Abaı • 11 Tamyz, 2022

Ulttyq mereke

842 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Abaı kúni» merekesi elimizdiń túkpir-túkpirinde óz deńgeıinde atap ótildi. Aqynnyń týǵan kúnine oraı el astanasynda da birqatar mádenı is-shara boldy. Rýhanı mereke elordalyq zııa­ly qaýymnyń Abaı eskertkishine gúl qoıý rásiminen bastaldy.

Ulttyq mereke

Ulttyq akademııalyq kitap­hanada Abaı kúnine arnalǵan «Abaı taǵylymy» atty ádebı-merekelik jıyn uıymdastyryldy. Atap aıtsaq, «Abaı álemi» atty keń kólemdi kitap kórmesi men sırek qordaǵy materıaldar usynylǵan kórme ótkizildi. Sondaı-aq elimizge belgili abaıtanýshylardyń qaty­sýymen ótken dóńgelek ústel­de aqyn ómiri men shyǵar­mashylyǵy týraly túrli taqyrypta baıandamalar oqyldy. Odan bólek Abaı shyǵarmalaryn mánerlep oqý marafonyna mektep oqýshylary qatysyp, óz ónerlerin kórsetti. Aqyn muralaryn bilýge arnalǵan vık­torınamen jalǵasqan mere­kelik jıyn basqa da tanymdyq is-sharalarǵa ulasty.

«Ár halyqtyń, ulttyń búgin­gi kúnmen astasqan másele­sin keshegimen, erteńgimen jalǵas­tyratyn uly tulǵalary bolady. Biz úshin de kóne túrki jazýlary men Abaı ıdeıasy – sondaı uly qundylyq. Sondyqtan da Abaı kúnin atap ótý – ult úshin úlken rýhanı esep. Memleket basshysynyń Jarlyǵymen bıyl úshinshi ret atap ótiletin Abaı kúnine arnalǵan jıynymyzdyń maqsaty – hakim Abaıdyń teńdessiz murasyn ha­lyqqa jetkizý, jas urpaqtyń sa­nasyna aqyn ıdeıasyn sińirý»,  deıdi Ulttyq akademııalyq kitap­hana dırektory Ǵazıza Qudaı­bergenqyzy.

Mádenıet jáne sport mınıstr­liginiń qoldaýymen ótken mere­ke­lik jıynǵa Qazaqstandaǵy dıplomatııalyq elshilikter, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Shákir Ybyraev, kúıshi, kompozıtor Janǵalı Júzbaı, abaıtanýshy, ǵalym Sultan Ybyraı, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Erbol Tileshov, abaıtanýshy, ǵalym Ernat Qashqynov jáne basqa da ádebıetshiler men zııaly qaýym ókilderi qatysty.

Sonymen qatar Abaı kúnin elordalyq polıseıler de atap ótti. Mereıli mereke aıasynda Nur-Sultan qalasynyń Polı­sııa departamenti aqynnyń 177 jyldyǵyna arnalǵan birqatar is-shara uıymdastyrdy. Máse­len, departamentte Abaıdyń asyl murasyn nasıhattaıtyn «Tulǵaǵa taǵzym» atty kitap kór­mesi qoıyldy. Sondaı-aq depar­tamenttiń vedomstvolyq mýzeı basshysy, tarıh ǵylym­darynyń magıstri Shynar Ýaısova jeke quram arasynda Abaı Qunan­baıulynyń ómirin nasıhattaý, aqynnyń shyǵarmashylyǵy arqyly patrıottyq rýhty tár­bıeleý boıynsha dáris ótkizdi.

Aıta keteıik, dáristiń maqsaty – aqyn murasynyń qazaq rýhanııatynda alar orny, urpaq tárbıesindegi mańyzy men onyń qundylyǵy, ulttyq ıdeologııany qalyptastyrýdaǵy róli jóninde keńinen aqparat berý, sol arqyly tártip saqshylarynyń patrıottyq, erlik, jigerlik sezimderin nyǵaıtý bolyp otyr.

Is-shara barysynda polıseıler ǵulama aqynnyń óleń­derimen, abaıtanýshylardyń zertteýlerimen tereńirek tanysyp, kúndelikti qarbalas jumys­tarynan bir ýaqyt alshaqtap, paıdaly maǵlumat aldy.

Abaı kúnine oraı Qazaq­standaǵy AQSh elshiliginiń qyz­metkerleri de Abaı óleńderin oqyp, beınejazba taratty.

«Qazaqstanǵa kelgeli beri biz de hakim Abaı Qunanbaıulynyń óleńderimen tanysýdy jón kórdik. Sonymen qatar úzindi bolsa da keıbirin jatqa aıtqymyz keledi», deıdi Braıan esimdi qyzmetker óziniń beıneúndeýinde.

Atap aıtsaq, AQSh elshiliginiń qyzmetkerleri «Senbe jurtqa, tursa da qansha maqtap», «Qulaqtan kirip, boıdy alar» óleńderin oqysa, al Djon esimdi taǵy bir qyzmetker «Kózimniń qarasy» ánin oryndap berdi.

Aqynnyń týǵan kúnine ar­nalǵan bul marafon Beıjińde de jalǵasty. Beıjińniń Ortalyq «Chaoıan» saıabaǵyndaǵy «Szıntaı» mýzeıinde Abaı kúnin merekeleý aıasynda Abaı oqýlary ótti. Is-shara 2014 jyly naýryzda Qytaı astanasynyń ortalyǵyndaǵy «Chaoıan» saıabaǵynda ornatylǵan Abaı eskertkishine (avtory – áıgili qytaı músinshisi Iýan Sıkýn) gúl qoıý rásiminen bastaldy.

Abaı oqýlaryn QHR mınıstr­likteri men vedomstvolarynyń, ShYU Hatshylyǵynyń ókilderi, Qytaıdaǵy TMD elderi dıplo­matııalyq ókildikteriniń basshylary, qazaqstandyq jáne qytaılyq stýdentter tyńdady. Sondaı-aq mádenı jıyn qonaqtary qazaq jáne qytaı tilderindegi Abaı shy­ǵar­­malarynyń jınaqtarymen tanysty.

Qazaqstannyń QHR-daǵy elshisi Shahrat Nuryshev quttyq­taý sózinde Abaıdyń shyǵar­mashylyǵy, onyń qazaq fıloso­fııasy men ádebı tildi qalyp­tastyrýdaǵy róline toqtaldy. Elshi 2015 jyldan bas­tap Beı­jiń, Shanhaı, Dalıan jáne Sıan joǵary oqý oryndarynda «Qazaqstan ortalyqtary» men qazaq tili kafedralary ashyl­ǵanyn, onda qazaq ádebıeti, máde­nıeti, tarıhy jáne Abaı shyǵar­malary zertteletinin baıandady.