Jasandy ıntellekt dáýiri

Jasandy ıntellekt sheshimderiniń álem­dik naryǵy, sonyń ishinde baǵdar­la­malyq jasaqtamany, apparattyq qural­dar­dy jáne qyzmetterdi qosa alǵanda, 2022 jyldan 2026 jylǵa deıin jylyna orta eseppen 18,6 paıyzǵa ósim kór­set­pek dep boljaıdy International Data Corpo­ration (IDC) zertteý uıymy. 2026 jyl­ǵa qaraı bul naryqtyń aınalymy
900 mlrd dollarǵa jetpek.

«COVID-19 pandemııasy qazirgi júıe­lerimizdiń biz oılaǵandaı tózimdi emes ekenin kórsetti. Sıfrly transformasııa aıryqsha qajettilikke aınaldy. Qazir tasymaldaýda problemalar týyndap, bilik­ti maman tapshylyǵynyń týyndap jat­qanyn baıqap otyrmyz. Sondaı-aq naqty derekterdi alý boıynsha da túıtkil kóp. Al jasandy ıntellekt tehnologııa­lary naqty ómirdegi kóp problemany she­ship bere alatynyn dáleldedi», deıdi kor­po­rasııanyń naryq boıynsha analıtıgi Martın Nýska.

Sarapshylardyń boljaýynsha, jaqyn keleshekte jasandy aqyl-oı tehnologııalary boljap bile almas oqıǵalarda kómekke kelýi múmkin: máselen, tabıǵı apat, soǵys jaǵdaılaryn aldyn ala zerdeleý, medısına júıesine tereń ári jedel taldaý jasaý, son­daı-aq elektrondy kommersııa jáne qaýip­sizdik salasy úshin taný júıesin damytý boıynsha. Korporasııa dereginshe, Eýropa, Taıaý Shyǵys jáne Afrıkadaǵy jasandy ıntellekt sheshimderi naryǵynyń jıyntyq kólemi 2023 jyly 100 mlrd dol­larǵa, al 2026 jyly 200 mlrd dollarǵa jetedi.

Qazaqstan da jasandy ıntellekti da­mytýǵa beı-jaı qaramaıdy. «Jasandy ıntel­lekt salasyndaǵy zertteýler men ázir­lemelerdi qoldaý qorynyń» dereginshe, qazir otandyq ǵylymı zerthanalarda jasandy ıntellekt salasyndaǵy zertteýler júrgizilip jatyr. Oǵan birqatar joǵary oqý ornynyń ǵylymı-zertteý ortalyqtary da qosylǵan. Onyń ádepki nátıjeleri de kórinis bere bastady.

Mysaly, Almaty laboratorııasynda Cerebra jobasy daıyndaldy. Qazir ol álemniń úzdik MedTech-jobalarynyń qataryna kiredi. Jasandy ıntellekti paı­dalana otyryp jasalǵan joba boıyn­sha dárigerler naýqastyń boıynan ınsýlt belgilerin bastapqy kezeńde-aq aıqyndaı alady. Ony densaýlyq saqtaý júıesinde qoldanýdyń taǵy bir mysaly – radıologııalyq keskinderdiń orta­lyqtandyrylǵan medısınalyq arhıvinde PACS jasandy ıntellekti táýligine 300-ge jýyq rentgendik sýretterdi qarap, 84 paıyz dáldikpen ókpe aýrýlarynyń jıi kezdesetin 14 belgisin anyqtap beredi. Nátıjelerdi óńdeý jáne saqtaý dárigerdiń qatysýynsyz avtomatty túrde júredi.

Jasandy ıntellektke úrke qaraýshylar qatary da basym. Árıne, túsinýge bolady. Adam qabiletin, adam múmkindigin toly­ǵymen almastyrý múmkin emes, túptep kelgende qajet emes te shyǵar. Robottardyń álemdi basqarýy sekildi tujyrymdardyń birtindep ýtopııadan shyndyqqa aınala bastaýy azdap kóńilge kirbiń de uıalatady. Biraq zamanaýı úrdis óz degenin jasamaı qoımaıdy. Solaı eken, demek onyń jaq­sy, qajetti qyryn meńgerip, jasandy ıntellekt mamanǵa kómekshi bolarlyq­taı nusqalaryn qarastyrý jón bolatyn sııaqty.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev osy­ǵan deıin Qazaqstannyń tehnologııalyq seriktestik turǵysynan brendke aınalýy qajet ekenin aıtty. Bul áste tegin sóz emes. Bizde sıfrly transformasııany júzege asyrý úshin qolaıly alǵysharttar bar. Bilikti, qolynan is keletin jas ta kóp. Jasandy ıntellekt bizde adam qaýip­sizdigin qamtamasyz etý turǵysynan, ekonomıka ónimdiligin arttyrý turǵysynan kómekteser bolsa, onda ony engizý jolynda aıanyp qalýǵa bolmas.