Medısına • 22 Tamyz, 2022

Shuǵyl medısınany úılestirýdiń sheberleri

1987 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Adamnyń bas amandyǵynan basqa qundy baılyǵy bar ma?! Densaýlyǵy syr berip, degbiri qashqanda, dertińe shıpa beretin emhanaǵa enteleı júgiretin eldiń qatary qalyń. San myńdaǵan halyqtyń saýlyǵyna jaýapty salada ilgerileý izderi irkilgen emes. Sonyń biri – 2011 jyly qurylǵan Ulttyq shuǵyl medısınany úılestirý ortalyǵy.

Shuǵyl medısınany úılestirýdiń sheberleri

Atalǵan ortalyq el boıynsha naýqas­tarǵa jedel, shuǵyl medısınalyq kómekti kórsetý jáne damytý boıynsha aldyńǵy qatarda tur. Ortalyq shalǵaı eldi mekenderden pasıentterdi tasymaldaýmen aınalysyp, halyqqa sanavıasııa túrinde shuǵyl medısınalyq kómek kórsetedi. Respýblıkada medısınalyq avıasııa jelisi boıynsha medısınalyq kómek kórsetý úshin 500-den astam maman, onyń ishinde 372 beıindi maman tartylǵan. Eger naýqas tasymaldanbasa, aýyr halde bolsa nemese aımaqtyq dárigerler qajetti ádisterge/biliktilikke ıe bolmasa, olar sol jerde konsýltasııa beredi nemese operasııa jasaıdy.

2022 jyldyń 7 aıynda UShMÚO komandasymen 1 369 ushý (onyń ishinde tikushaqpen – 303, ushaqpen – 1 066) jasaldy, 2 431 pasıentke medısınalyq kómek kórsetildi, 2 831 medısınalyq qyzmet oryndaldy, 1 375 naýqas (48,6%) medısınalyq uıym­darǵa jetkizildi, 69 konsýltasııa júrgi­zil­di (2,4%), 128 operasııa (4,5%), 1 259 (44,5%) qashyqtyqtan medısınalyq qyzmet (QMQ) uıymdastyryldy. Donorlyq organdardy tasymaldaý úshin 2 maman jóneltildi.

Respýblıka ishindegi medısınalyq avıasııalyq ushýlardan basqa, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna jáne sheteldik medısınalyq uıymdarda orna­las­qan qandastarǵa, eger olardyń jaǵ­daıy jerústi kóligimen jáne azamattyq avıa­sııanyń turaqty reısteriniń áýe keme­sinde tasymaldaýǵa múmkindik bermese, medı­sınalyq avıasııa túrindegi qyzmetter kórsetiledi.

2022 jyldyń 7 aıynda medısınalyq avıasııa otandyq medısınalyq uıymdarda emdelýdi jalǵastyrý úshin sheteldik klınıkalardan Qazaqstan Respýblıkasynyń 9 azamatyn tasymaldady. Mysaly, aǵymdaǵy jyldyń shilde aıynyń basynda alty jasar bala Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy klınıkaǵa es-tússiz jetkizildi. 3-qabattan qulaǵannan keıin aýyr jaraqat alǵan bala jansaqtaý bólimine jatqyzyldy. Operasııa jasalyp, jaǵdaıy turaqtalǵannan keıin travmatologııalyq bólimge aýystyryldy. Odan ári medısınalyq kómek alý­dyń shuǵyl qajettiligine baılanysty ba­lany ushaqpen Nur-Sultan qalasynyń Kóp­beıindi qalalyq balalar aýrýhanasyna jetkizý týraly sheshim qabyldandy. 16 shildede Ulttyq shuǵyl medısınany úıles­tirý ortalyǵy kishkentaı pasıent­ti tasymaldaý maqsatynda Nur-Sultan – Sankt-Peterbýrg – Nur-Sultan baǵyty boıynsha áýe kemesiniń ushýyn uıymdastyrdy. Búgingi tańda bala em alyp, ońaltýdan ótýde.

2022 jylǵy 17 shildede osyndaı ushý Seýlden О́skemenge deıin júzege asyryldy. 16 maýsymda er adam Seýl qalasyndaǵy klınıkaǵa aýyr halde tústi. Ol estinen tanyp, ókpeni jasandy jeldetý apparatyna qosyldy. Erli-zaıyptylardyń ótinishteri negizinde naýqas medısınalyq avıasııa kúshimen О́skemen qalasynyń oblystyq aýrýhanasyna jetkizildi. UShMÚO-nyń jo­ǵary bilikti mamandarynyń osyndaı ómi­­rine qaýip tóngen pasıentke jedel jáne úıle­simdi kómek kórsetken mysaldary óte kóp.

Aıta keteri, shuǵyl medısına mamandaryna qoıylatyn talaptar eń joǵary bolyp keledi. О́ıtkeni olar ushýda da, jer­de de kásibı kómek kórsetip, naýqastyń ómirin qamtamasyz etý fýnksııalaryn úne­mi qadaǵalap otyrýy qajet. Sondyqtan dáriger­lerdiń 5 jyldan kem emes jumys ótili, sondaı-aq «Jedel járdem jáne shu­ǵyl medısınalyq kómek» nemese «Anes­tezıo­logııa jáne reanımasııa» mamandyǵy boıynsha sertıfıkaty bolýǵa tıis.

Feldsherlerdiń «Emdeý isi», «Feld­sher», «Jalpy praktıkadaǵy feldsher» mamandyqtary boıynsha keminde 3 jyl jumys tájirıbesi bolýy mindetti. Ortalyq janynda oqý-jattyǵý bazasy jumys isteıdi, onda turaqty negizde medısınalyq personal shuǵyl kómek kórsetý sıklderinen ótedi, medısınalyq manıpýlıasııalar tehnıkasyn pysyqtaıdy, shuǵyl kómek kórsetýdiń ozyq ádisterimen jáne halyqaralyq stan­darttarymen tanysady. Medısına qyzmet­kerleriniń biliktilik deńgeıin arttyrý – halyqqa sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýdiń kepili.