Qoǵam • 15 Tamyz, 2022

Jastar jumysy jandana túsedi

29 ret kórsetildi

Jetisý oblysynda jastarmen, sonyń ishinde NEET sanatyndaǵy jastarmen jumys júrgizýdiń strategııasy daıyndaldy. Jalpy, NEET tobyndaǵy 15-28 jas aralyǵyndaǵy jastar 6,2 paıyzdy qurap otyr. Bul strategııa óskeleń urpaqtyń baspanaǵa qol jetkizý men jumyssyzdyq sııaqty áleýmettik máselelerin sheshýge baǵyttalǵan.

Jalpy óńirde 14 pen 29 jas araly­ǵynda 124 myńǵa jýyq jas bar, sonyń 31 paıyzy qalada, 69 paıyzy aýyldyq jerlerde turady. Bıyl jastardyń joǵary bilim alýǵa qoljetimdiligin arttyrý jáne olardy óńirde suranysqa ıe aýyl sharýashylyǵy, tehnıkalyq, týrıstik, medısınalyq jáne pedagogıkalyq mamandyqtarǵa oqytý maqsatynda oblys ákiminiń 90 granty bólindi. Oblystyq bilim basqarmasynyń aıtýynsha, osy 90 granttyń 65-i az qamtylǵan otbasylarynyń balalaryna beriledi.

Qoǵamdyq damý basqarmasynyń málimetine qaraǵanda, oblysta áleýmet­tik áljýaz toptaǵy jastardyń jobala­ryn iske asyrýǵa baǵyttalǵan Zhas project shaǵyn granttar konkýrsy ótedi. Kon­kýrs sheńberinde árbir qatysýshyǵa qaıtarymsyz 1 mln teńgege deıin beri­ledi. Onda jalpy 63 joba qaralyp, 63 mln teńge bólingen.

Osy jyldyń 1 tamyzyndaǵy máli­met boıynsha Kásipkerlikti damytý jónindegi 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ulttyq joba sheńberinde jumyspen qamtýdyń belsendi is-sharalaryna 4 585 jas tartylypty. Sondaı-aq 2 961 adam jumysqa ornalastyryldy, sonyń 1 253-i turaqty jumysqa turdy.

Jastardy naqty qoldaý is-sharala­­­­ry­nyń biri – «Dıplommen – aýylǵa!» jobasy. Bul jobanyń halyqqa berer paıdasy mol, ásirese aýyldyń áleýe­tin kóteredi. Búginde 266 mamanǵa 81,5 mln teńge kóleminde kóterme járdemaqy, al 143 mamanǵa 650,9 mln teńgege bıýdjettik nesıe berilgen. Olar endi aýyl-aımaqtarda jumys isteıdi.

О́ńir sheńberinde «Jasyl el» baǵdar­lamasyn iske asyrý jalǵasyp jatyr. Baǵdarlama boıynsha 635 jasaqshyny jumysqa ornalastyrý josparlanyp, oǵan 70 mln teńge qarastyrylǵan. Sonymen qatar oblysta bolashaq jas urpaq úshin jarqyn bastama bolatyn «Ult tárbıesi» atty jańa joba júzege asyryldy. Atalǵan jobanyń «О́mirlik baǵdar» baǵyty boıynsha bilim, jumyspen qamtý, ishki saıasat sala­larynyń bilikti mamandarynan aqpa­rattyq-nasıhat toby quryldy. Onyń músheleri oblystyń aýdan, qalala­ryndaǵy mektepterdiń 9-11 synyp oqýshylary men NEET sanatyndaǵy jastarǵa kásiptik baǵdar berý týraly túsindirme jumystaryn júrgizdi. Joba aıasynda mamandyq tańdaý, túlekterge arnalǵan granttar, qysqa merzimdi oqytý kýrstary jáne jastarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamalar men jobalar jaıly keńinen túsindirildi. Bul iste oblys boıynsha 630 mektep, 63 534 oqýshy, ata-analary men 10 myńnan astam muǵalim qamtyldy.

Jastardy qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatta «Jetisý jas­tary: 0-5-25» baǵdarlamasy ázirlenip jatyr. Baǵdarlamany iske asyrýǵa bar­ly­ǵy birinshi kezekte 40 qatysýshyǵa 400 mln teńge bólindi. Baǵdarlamanyń negiz­gi sharttary boıynsha bastapqy jarna nól paıyz, qaryz boıynsha syıaqy mól­sherlemesi 5 paıyz, al nesıe merzimi 25 jylǵa deıin sozylady. Baǵdarlama 2023 jyly iske qosylady dep josparlanyp otyr.

Aýdan, qalalarda qurylǵan «Baqyt» klýbtary jastar arasynda otbasy ıns­tıtýtyn nyǵaıtýǵa belsene atsalysyp keledi. Ondaǵy psıhologter jyl ba­synan beri 700-ge jýyq adammen áńgi­melesip, kásibı keńester berdi. Sonyń nátıjesinde 95 jas otbasy ajyrasýdan bas tartqan. Jastardyń volonterlik qozǵalystary barǵan saıyn qanat jaıyp keledi. Oblysta 4 800-den asa erikti tirkelgen, 49 volonterlik uıym bar. Jyl basynan beri olar 2 200-den asa túrli aksııa ótkizgen.

«Jastar – qoǵamnyń kreatıvti, bel­sendi múshesi. Sondyqtan alǵa nyq qadam basyp, jańa qurylǵan Jetisýymyzdy, jal­py elimizdi damytýǵa bárimiz atsaly­sýymyz kerek. 2019 jyldy Prezıdent «Jas­tar jyly» dep jarııalaǵan bolatyn, munan soń 2020 jyl – «Volonter jy­ly» dep belgilendi. Bul biz úshin úl­ken qoldaý boldy. Bıyl Halyqaralyq jas­­tar kúninen erekshe mán berilip jatyr. Bul jas urpaqtyń aldynan kóp­te-
gen múmkindikterdiń ashylýyna yqpal etedi dep senemin. Biz óz tara­py­myz­dan artylǵan senimdi aqtaýǵa bar kúsh-ji­gerimizdi jumsaımyz», deıdi ob­­lys­­­tyq volonterlerdiń Birgemiz front-keńsesiniń jetekshisi Janerke Bekseıitova.

Jastardyń bos ýaqytyn tıimdi uıymdastyrý da umyt qalmaıdy. Jalpy, jyl basynan beri osy maqsatta 12 myńdaı is-shara ótkizilgen. Sol sııaqty qyr­kúıek aıynyń basynda Tekeli qala­synda Jastarǵa qyzmet kórsetý orta­lyǵy ashylady dep josparlanyp otyr. Jetisý aımaǵynda 11 jastar resýrstyq ortalyǵy jumys isteıdi, sonyń ishinde 10-y – aýdandyq, qalalyq fılıal.

 

Jetisý oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Qosymshanyń kómegi eleýli

Qoǵam • Búgin, 23:07

Qazaq dıasporasynyń qaıratkeri

Tarıh • Búgin, 23:01

Ormanmen syrlasqan ǵalym

Aımaqtar • Búgin, 22:59

Koreı teatrynyń torqaly toıy

Teatr • Búgin, 22:58

Lývrda qalǵan shyraǵdan

Suhbat • Búgin, 22:56

EcoStudentKZ: Jastar judyryqtaı jumyldy

Ekologııa • Búgin, 22:52

Sheberler sherýi

О́ner • Búgin, 22:50

«Taza Kókjaılaý» aksııasy ótti

Ekologııa • Búgin, 19:11

Nobel ádebıet syılyǵyn Ennı Erno aldy

Ádebıet • Búgin, 17:38

Janar Aıtjan jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:38

Uqsas jańalyqtar