Raqymshylyq – eń mańyzdy jańalyq

Bul habardy tergeý ızolıatorynda otyrǵan júzdegen azamat kútip otyrdy. «Amanat» komıs­sııanyń quramynda júrip basqa birde-bir máselege, taqyrypqa aralaspadyq. Raqymshylyq jasaý jóninde buǵan deıin bir emes, birneshe márte usynys bildir­dik. Sondyqtan da Memleket basshy­synyń aýyr qylmysqa bar­maǵan qańtar oqıǵasynyń qatysý­shylaryna raqymshylyq jarııa­laýy ádilettiliktiń ornaýy.

Segiz aı boıy tergeý ızolıatorynda 600-ge jýyq azamatpen jeke-jeke kezdestik. Sol kezde bárine birdeı «Siz alańǵa ne úshin shyqtyńyz?» degen «dástúrli» sura­ǵymyz­dy qoıdyq. Árıne, hat­tama tol­tyrylǵan joq, qol qoıyl­mady. Barlyǵynyń jaýa­by ádilet­sizdikke kelip tire­ledi. Iаǵnı halyqty kóshege shyǵar­ǵany osy másele – ádiletsizdik.

Qańtar oqıǵalaryna qa­tysqannyń barlyǵyn qylmys­ker dep sanaýǵa bolmaı­dy. Qyl­mystyq kodekstiń 272-baby 2-bóligi boıynsha, ıaǵnı jappaı tártipsizdikke qatys­qan­dardyń negizgi bóligi 25-30 jas aralyǵyndaǵy azamattar. Tergeý ızolıatorynda otyrǵan­dardyń deni, tipti 100 paıyzy qazaqy tárbıe kórgen, qazaqtildi aza­mattar ekenin kórdik. Azamat­tardyń eshqaısysy buǵan deıin isti bolmaǵan, quqyq qorǵaý or­gan­dary­nyń nazaryna ilikpegen. 2022 jyldyń 4 qańtaryna deıin qyl­mys­ty aıtpaǵannyń ózinde tártip buzbaǵan azamattar bir kún­niń ishinde jappaı qylmysker bolyp ketýi múmkin be?! Árıne, múmkin emes. Biz quqyq qorǵaý organ­darynyń keıbir ókilderiniń qarsy­ly­ǵyna qaramastan Prezıdent ákimshiligi aldynda osy másele­ni tótesinen qoıa bildik. Iаǵnı jappaı raqymshylyq qoldanýdy usyndyq. Árıne, Prezıdent ózi atap ótkendeı, raqymshylyqtyń qolyna qarý alyp, terrorızmmen aınalysqandarǵa, eldi aran­dat­qandarǵa, tártipsizdikti uıym­das­tyrǵandarǵa esh qatysy joq. Bul arandap qalǵan azamattarǵa ǵana qatysty. Aldaǵy ýaqytta amnıstııa boıynsha zań shyǵarý, onyń oryndaý tetikterin iske qosý sııaqty jumystar kútip tur. Biz, «Amanat» komıssııasy endi osy jumystarǵa oıysatyn bolamyz.

Kópshilikti alańdatqan taǵy bir másele bar. Ol – «Bul zań buryn sottalyp ketken azamat­tarǵa qoldanyla ma?» degen suraq. Iıa, bul zań sot úkimi shyǵyp, sottalǵandarǵa da, isi tergeýde jatqan azamattarǵa da, qysqasy qańtar oqıǵasyna qatysqannyń barlyǵyna birdeı qoldanylady. Sot sheshimi shyǵyp ketkenderdiń isi qaıta qaralady. Jazasy azaıtylady nemese jazadan bosatylady. Qandaı bap­tar iligetini jáne ilikpeıtini tý­ra­ly, ózge de máseleler zań jo­ba­sy shyqqannan keıin belgili bolady.

Abzal QUSPAN,

«Amanat» qoǵamdyq komıssııasynyń tóraǵasy,

zańger