Elorda • 05 Shilde, 2022

Shańyraq shattyǵyn syılaǵan meken

34 ret kórsetildi

Elorda – qyz-qyz qaınaǵan qurylystyń ortasy. Mundaǵy jumystyń qarqyny jyl ótken saıyn údemese, kemigen joq. Máselen, 2020 jylmen salystyrǵanda byltyr qurylys jumystarynyń kólemi 4,6 paıyzǵa ulǵaıyp, 622,6 mlrd teńgeni qurady. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha 3,2 mln sharshy metr turǵyn úıdiń paıdalanýǵa berilýi de osy sózimizge anyq dálel.

Elorda – eldiń ákimshilik, isker­l­ik, ekonomıkalyq, máde­nı hám saıası ortalyǵyna aı­nal­ǵan shahar. Sondyqtan mun­­daǵy halyqtyń úlesi de kóbeıip keledi. Turǵyndar sany 1997 jylmen salystyrǵanda shamamen tórt ese kóbeıgen. Astananyń alǵashqy Bas josparynda 2030 jylǵa qaraı qala halqy 1 mln 200 adamǵa jetedi dep mejelendi. Alaıda bul kór­setkish dittegen ýaqyttan on jyl buryn oryndalyp qoıdy. Muny aıtyp otyrǵan sebebimiz, adamnyń kóptigi qurylys ju­mys­taryn jandandyrdy. Onyń ishin­de turǵyn úı qurylysyna qarqyn qosty. Kórsetkishtiń jyl saıyn ulǵaıýy – sonyń aıǵaǵy. Máselen, 2020 jylmen salystyrǵanda byltyr paı­da­lanýǵa berilgen sharshy metrdiń kólemi – 4,3 paıyzǵa joǵary.

Kommersııalyq baǵyttaǵy turǵyn úılerdiń kóbeıgeni málim. Sol sekildi áleýmettik páterlerdiń de sany artqan. Nur-Sultan qalasynyń ákim­digi usynǵan resmı málimetke súıensek, 2018 jyly kezekte turǵandar úshin 1,1 myń áleý­mettik páter berilgen. 2019 jyly bul kórsetkish 3 myń páterdi qurady. 2020 jyly birden 7 myń páterge kóterildi. Al byltyr 10 myń páter usy­nyldy. Bıylǵy jospar da – osy mejeden tómen túspeý.

– Qazirgi ýaqytta elordada 48 myńǵa jýyq adam memleketten turǵyn úı alýǵa kezekte tur. Turǵyn úı kezeginde tur­ǵandardy esepke alý bes sanat boıynsha júrgiziledi. Olar – jetim balalar, kópbalaly otbasylar, halyqtyń áleýmettik osal toptary, jalǵyz turǵyn úıi avarııalyq dep tanylǵan adamdar, memlekettik qyzmetshiler, bıýdjettik uıymdardyń qyz­met­kerleri jáne áskerı qyzmet­shiler. Sońǵy jyldary biz qoljetimdi turǵyn úı sanyn úsh eseden astam ulǵaıttyq, – dedi bas qalanyń ákimi Altaı Kólginov QAZAQSTAN arnasyna bergen suhbatynda.

Astanadaǵy jastardyń sany 230 myńnan asyp ketti. Sondyqtan olardyń da baspana máselesin retteý mańyzdy. Elorda Jastary turǵyn úı baǵdarlamasy osyn­daı maqsatpen qolǵa alyn­ǵany da málim. Baǵdarlama byl­tyr bastalǵan bolatyn. Búgin­de onyń aıasynda 150 nesıe berilgen. Elorda Jastary ju­mysshy jastarǵa arnalǵan. Talap­tary da tıimdi: nesıe somasy 18 mln teńgeden aspaıdy, paıyzdyq mólsherlemesi jylyna 5 paıyz, bastapqy jarnanyń kólemi 10 paıyzdan bastalady, nesıe 25 jylǵa deıingi merzimge beriledi.

Sonymen qatar bas qalada úsh jyl boıy «Jumys isteıtin jas­tar úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı» baǵdarlamasy iske asyrylýda. Irikteý baldyq júıe boıynsha, al páterlerdi bólý ótinish berýshilerdiń otbasy quramy boıynsha júrgizildi.

Aıtpaqshy, turǵyn úı qury­lysy salasynda astanaǵa tán úlken problema bar. Ol – úleskerlerdiń máselesi.

«Qurylysy uzaqqa sozyl­ǵan ny­sandar kezek boıynsha jan­danyp jatyr. Toqtap tur­ǵan turǵyn úı keshenderin aıaqtaý úshin aýqymdy jumys júrgizilýde. 150 kóppáterli turǵyn úı kesheniniń 90-y aıaqtaldy. Qalǵan 60 nysandy bıyl jáne kelesi jyly aıaqtaýdy josparlap otyrmyz. Jýyrda qalany aralaý barysynda Royal Expo turǵyn úı kesheniniń qurylys barysymen tanystym. Qurylysy uzaqqa sozylǵan bul nysanda 300-den astam úlesker otbasy bar. Olardyń bári jyldar boıy bas­panalaryn kútip keledi. Bul nysandy aıaqtaý úshin ınvestor jumyldyryldy. Turǵyn úı keshenin bıyl aıaqtaý josparlanyp otyr. Jalpy, Memleket basshysynyń tapsyrmasy bo­ıynsha 16 myń úleskerdiń 13 myńynyń problemasy sheshildi. Degenmen áli de 3 myń úlesker otbasy bar. Olardyń úlestik qurylys nysandary boıynsha naqty is-sharalar jospary bar», dep jazdy Altaı Kólginov óziniń áleýmettik jelidegi resmı paraqshasyna.

Resmı derekke súıensek, 2019 jyly qurylysy uzaqqa sozylǵan 13 úıdiń qurylysy aıaqtalyp, 2,5 myń otbasy jańa páterge kir­­gen. 2020 jyly úlestik qurylys­pen salynǵan 20 úıdiń máselesi sheshildi. Sóıtip, 2 723 úles­ker qonys toıyn toılaýǵa múm­kin­dik aldy. Byltyr «saqaldy qurylystardyń» qataryndaǵy 57 úıdiń qurylysy aıaqtaldy. Nátıjesinde, shamamen 7,3 myń úleskerdiń máselesi retteldi. Sońǵy úsh jylda basy daýdan arylmaǵan 90 úıdiń qurylysy sátimen aıaqtalsa, bıyl 3,5 myń úleskerdiń máselesin sheshý jos­parlanyp otyr. Bul degenimiz – 40 úı. Keler jyly 20 úıdiń máse­lesin retteý kózdelip otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Ana tilinde oqýdan nege qashady?

Bilim • Búgin, 00:05

Abaı murasy asqaqtady

Abaı • Búgin, 00:04

Ulttyq mereke

Abaı • Búgin, 00:02

Et máselesine ep kerek

Ekonomıka • Búgin, 00:01

Jedel járdem nege keshigedi?

Medısına • Keshe

Ult ustazy jáne Batpaqty mektebi

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Jaýynger jyr

Tanym • Keshe

Talant pen taǵdyr

О́ner • Keshe

Shıpaly sýlar shejiresi

Aımaqtar • Keshe

Tańbaly tanymy

Tanym • Keshe

Sırk

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar