Eger bireý basqa eldiń azamattyǵyn alsa, onda ol esh qıyndyqsyz avtomatty túrde azamattyqtan shyǵarylady. Osy oraı bizge óte tıimdi edi. Endi osy máseleniń qaıta qolǵa alynýy – ózekti túıindi sheship, baıaǵy 1996 jylǵy qýanysh sezimine ıe bolyp, boıymyzdy kernegen alǵysymyzdy bildirip otyrmyz. О́ıtkeni, táýelsizdikten beri bir mıllıonǵa jýyq qazaq oralǵanymen, áli de 4-5 mıllıon qandastarymyz ózge elde ómir súrýde. Ásirese, Qytaı, qala berdi ózbek elderindegi assı­mılıasııanyń surapyl júrip jatqanyn oılasaq, jan túrshi­gedi. Qazaq mektepteri jappaı jabylyp, urpaqtarmen sóılesýden qaldyq. Álgindeı kedergiler bolǵan saıyn, olar bizden alystaı bereri sózsiz. Endi mine, kópten kútken qýanyshty habar aldyq. Múmkindigi bardyń bári atbasyn bursyn. Syıyp ketetini, sińip ketetini sózsiz. Qytaı, Reseı, О́zbekstan, Qyr­ǵyzstan, Mońǵolııa, Túr­kııa elderinde ǵylymı shyǵar­ma­shylyq ekspedısııada bolǵanymda, ártúrli saparlarda júrgenimde, baıqaǵanym, olarǵa azattyq alǵan Atamekeni – Qazaq eli qymbat jáne ardaqty! Basqany bylaı qoıǵanda, urpaq úshin ózderiniń ata-baba qonysyna, taban tirer tııanaǵyna asyǵýly. Jurt ári-sári kúıge túsken osy bir sátte qazaq eliniń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaev keleli sheshim qabyldap, elimizdiń ish-syrtyndaǵy aǵaıyndardyń asyǵyn alshysynan túsirdi. Endigi tileıtinimiz qol qoıylǵan qujattyń tyńǵylyqty atqa­rylýyn qadaǵalaıtyn quzyrly mekemege shıraqtyq, sergektik, ádildik bolsyn. Dáýletbek BAITURSYNULY, aqyn, Túrki dúnıesi aqyndary festıvaliniń dıplomanty, «da Qazaqstan» jýrnalynyń redaktory. Almaty.