Bul qatardaǵy iri jobalardyń mysaly retinde «Naýryz Agro» asyl tuqymdy qus reprodýktory, «Alıýgal» qorytpaly qurylys materıaldaryn shyǵaratyn zaýyt, «Medıkal Holdıng Sintez-KZ» medısınalyq tıtan ımplanttary men trenajerlar óndirisi jáne «Qarasaz Agro» balyq sharýashylyǵy óndirisin aıtýǵa bolady. Al ınvestorlardyń seniminen shyqqan aýdandar arasynan Eńbekshiqazaq aýdanynyń aty ozyp tur. Iаǵnı ótken merzimde aýdan ekonomıkasyn damytýǵa 26 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tartylǵan kórinedi. Jáne bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,2 esege artqan. Deıturǵanmen, ınvestısııa portfeli boıynsha aýdannyń jalpy oblys kólemindegi úlesi 8 paıyzdan sál ǵana joǵarylaǵan eken. Jaqynda aýdanǵa barǵan saparynda oblys ákimi Marat Sultanǵazıev jergilikti basshylyqqa osy jaǵyna basa nazar aýdarýdy tapsyrǵan bolatyn.
– Eńbekshiqazaq aýdany boıynsha qazirge deıin 20 shaqty ınvestjoba bar. Sonyń ishinde «Jetisý energııasy» seriktestiginiń qýaty 60 MVt bolatyn Shelek jel elektr stansasy jaqynda iske qosyldy. Bul jobaǵa tartylǵan ınvestısııa kólemi 37,4 mlrd teńgeni quraıdy. Sáıkesinshe, 30 jumys orny ashyldy. Alaıda toqmeıilsýge bolmaıdy. Aýdannyń qazirgi múmkindigi men ınvestısııalyq tartymdylyǵy onyń kólemin eselep arttyrýǵa tıis, – deıdi M.Sultanǵazıev.
Jalpy, oblystyń energııa kózderin óndirýge qatysty jobalary jemisti. Bul turǵyda Eńbekshiqazaq aýdanynda jelden qýat alatyn qondyrǵylardy kóptep salý múmkindigi mol bolsa, Raıymbek aýdanynda sý elektr stansalarynyń qurylysyn jandandyrýǵa múmkindik bar. Qazir aǵyndy taý ózenderi bar Raıymbek óńirinde sý elektr stansalarynyń qurylysyn júrgizý qolǵa alynýda. Solardyń qatarynda Úsh Qaqpaq aýyly mańynda bastalǵan «Úlken qaqpaq Gıdro» seriktestiginiń jumysyn aıtýǵa bolady. Atalǵan seriktestik bıyldan bastap Kishi Qaqpaq ózeninen qýaty 4,9 MVt quraıtyn sý elektr stansasynyń qurylysyn júrgizip jatyr. Bul jobaǵa 3,3 mlrd teńge ınvestısııa tartylmaq. Sondaı-aq Energy DeveIopment Company Tekes ózeniniń boıynan qýaty 24,8 MVt bolatyn sý elektr stansasynyń qurylys jumystaryn bastaýdy josparlap otyr. Qazirgi ýaqytta tehnıkalyq jáne ekonomıkalyq qujattary daıyndalýda. Bul jobaǵa tartylatyn ınvestısııa kólemi 14,1 mlrd teńgeni quraıdy. Kompanııa qurylys jumystaryn 2023 jyly bastap, 2025 jyly paıdalanýǵa berýdi josparlap otyr eken. Sondaı-aq atalǵan kompanııa 2025 – 2027 jyl aralyǵynda Narynqol aýylynyń mańyndaǵy Baıynqol ózeninen qýaty 32,8 MVt quraıtyn sý elektr stansasyn salýdy da josparlap otyr.
– Almaty oblysy – kez kelgen salany damytýǵa yńǵaıly óńir. Onyń ishinde áleýmettik sala, ınfraqurylym, logıstıka, balyq, mal, egin sharýashylyǵy, balama energııa kózi salalary bar. Investısııalyq tartymdylyq arqyly aımaqta et eksportynan góri balyq eksporty jaqsy damyp keledi, – deıdi oblys ákimi M.Sultanǵazıev.
Aıtpaqshy, oblystyń jańa ortalyǵy – Qonaev qalasyn IT mamandarynyń shoǵyrlanǵan, ónerkásibi damyǵan, taza ekologııalyq qala etý úshin túrli jobalar jasalyp jatyr. Bul baǵytta ınvestorlarǵa ıek artqan oryndy. Jaqynda Almaty oblysynyń ákimi Eýropalyq ınvestısııa bankiniń ókilderimen kezdesti. Kezdesýde Qonaev qalasynyń túrli salalardaǵy jobasy boıynsha ekijaqty yntymaqtastyǵy sóz boldy.
– Eýropalyq ınvestısııa bankiniń jumys baǵyty negizinen 4 salaǵa baǵyttalǵan: ınnovasııalardy qoldaý, shaǵyn bıznesti damytý, klımatty qorǵaý jáne ınfraqurylym nysandaryn qurý. Iаǵnı bank memlekettik jáne jeke sektorǵa, onyń ishinde ınnovasııalyq startaptardy qarjylandyrý úshin kredıtter beredi. Shaǵyn jáne orta bızneske ádette jergilikti bankter arqyly qoldaý kórsetiledi. Bul rette ortasha kólemdi kompanııalar Eýropalyq ınvestısııa bankinen ǵylymı-zertteý salasy men damýǵa ınvestısııalar retinde tikeleı qoldaý ala alady. Jalpy, biz Qazaqstanǵa jeke ınvestorlar men memlekettik qarjy mekemeleriniń qarajatyn tartyp, jumys isteýge múddelimiz. Bul tizimde Almaty oblysy birinshi tur deýge bolady, – deıdi Eýropalyq ınvestısııa bankiniń memlekettik mekemelermen jumysyn damytý bóliminiń mamany Adam Brýýn.
Jalpy, bul qarjy uıymy Eýroodaq keńesiniń sheshimine sáıkes EO elderinde jáne shetelde, onyń ishinde Azııada jobalardy qarjylandyrý boıynsha kredıttik operasııalardy júrgizý mandatyna ıe. Bank 2 jyldan 6 jylǵa deıingi jeńildikti kezeńimen, 7 jyldan 20 jylǵa deıingi merzimge nesıe beredi. Al sheteldik ınvestısııamen jumys isteý baǵytynda da oblysta aýqymdy shara atqarylýda. Mysalǵa, qazir Almaty oblysy álem boıynsha 97 elmen saýda yntymaqtastyǵyn júrgizýde. Bıyl 7 aıda oblystaǵy eksport aınalymy 179,9 mln dollardy qurady. Budan basqa sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen ashylǵan, jalpy quny 1,3 mlrd dollar bolatyn 19 joba júzege asyrylýda. Bul 6 500 jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi.
Almaty oblysy