Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»
Elimiz táýelsizdigin jarııalaǵan kúnnen bastap el bolyp bul kúnde ortaq Otanymyzdyń qadir-qasıetin aıqyndap, álemge pash etip, mereıli mereke retinde atap ótetin. Keıingi urpaq bile bermeıtin bul dataly kún egemendigin jarııalaǵan darhan elde 2009 jylǵa deıin 25 qazanda toılanyp kelgen edi. Shyndyǵynda 25 qazannyń Respýblıka kúni bolyp atalyp ótilýi mańyzdy ári munda eldiń bir tutastyǵy úshin kıeli tarıhı málimet jatyr.
1990 jylǵy 25 qazanda Qazaq KSR Joǵarǵy keńesiniń sheshimimen «QazKSR-niń memlekettik egemendigi týraly» qabyldanǵan deklarasııa – Qazaqstannyń bolashaq táýelsizdiginiń irgetasy sanaldy. Bul deklarasııanyń qabyldanýymen egemendigin málim etetin jeke terrıtorııasy, azamattyǵy, memlekettik bıýdjeti, halyqaralyq qatynastardaǵy derbestigi, memlekettik rámizderi bekitildi. Qazaqstannyń egemendigi jáne terrıtorııasynyń tutastyǵy saıası, quqyqtyq jáne ekonomıkalyq turǵydan dáıekteldi. Osy kezden bastap demokratııalyq qoǵam qurý maqsatynda el ishindegi qoǵamdyq-saıası qurylymǵa biraz ózgerister engizile bastady. Bul qujat arqyly álem kartasyndaǵy jańa memleket – Qazaqstan Respýblıkasynyń negizi qalandy.
1992 jyldan beri toılanǵan Respýblıka kúni memlekettik merekeler tizimine tek 2001 jyly ǵana resmı túrde engen edi. 2001 jylǵy 13 jeltoqsanda qabyldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy merekeler týraly» №267 zańmen bul kún memlekettik merekeler qataryna qosyldy. Biraq 2009 jyly atalǵan zańǵa ózgerister engizilip, 30 tamyz – Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy kúni ulttyq mereke bolyp ózgergendikten, Respýblıka kúni memlekettik merekeler tiziminen alynyp tastaldy.
El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev merekeniń tarıhı mańyzyn alǵa tartyp, qaıta jańǵyrtý kerek ekenin málimdegen soń, 29 qyrkúıekte ulttyq mereke retinde qaıta bekitý týraly zańǵa qol qoıdy.
– Ulttyq merekeler men ataýly kúnder tizbesine birqatar ózgeris engizgen jón. Men Respýblıka kúnine ulttyq mereke mártebesin qaıtarýdy usynamyn. Respýblıka kúni eldiń memleket qurý jolyndaǵy tarıhı qadamynyń sımvoly bolýy kerek. Árıne, Táýelsizdik kúniniń bastapqy máni saqtalady. Bul kún memlekettik mereke bolyp qala beredi. Biraq táýelsizdik alýǵa zor úles qosqan ulttyq batyrlarymyzǵa taǵzym kúni retinde atap ótilýi kerek, – dedi Memleket basshysy Ulytaýda ótken Ulttyq quryltaıdyń birinshi otyrysynda sóılegen sózinde.
Osy ýaqytqa deıin ulttyq mereke retinde toılanyp kelgen Táýelsizdik kúni memlekettik merekege aınaldy. Memleket basshysynyń paıymdaýynsha, bul kún kúntizbede mereke emes, eske alý kúni sıpatynda atalyp ótiledi. Degenmen memlekettik mereke degen mártebesi joıylmaıdy.
Osy jyldan bastap 25 qazan Respýblıka kúni retinde ataýly datalardyń birine aınalyp, memlekettik mereke mártebesine ıe bolmaq. Elimiz úshin mańyzdy qadam jasalǵan sát tarıh qoınaýynda qalyp qoımaı, qazaqstandyqtar úshin qurmet tutatyn memlekettik turǵyda mańyzy bar merekege aınalady.
Talapker ÁMIREEV,
general-maıor,
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ulany «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń qolbasshysy
ALMATY
