Otandyq qorǵanys salasynyń kóshbasshy kásiporyny sanalatyn Oraldaǵy «Zenıt» zaýyty Uly Jeńistiń 69 jyldyǵy jáne Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń 22 jyldyǵy qarsańynda kezekti tamasha tabysqa qol jetkizdi. Atap aıtqanda «Saryarqa» degen aıbyndy ataýǵa ıe bolǵan kezekti kemeni sýǵa túsirdi.
Bul tarıhy sonaý 41-diń otty jyldarynan bastalǵan kásiporynnyń konveıerinen shyqqan 21-shi korabl. Kemege «Saryarqa» ataýy berilýi de tegin emes. О́ıtkeni, táýelsiz elimizdiń astanasy osy jazıra jazyq Saryarqanyń samaldy tósinde ornalasqan. Olaı bolsa, qart Kaspııge baǵyt ustaǵan kemeniń ǵumyry da uzaq, kedir-budyrsyz, tep-tegis bolaryna sengimiz keledi.
Korabldi teńizge shyǵaryp salý saltanatyna halyq kóp jınaldy. Áskerı-teńiz kúshteri basshylyǵy, oblys ákimdigi ókilderi túgel osy jerden tabyldy. Ásirese, jańa kemege jan bitirgen zaýyt jumysshylarynyń qýanyshynda shek bolmady. Muny olardyń bal-bul janǵan júzderinen, bul bizdiń ónimimiz dep maqtanyshpen keýde kere aıtqan áńgimelerinen aıqyn ańǵardyq.
Qorǵanys mınıstrliginiń tapsyrysymen jasalǵan úshinshi kemege ásem astanamyz ornalasqan jazıraly óńirdiń ataýyn berýimiz tegin emes. Sebebi, Saryarqa Otanymyzdyń júregi, barsha halyqtyń súıikti ólkesi. Aldaǵy ýaqytta kememen elimizdiń teńizdegi shekarasyn kúzetetin sarbazdarymyzǵa bul úlken kómekshi bolady. Sol úshin zaýyttyń ujymy kúni-túni aıanbastan eńbek etti. Mine, nátıjesi aldaryńyzda tur. Sát sapar, «Saryarqa»!», – dedi zaýyt dırektory Vıacheslav Valıev saltanatty rásimde sóılegen sózinde.
Ekıpajy 23 adamnan turatyn, salmaǵy 250 tonnalyq korabldiń qurylysy úsh jylǵa sozylypty. «Zenıt» zaýytynda sońǵy jyldary jumysshylar sany qysqarǵan joq. О́ndiris oshaǵyn álemdik qarjy daǵdarysy kezindegi qıyndyqtardan memleketten bólingen qarajat qutqaryp qaldy. Búginde kemeni qurastyrýǵa zaýyttaǵy 950 jumysshy atsalysýda. Saǵıda Balajanova osy óndiris ornynda 38 jyldan beri bel jazbaı eńbek etip keledi. Qazir jasy alpysqa taıasa da, óz kásibinen sharshaǵan emes. Ol kemege qajetti rezınalardy daıyndaıdy. Onyń aıtýynsha, bir sý kóligine shamamen tórt tonnadan astam rezeńke balqytylyp, pisirilip kesiledi. Atalmysh materıal shıkizat qalpynda keletindikten, daıyn ónimge deıingi birneshe kezeńniń jumysyn ózi atqarady.
Saǵıda «Eńbek ardageri» medalimen marapattalǵan. Zaýytta taban aýdarmaı eńbek etkeniniń arqasynda úsh bólmeli páter alypty. «Meniń jumys jasaıtyn ornym zaýyttaǵy eń ystyq seh sanalady. Jumys ár aptaǵa josparlanady. Der kezinde oryndaý qajet. Olaı bolmasa, mejeli ýaqytta kemeler sýǵa túspeı qalýy yqtımal. Máselen, bir kólemdegi rezeńke 30-40 mınýtta pisiriledi. Ýaqytymen qadaǵalap otyrý kerek. Basynda 17 kisi osy jumysty atqardyq. Keıin 90-jyldardaǵy toqyraý kezeńinde qysqartý bolyp, jalǵyz ózim qaldym. Jumystyń aýyr ekeni ras. Desek te, «alma pis, aýzyma tústiń» zamany ótti. Ter tógip, adal eńbek etken adam ǵana muratyna jetedi», – deıdi eki ulynan qos nemere súıip otyrǵan ardaqty áje.
«Zenıtte» tek keme jasaý isi ǵana emes, sý kólikterin qaıta jóndeý jumystary da qolǵa alynǵan. Mamandardyń aıtýynsha, mundaı jumystar tek jańa keme sýǵa túskennen soń ǵana atqarylady. Osylaısha, burynyraq ózderi jasaǵan ónimderin jańartyp, qyzmetke qaıta jiberedi. Kásiporyn álemdik keme jasaý salasyndaǵy sapa standarttaryna jaýap beredi. О́tken jyly «Zenıt» zaýyty «Paryz» baıqaýynyń jeńimpazy atandy. Jeke kásipkerlik sýbektilerindegi áleýmettik máselelerdi sheshý men iskerlik áriptestikti nyǵaıtý jáne tıimdi kelisimderge turýdyń aıasyn keńeıtý maqsatyn kózdegen sol respýblıkalyq baıqaýda «Úzdik ujymdyq kelisimshart» atalymy boıynsha top jarǵan kásiporyn Astana qalasynda ózge de úzdiktermen birge marapattaldy.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy.
Sýretterdi túsirgen Rafhat HALELOV.
