Qoǵam • 17 Qazan, 2022

Qyzyl jalynnyń qaýpi

325 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Oblystyń birqatar aýdandary kók tútinge taǵy orandy. 9 qazan kúni uıytqı soqqan jelde tutanǵan órtti sóndirý múmkin bolmaı tur. Kerisinshe jalańdaǵan jalyn órshı tústi. Búginge deıin órt qaýpi saqtalyp otyr. Oǵan sebep – jaýyn-shashynnyń joqtyǵy.

Qyzyl jalynnyń qaýpi

9 qazan kúni alǵashqy órt Glýbokoe aýdanyna qarasty Maloýbınka aýylyn­da tirkeldi. Jekemenshik qos pá­ter­li úıden shyqqan órt mańaıyndaǵy 38 tonna shópti de sharpyp ótken. Ala jazdaıǵy eńbek esh ketti degen – osy. О́rt sóndirýshiler jetkenshe, til­siz jaý 345 sharshy metrdi jalynǵa orap úl­ger­gen. Tótenshe jaǵdaılar depar­ta­menti­niń qyzmetkerleri oqıǵa ornyna jete sala terezeden kirip, seksendegi qa­rııa­ny qut­qaryp qaldy. Al órttiń ne­den shyq­­qany áli belgisiz, anyqtalyp jatyr.

Ile-shala órt oblystyń ózge aýdan­darynda da tutandy. Bir kún bu­ryn ǵana TJD tarapynan daýyl bola­tyn­dyǵy týraly eskertilgen. Sóıte tura órt qaýipsizdigine qarsy sharalar saqtalmaǵanǵa uqsaıdy. Bir tal sirińke myń tal ormandy otqa oraıtyny árkimniń kókeıinde júrse ǵoı, shirkin. Bilmeıtinder bile júrsin, aýylsharýashylyq alańdarynda, dalaly jerde, ormandy alqaptarda ot jaǵý ákimshilik Kodekstiń 336, 337, 410-baptarymen jaýapqa tartylýy múmkin.

Ár jerden órt shyǵa bastaǵanda dabyl qaǵylyp, azamattar órt sóndirýge shyqqan. TJD mamandarynyń málimeti boıynsha, órttiń betin qaıtarý úshin barlyǵy 120-dan asa tehnıka men 700-ge jýyq adam jumyldyrylǵan.

Bul kúni Kúrshim aýdanynyń Úsh­bulaq aýylynan 14 shaqyrym jerdegi Pýgachev ormanshylyǵy men Maraldy aýyldyq okrýginiń aýmaǵynan da órt shyqty. Qýrap turǵan dalaly jerden shyqqan jalyn qansha gektardy jaı­paǵany ázirshe belgisiz. TJD málime­tinshe, 260-tan astam ormanshy, 30-ǵa jýyq tehnıka jáne qos birdeı MI-8 tikushaǵy jumyldyryldy. Tikushaq janyp jatqan aýmaqqa 35 tonnadan 14 ret sý tógip, órttiń betin qaıtarǵan. Dese de, aımaqta qurǵaq aýa raıy saqtalýda. 

Al Zaısan aýdanyndaǵy Solenyı ýchaskesinde 15 gektar jer kúlge aınalǵan. Dál mundaı dala órti Ulan aýdanynan da shyqty. Gerasımovka aýylynyń mańyndaǵy Aqtasty ýchaskesinde 45 gektar jer órtense, Vysokaıa ýchaskesinde 600 gektar jer biraq janyp ketken. Dalaly jer bolǵandyqtan orman-toǵaı men qora-qopsyǵa bálendeı kesiri tıe qoıǵan joq. О́skemende kerisinshe, alapat órt 6 saıajaı úı men sharýashylyq ǵımarattaryn sharpyǵan. Odan bólek qala mańynda dalaly jerler de órtendi.

Uıytqı soqqan jel ońdyrsyn ba?! Túsken shoq tutanǵan. Tutanǵan ot ushqyndap, jan-jaqqa tarala bergen. Baıqaǵanymyzdaı, sol kúni О́skemenniń aspany kók tútinnen kórinbeı turdy. Túptep kelgende, órttiń shyǵýy adamı faktorǵa baılanysty. Áıtpese, naıza­ǵaı oınap, kún kúrkiremegen. Árıne, órt oshaq­tarynda arnaıy mamandar jumys istep jatyr. Tilsiz jaýdyń neden shyq­qanyn naqtylaı jatar. Al sizder tabıǵat aıasyna shyǵa qalsańyz, asa saq bolyńyz. Ot jaqqan jaǵdaıda ábden sóndirip ketińiz. TJD mamandary da únemi bul týraly eskertýler jasap otyrady.

– Biz óz tarapymyzdan órttiń shyǵý núk­tesin jedel baqylaý úshin kosmo­­monıto­rıngti paıdalanyp otyr­myz. Búgingi tańda ǵaryshtyq tehnologııa­lardyń kómegimen oblysta 658 órttiń núktesi tirkelip, jedel sóndirildi. О́tken demalys kúnderi 55 jerde qurǵaq shóp janyp, órt sóndirýshiler óshirip úlgerdi. Kóp jaǵdaıda turǵyndar qoqys órteımiz dep, ot shyǵaryp alyp jatady, – deıdi oblystyq TJD bastyǵynyń orynbasary Serik Amangeldın.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar