Jaqynda Finprom sarapshylary qyzyq derek jarııalady. Olardyń aıtýynsha, 2019-2021 jyldar aralyǵynda aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalarǵa (AKT) jumsalǵan shyǵyn kólemi 443,1 mlrd teńgeni quraǵan. Biraq ishki jalpy ónimdegi AKT úlesin qarar bolsaq, bul tym tómen. AKT-nyń IJО́-degi úlesi óskendi bylaı qoıyp, jyl sanap qysqaryp kele jatyr eken. 2016 jyldan beri IJО́-degi AKT úlesi 0,6 paıyzdan áreń asqan.
Sonymen qatar elimizdegi AKT shyǵyndarynyń eń úlken úlesi aqparattyq tehnologııalarǵa qatysty bógde uıymdar men mamandardyń (aýtsorsıng) qyzmetteri úshin tólenedi: 2021 jyly jalpy shyǵyndaǵy mundaı qyzmetter úshin tólengen shyǵyn úlesi 43 paıyzdy quraǵan.
«AKT salasyn damytý boıynsha problema jetip artylady. Jaqynda «Zerde» ulttyq aqparattyq kommýnıkasııalyq holdıngi jabyldy. Onyń óz qyzmetin durys atqara almaǵany aıtyldy. Biraq elimizde AKT damýyna basty jaýapty – Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi ekenin umytpaý kerek. Sońǵy jyldary sıfrlandyrýdy damytý 2018-2022 jyldarǵa josparlanǵan «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda júrgizildi. Onyń barysynda 12 maqsatty ındıkatorǵa jáne bes baǵyt boıynsha 26 kórsetkish nátıjesine qol jetkizý úshin 125 is-sharany júzege asyrý qarastyrylǵan. 2018-2021 jyldary memlekettik baǵdarlamany júzege asyrý úshin 207,8 mlrd teńge jumsaldy. Onyń ishinde 82,7 mlrd teńge respýblıkalyq bıýdjetten bólinse, 29,9 mlrd teńge – jergilikti bıýdjetten, 95,2 mlrd teńge basqa kózderden alyndy. Mysaly, 23 aqparattyq júıeni ázirleý boıynsha 14 ortalyq memlekettik organdarda kózdelgen sıfrlandyrý jónindegi mindet sheńberinde aqparattyq júıelerdi qurýǵa jáne damytýǵa arnalǵan shyǵyndar 15,5 mlrd teńgeni qurady. Sonyń ishinde ázirleýine 971,2 mln teńge jumsalǵan 8 aqparattyq júıe (Qarjy mınıstrligi – 2 aqparattyq júıe, Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Qorǵanys mınıstrligi, Ekologııa mınıstrligi, Sıfrlyq damý mınıstrligi, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, Ádilet mınıstrligi) ýaqytynda aıaqtalmady jáne basqa baǵdarlamalyq qujatqa aýystyryldy. Bul óz kezeginde bıýdjet qarajatynyń qosymsha shyǵystaryna jáne is-sharalardy iske asyrý merzimderiniń sozylýyna ákeledi. 4 aqparattyq júıeni (IIM – 2 AJ, BǴM, SDIAО́M – «UAT» AQ arqyly) ázirleý onyń odan ári qajetsizdigine baılanysty toqtatyldy», delingen sarapshylar sholýynda.
Osylaısha, aqparattyq júıelerdi qurý jónindegi is-sharalardyń oryndalmaýy nemese ýaqtyly júzege aspaýy aldyn ala taldaý, josparlaý jáne múddeli taraptarmen kelisý kezeńinde olardy pysyqtaýdyń jetkiliksiz deńgeıin kórsetedi. Taǵy bir málimet, aqparattyq júıeni taratýǵa jumsalǵan shyǵyndar ony ázirleýge ketken shyǵynnan da asyp túsken. Strategııalyq josparlaý jáne reformalaý agenttiginiń málimetinshe, 2013-2021 jyldary aqparattyq júıelerdi ázirleýge ketken jalpy shyǵyn – 1 556,6 mln teńge bolǵan. Bul rette atalǵan aqparattyq júıelerdi taratý, ákimshilendirý shyǵyny 8 318,6 mln teńgeni quraǵan.
Finprom-nyń habarlaýynsha, mınıstrlik pen «UAT» AQ-nyń tıimsiz menedjmenti saldarynan Smart Contract, «E-Zań kómegi» biryńǵaı aqparattyq zańgerlik kómek júıesi, «Biryńǵaı kontakt-ortalyq» sııaqty shala-jansar jobalar ómirge keldi. Osy jobalar úshin 987,9 mln teńge bólingen.
«Memlekettik tapsyrma sheńberindegi esep aıyrysýlardyń shamadan tys artýyna baılanysty 216,5 mln teńge somasyna bıýdjet qarajaty negizsiz josparlandy jáne paıdalanyldy, bul bıýdjet zańnamasynyń buzylýyna ákep soqty. Elimizde AKT-ny damytýdyń barlyq kezeńinde belgili bir dárejede tehnologııalyq sıpattaǵy qurylǵan startaptardyń kórsetkishterine jáne adamı resýrstardyń áleýetin damytýǵa áser etetin aqparattyq tehnologııalardyń, sapaly ınstıtýttardyń progressıvti ınfraqurylymyn qurý múmkin bolmady. Bıznes-ortany qolaıly damytý, bilim berý sapasyn arttyrý jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasynda ınnovasııalardy engizý úshin jaǵdaılar jetkilikti pysyqtalmaǵan», dep málimdedi Finprom.
