Memleket pen halyq – bir-birinen ajyratyp qaraýǵa bolmaıtyn, ózara baılanysty uǵymdar. Bul turǵydan alǵanda, memleket tarapynan qabyldanatyn sheshimder men júrgiziletin reformalardyń túpki maqsaty – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý, onyń ómiri men densaýlyǵyn saqtaý jáne nyǵaıtý ekeni sózsiz.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty Joldaýyn halqymyzdyń zor yqylaspen jáne asa úlken qýanyshpen qabyldaǵany sózsiz. О́ıtkeni Joldaýda elimizde aldaǵy ýaqytta júrgiziletin ózgeristerdiń, saıası, áleýmettik jáne ekonomıkalyq reformalardyń naqty baǵyt-baǵdary belgilendi.
Joldaý saıası jańǵyrý jolyn jalpyulttyq referendýmda biraýyzdan qoldaǵan barsha qazaqstandyqtarǵa bolashaqqa senimmen qarap, úmit artýǵa múmkindik berdi. Buǵan elimizdegi saıası jáne ekonomıkalyq jańarý prosesteriniń ulttyq baılyqty teń bólý, barsha qazaqstandyqtarǵa birdeı múmkindik berý jáne ádildik ornatý qaǵıdattaryna negizdeletini sebep. Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda halyqtyń, árbir azamattyń ál-aýqaty men turmys-tirshiligi birinshi orynǵa qoıylady.
Eń aldymen, eń tómengi jalaqy deńgeıi 60 myń teńgeden 70 myń teńgege deıin kóteriledi. Bul 1,8 mıllıon azamattyń tabysyna tikeleı áser etedi. Sonymen qatar eń tómengi jalaqy mólsherin birtindep ulǵaıtýǵa múmkindik beretin jańa tásil engizilmek.
Halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýdaǵy kelesi mańyzdy qadamnyń biri – ataýly áleýmettik kómektiń biryńǵaı júıesin qurý. 2023 jyldan bastap Otbasynyń sıfrlyq kartasy qalyptastyrylady. Onda árbir azamatqa kórsetiletin memlekettik qoldaý is-sharalary biriktiriledi. Bul memlekettik qoldaý boıynsha naqty, ashyq jáne túsinikti aqparat alýǵa múmkindik beredi.
Taǵy bir mańyzdy bastama – ulttyq baılyqty teńdeı bólý qaǵıdatyn júzege asyrý. Memleket basshysy Joldaýda «Samuryq-Qazyna» qory taza paıdasynyń keminde 7 paıyzy jyl saıyn «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qoryna aýdarylatynyn atap ótti.
Halqymyz «Ult bolamyn deseń, besigińdi túze» dep, urpaq tárbıesine aıryqsha mán bergen. Tárbıeli, sanaly urpaq tárbıeleý isinde analar men jas urpaqqa qolaıly jaǵdaı týǵyzý men qoldaý kórsetýdiń mańyzdy ekeni anyq. Prezıdenttiń bul baǵyttaǵy bastamalary otbasy qundylyqtaryn baǵalaýǵa jáne jas urpaqtyń bolashaqqa senimmen qaraýyna negiz qalaıdy. Birinshisi, 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap bala kútimi úshin tólemaqy tóleý merzimin sábı bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin uzartylady.
Kelesi bastama – «Ulttyq qor – balalarǵa» baǵdarlamasy. Bul baǵdarlama aıasynda Ulttyq qordyń jyl saıynǵy ınvestısııalyq tabysynyń 50 paıyzyn balalardyń arnaýly jınaqtaýshy esepshotyna aýdarý usynylady. Qarjy ár bala 18 jasqa tolǵanǵa deıin aýdarylyp turady, ony merziminen buryn esepshottan shyǵaryp alýǵa bolmaıdy. Jınaqtalǵan qarjy balalar kámelet jasyna tolǵannan keıin olardyń baspana nemese bilim alýyna jumsalmaq. Bul qarajat óskeleń urpaqtyń úlken ómirge qadam basýyna múmkindik beredi. Joba 2024 jylǵy 1 qańtardan júzege asyrylady.
Dúnıege kelgen árbir balaǵa esepshot ashyp, qomaqty qarjy somasymen tolyqtyrý birqatar damyǵan memleketterde, ásirese arab elderinde keńinen qoldanylatyn ozyq tájirıbe ekeni belgili. Mundaı bastamanyń oń nátıje beretini sózsiz.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynda kórinis tapqan birqatar bastama aýyl turǵyndarynyń turmys-tirshiligi men ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan. Eger de «Aýyl – el besigi» ekenin, aýyl halqynyń úlesi qazaqstandyqtardyń 40,7 paıyzyn quraıtynyn eskersek, bul usynystar elimizdegi turaqtylyq pen birlikti nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Osy oraıda, Memleket basshysy jarııa etken bastamalardyń basym bóligi qalalyq jáne aýyldyq turǵyndar úshin densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salasynda teńdeı múmkindikter týǵyzady.
Prezıdent jarııa etken densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ulttyq jobanyń mańyzy zor. Atalǵan joba aıasynda 32 aýdandyq aýrýhana zamanǵa saı jańartylyp, aýdanaralyq kópbeıindi mekemege aınalady. Onda ınsýltten emdeý ortalyqtary, hırýrgııa, jansaqtaý jáne ońaltý bólimderi ashylady. Bul aýyl halqyna kórsetiletin medısınalyq qyzmettiń sapasyn jáne qoljetimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar telemedısına baǵytyn damytý arqyly shalǵaıda turatyn halyqqa sapaly medısınalyq qyzmet kórsetiledi.
Aýyl jáne qala mektepteri arasyndaǵy aıyrmashylyq azaıtylyp, olardyń mazmundyq jáne tehnıkalyq deńgeıi teńestiriledi. 2025 jylǵa deıin 800 myń balanyń zamanaýı mektepte oqýyna jaǵdaı jasalmaq. Osylaısha, apatty jaǵdaıdaǵy jáne úsh aýysymmen oqıtyn mektep máselesi tolyq sheshiledi.
Budan basqa, halyqtyń aıryqsha kóńilinen shyqqan bastamalardyń biri retinde «sán-saltanatqa salyqtyń» engiziletinin aıtýǵa bolady. Joldaýda salyq reformasy aıasynda osyndaı salyq tek asa qymbat jyljymaıtyn múlik jáne avtokólik satyp alǵan kezde salynatyny aıtyldy. Bul – baılar men kedeıler arasyndaǵy tabys alshaqtyǵyn shekteýge múmkindik beretin sharalardyń biri ekeni sózsiz. Joǵaryda atalǵan qadamdar Joldaýda jarııa etilgen bastamalardyń bir bóligi ǵana. Budan basqa, mańyzdy qujat aıasynda qoǵam ómiriniń barlyq salasynda júrgiziletin aýqymdy jáne mańyzdy bastamalar jarııa etildi.
Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Ǵanı TAShQARAEV,
Májilis depýtaty
