Eki kúnge sozylǵan baıqaýdy ótkizýdegi negizgi maqsat – kásibı daǵdyny jetildirý, eńbektiń ozyq ádisteri men tásilderin tájirıbede synap, mamandar arasynda taratý. Sonymen birge gaz tasymaldaý júıesiniń apatsyz, joǵary ónimdi jumysyn jáne joǵary tehnıkalyq múmkindigin qamtamasyz etý úshin qyzmetkerlerdi soǵan moraldy jáne materıaldy turǵyda daıyndaý, olardyń múddelerin eskerý bolyp tabylady. Is-shara «QazaqGaz» UK» AQ Ǵylymı-tehnıkalyq ortalyǵynyń Oqý polıgony bazasynda uıymdastyryldy. Baıqaýǵa aldymen IOA óndiristik fılıaldarynda irikteýdiń birinshi týrynan súrinbeı ótip, úzdik nátıje kórsetken 105 maman qatysty.
Baıqaýdyń ekinshi fınaldyq týry 15 konkýrstyq mamandyq boıynsha praktıkalyq tapsyrmalar oryndaýmen qorytyndylandy. Máselen olardyń qatarynda elektr gazben dánekerleýshi, jerasty gaz qubyrlaryn paıdalaný jáne jóndeý slesari, elektr jabdyqtaryn jóndeý jáne qyzmet kórsetý, elektr monteri syndy mamandyqtar bar. Konkýrstyq komıssııa baıqaýǵa qatysýshynyń óndiristik alańda oryndaǵan jumysynyń sapasyn, eńbektiń utymdy jáne qaýipsiz tásilderin qoldanýdy, qatysýshynyń óndiristik derbestik dárejesin, tapsyrmany oryndaýǵa jumsalǵan naqty ýaqytty, sondaı-aq alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý daǵdylaryn baǵalady.
«Búginde gaz salasy elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýyna jáne ulttyq ekonomıkasyna zor úlesin qosýda. Sondyqtan onyń kadrlyq áleýetin damytý óte mańyzdy is bolyp sanalady. Endeshe búgingideı aýqymdy kásibı jarysty uıymdastyrý – osy sózimizdiń aıqyn dáleli. Alǵash ret qolǵa alynǵan ýaqyttan beri bul baıqaý kásibı ósýdiń qýatty stımýlyna aınalyp úlgerdi. Jáne búginde ozyq eńbek tájirıbelerimen almasýdyń tamasha alańy sanalady. О́z kezeginde «QazaqGaz» ulttyq kompanııasy qyzmetkerleriniń árqaısysy ózin maman ári jeke tulǵa retinde sezinip, sol maqsatqa qol jetkizýi úshin bar jaǵdaı men múmkindikti qarastyrady. Bul rette biz óndiriske, qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn uıymdastyrýǵa, qyzmetkerlerimizdiń kásibı deńgeıi men ómir súrý sapasyn arttyrýǵa eleýli ınvestısııalar salýdamyz.
Aıtalyq, gaz salasyndaǵy quzyretter ortalyǵy – «QazaqGaz ǴTO» ǵylymı-tehnıkalyq ortalyǵyn qurdyq. Endigi jerde ol Qazaqstannyń jáne sheteldiń jetekshi tehnıkalyq joǵary oqý oryndaryn, halyqaralyq gaz kompanııalaryn yntymaqtastyqta jumys isteýge shaqyryp otyr.
Álbette, bul baǵytta búginde belsendi jumys atqarylyp jatyr. Sebebi jaqsy oqytylǵan jáne joǵary bilikti qyzmetkerler kompanııanyń sátti damýy úshin qýatty negiz bolyp sanalady», dedi «QazaqGaz» UK» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Meıirbek Ihsanov baıqaýdyń saltanatty ashylý rásiminde sóılegen quttyqtaý sózinde.
Ulttyq kompanııa ókiliniń málimdeýinshe, gaz salasyn únemi damytyp, jetildirip otyrý eń basty strategııalyq mindet bolyp sanalady. Al ony júzege asyrý bilikti mamandarsyz múmkin emes. Sondyqtan, mundaı konkýrstar ulttyq kompanııanyń kadr máselesi boıynsha jyldan-jylǵa áleýetin ósirip otyrýǵa keń jol ashady. О́ıtkeni kez kelgen mekemeniń tabystylyǵy onyń mamandarynyń biliktiligine tikeleı baılanysty. Osy oraıda «Úzdik maman» konkýrsy «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ jumysshylarynyń jyl saıyn asyǵa kútetin, múmkindiginshe qatysýǵa talpynatyn is-sharasyna aınalǵan.
Gaz salasynda ter tógip júrgen mamandardyń arasyndaǵy bul jarys jyl saıyn ótkizilip keletinin jáne osy kúnde ol turaqty ári dástúrli baıqaýǵa aınalǵanyn aıtady gaz salasy boıynsha Respýblıkalyq ardagerler uıymynyń tóraǵasy Erqanat Temirhanov. Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen at arytyp keletin mamandar osynda ózderiniń biliktilikterin kórsetip, kóptiń ortasynda báıgege túsedi. Jarystyń nátıjesinde qatysýshylar túrli syılyqtarmen marapattalyp, qomaqty júldege qol jetkizip jatady. Al bárinen buryn eń mańyzdysy – ol baıqaýdan jınaıtyn mol tájirıbeni arttyrý, tanysyp-bilisý jáne ujymynyń, dostarynyń aldynda abyroı, syıǵa ıe bolý.
– Jalpy, mamandardyń bilikti bolýy elimizdiń gaz salasyndaǵy kásibı deńgeıdiń artýyna zor úles qosady. Sol arqyly osy saladaǵy kásibı sheberlik aıqyndalady desek, qatelespeımiz. Ýaqyt bir orynda turmaıdy. Jyldan-jylǵa tehnologııalar ózgerip turady. Sol úshin de «Intergaz Ortalyq Azııanyń» oqý alańynda gaz taratý men gazben jabdyqtaýdyń eń ozyq tehnologııalarynyń úlgileri baıqaýǵa qatysýshylarǵa jyl saıyn tanystyrylyp otyrady. О́ıtkeni jumyskerler árdaıym barlyq sıtýasııaǵa daıyn bolýy kerek. Máselen, oqys jaǵdaı oryn alǵan ýaqytta tez sheshim qabyldap, az ýaqyt ishinde aqaýdy joıýy qajet. Talap boıynsha «kógildir otyn» klıentterge toqtaýsyz berilýge tıis. Al gaz taratýda irkilistiń bolmaýyn qamtamasyz etetin mamandardyń qaı kezde de biliktiligi men tájirıbelik sheberligi joǵary deńgeıde turýy kerek. Sondyqtan baıqaýdyń jumyskerlerdiń kásibı deńgeıin shyńdaýǵa, tájirıbelerin arttyrýǵa bereri mol. Ári bul konkýrsty tek qarapaıym jarys qana emes, sonymen birge keńesetin, jańa sheshimder qabyldaıtyn, aldaǵy josparlardy aıqyndaıtyn alań dep te qaraý kerek. Zaman talabyna saı qazir barlyq standarttar men erejeler ózgerip jatyr. Máselen, qaýipsizdikke baılanysty jumyskerlerdiń kıim formasy jańa úlgige kóshti. Osyǵan oraı álemdik standartqa saı qazaqstandyq mamandardyń da kásibı kıim úlgisi jańarýda. Bul da bolsa úlken jetistik. О́z retinde osynda konkýrsqa qatysyp, biraz tájirıbe jınaqtap, kórgen-bilgen jańalyqtaryn sanasyna túıip úlgergen mamandar elge oralǵan soń ózderi de áriptesterine kóp nárse úıretip, tájirıbesimen bólisetin bolady. Sebebi oqý alańyndaǵy barlyq qural-jabdyqtar men tehnologııalar mamandar kúndelikti jumysta kórip júrgen shynaıy jaǵdaıdyń dálme-dál kóshirmesi. Sondyqtan bul baıqaý ári qatysýshylar úshin sheberligin anyqtaıtyn synaq bolsa, ekinshiden, basshylyq úshin de saladaǵy jalpy jaǵdaıdy syrttan baqylap kórýge, búginge deıingi atqarylǵan jumystardyń nátıjelerin eksheıtin emtıhan. Bir qýanarlyǵy, baıqaý arqyly jumysshylardyń deńgeıi jyldan-jylǵa ósip keledi. Sonyń bir aıǵaǵy, halyqaralyq deńgeıdegi osyndaı konkýrstyń birinde bizdiń gazben, elektrmen dánekerleýshi mamandarymyz júldeli birinshi oryndy ákelip otyr. Joǵaryda aıtqanymdaı, zaman kóshinen qalmaý – árbir azamattyń basty mindeti. Sonyń ishinde gaz salasynda eńbek etip júrgen kisiler de óz mamandyǵy boıynsha búgingi barlyq ozyq tehnologııany jaqsy bilýge tıis. Bizdiń kezimizde qural-jabdyqtar qarapaıym bolsa, qazir sıfrlyq júıege negizdelgen tehnologııalar óte kúrdelenip ketti. Degenmen kásibi gaz salasyna negizdelgen árbir maman búgingi zaman tehnologııasyn aýyr-jeńildigine qaramaı bir kisideı bilýi kerek. Al dástúrli baıqaý sol talaptyń údesinen shyǵyp otyrǵan eń basty ári mańyzdy is-sharanyń rólin atqarady, – deıdi E.Temirhanov.
Baıqaýǵa qatysýshylar baıqaýdyń sharttary men tapsyrmalary únemi jetildirilip otyratyndyǵyn, ónerkásiptik qaýipsizdik jáne eńbekti qorǵaý erejelerin bilýge qoıylatyn talaptar artyp kele jatqanyn jáne qatysýshylardyń daıyndyq deńgeıi jyl saıyn ósip kele jatqanyn atap ótti.
– Osydan 5 jyl buryn atalǵan baıqaýda birinshi oryn aldym. Byltyr taǵy da baǵymdy synap kórip, ekinshi orynǵa iliktim. Bıyl da báıgege túsip, qansha ýaqyt armandap kelgen birinshi oryn tuǵyryna kóterildim. Osy salada jumys istep kele jatqanyma 12 jyl boldy. Oral qalasyndaǵy №1 kásiptik lıseıde bilim alǵanmyn. Sosyn áskerı boryshymdy ótep kelgen soń, elektr gazben dánekerleýshi bolyp jumysqa ornalastym. О́zime jumysym unaıdy. Mekeme barlyq jaǵdaıymyzdy jasap otyr. Aldymen irikteý bolyp, sol synaqtan joǵary upaı alyp shyqtym. Keıin fınaldyq baıqaýǵa qatysýǵa osy jerge jiberdi. Osy konkýrs arqyly ózimniń bilikti, sheber maman ekenimdi dáleldegim keldi. Jarys bastalǵanǵa deıin aldyn ala daıyndyqta júrdim. Onyń ústine kúndelikti dánekerleý isimen aınalysqan soń, tájirıbe de ózdiginen shyńdala beredi. Jyl saıyn emtıhan tapsyramyz. Jańa tehnologııalar paıda bolyp jatyr. Olardy ıgerý úshin de jylda bilimińdi jetildirip, biliktilikti arttyryp turý qajet. Baıqaýda elektr, gazdan bólek argonmen dánekerleý boıynsha da jarystyq. Keleshekte dánekerleý isinde osy tásil keńinen qoldanylatyn bolady. Degenmen argonmen dánekerleýdi baıqaýǵa qatyspaı turyp meńgergenmin. Eń bastysy, osy baıqaý arqyly ózime kóptegen dos taptym. О́zge óńirlerdiń áriptesterimen eki kún boıy jaqyn aralasyp, olardan da biraz tájirıbe úırendim. Sonymen birge «Úzdik maman» konkýrsy jumysqa degen yqylasty oıatyp, yntany kúsheıtedi. О́ıtkeni adam ózine maqsat qoıyp, sol armanyna jetý úshin kúndiz-túni eńbektenedi, kóp oqyp, aldaǵy jarysqa tyńǵylyqty daıyndalady. Taǵy bir aıta keterligi, ár jylǵy baıqaýda jańa ádis-tásilder, tehnologııalar paıda bolyp otyrady. Máselen, byltyrǵy konkýrsta tek elektrmen dánekerleý boıynsha júldege talassaq, bıylǵy jarysta argondy-doǵaldy dánekerleý isi qosyldy. Sondaı-aq bıylǵy baıqaýda básekelestik óte joǵary boldy. Toǵyz adam birdeı júldege ıe bolýǵa umtyldy. Byltyrǵy jarysta qatysýshylar sany budan áldeqaıda az edi, – dedi Oral qalasynan kelgen elektr gazben dánekerleý nomınasııasy boıynsha birinshi oryn alǵan maman Mars Erjanov.
Bul baıqaýdyń este qalarlyq oqıǵasy – oqý alańynda jarysqan qatysýshylar bir-birine ózara aıtarlyqtaı ótkir básekelestik týdyrdy. Osy rette baıqaýdy uıymdastyrýshylar báıgede baqtaryn synap kórgen mamandarǵa óz qabiletterin tolyq ashyp kórsetýge múmkindik berdi jáne jarystyń óz deńgeıinde ári ádil ótýine barynsha qolaıly jaǵdaı jasady. Jarys qorytyndysynda konkýrs jeńimpazdaryna arnaıy dıplomdar tabys etilip, eńbekaqylaryna jyldyq ústemeaqy belgilendi.
ShYMKENT