Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, «EQ»
Ulttyq banktiń Aqsha-kredıt saıasaty departamenti naqty sektor monıtorıngi basqarmasynyń bastyǵy Igor Osıpovtiń aıtýynsha, eń joǵary kórsetkish Astana qalasynda tirkelgen – ınflıasııa tamyzdaǵy 17,3 paıyzdan qyrkúıekte 20,0 paıyzǵa deıin jedeldegen.
«Azyq-túlik baǵasynyń ósý qarqyny qyrkúıekte 22,2 paıyzǵa deıin ulǵaıdy (tamyzda – 20,8 paıyz). Osy topqa jatatyn taýarlardyń baǵasy Mańǵystaý oblysynda barynsha ósti (29,7 paıyz). Azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar baǵasynyń ósý qarqyny 17,0 paıyzǵa deıin jedeldedi (tamyzda – 15,5 paıyz). Eń joǵary mán Astana qalasynda (26,3 paıyz), eń tómengi mán Almaty qalasynda (13,8 paıyz) tirkeldi», dep túsindirdi Ulttyq bank ókili.
Aqyly qyzmet kórsetý baǵasy qyrkúıekte 12,3 paıyzǵa ósken, bul rette jalpy respýblıkalyq deńgeıden edáýir joǵary baǵa Ulytaý oblysynda (16,5 paıyz) tirkelipti. Aqtóbe oblysynda (8,2 paıyz), kerisinshe, edáýir tómen túsken.
Qyrkúıektegi aılyq ınflıasııa deńgeıi – 1,8 paıyz (tamyzben salystyrǵanda). I.Osıpovtiń aıtýynsha, bul sońǵy 5 jyldyń (2017-2021 jyldary: 0,3 paıyz) qyrkúıek aıyndaǵy ınflıasııanyń ortasha máninen birshama joǵary kórsetkish. 2022 jyldyń qyrkúıek aıynda baǵa barlyq óńirde ortasha tarıhı normasynan joǵary bolǵan. Aılyq ınflıasııanyń eń joǵary máni Astana qalasynda (2,8 paıyz) baıqaldy.
Ulttyq bank tóraǵasy Ǵalymjan Pirmatov ınflıasııa jyl sońyna deıin 20 paıyzdyq mejeni baǵyndyrýy múmkin degen pikir aıtady.
«Qazir Ulttyq bank qazaqstandyqtardyń jınaǵyn saqtaýǵa kómektesetin sharalardy ázirlep jatyr. Ol úshin makroekonomıkalyq turaqtylyq kerek. Aýyr áleýmettik jaǵdaıda júrgen azamattarymyzǵa baǵanyń tym qatty ósýi soqqy bolyp tıip jatyr. Sondyqtan Qazaqstanda ǵana emes, álemde ekonomıkalyq ósimniń baıaýlaýyna qaramastan ınflıasııany tómendetý jáne baǵa ósimimen kúresý birinshi orynǵa shyǵady. Qazir áldeqaıda kúrdeli sheshim qabyldaýǵa týra kelip tur. Eger ony qazir istemesek, onda erteń azamattardyń jınaǵy qunsyzdanyp ketedi. Ol úshin Úkimet pen Ulttyq bank birigip jumys isteýi kerek. Iаǵnı fıskaldy jáne monetarlyq saıasat birge júrgizilýge tıis», dedi Ǵ.Pirmatov.
Qazir elimizde bazalyq paıyzdyq mólsherleme – 14,5 paıyz. Ulttyq bank basshysynyń pikirine qaraǵanda, qazirgideı baǵa qatty ósip jatqan kezde aqsha-nesıe saıasatyn jeńildetýge bolmaıdy.
«Eger qazir bazalyq stavkany tómendeter bolsaq, onda ony asaý atqa júgensiz minýmen salystyrýǵa bolady. Bazalyq mólsherlemeni tómendetip tastasaq, onda teńgeniń depozıttegi tıimdiligi tómendeıdi. Olaı bolsa, artyq aqshasy bar adamdar teńgeleı depozıtti ustaǵysy kelmeı, ony jaýyp, ne taýar, ne dollar satyp alǵysy keledi. Bul – ekonomıkanyń zańy. Eger depozıt tıimsiz bolsa, onda ony saqtap ne isteısiz?! Demek erteń kerek bolady-aý degen taýardy búgin satyp alyp qoıasyz, ne bolmasa dollarǵa aıyrbastaısyz. Ondaı kezde ekonomıkada dollarlandyrý qaýpi joǵarylaıdy. Artyq suranys bolǵan soń taýardyń baǵasy odan beter ósedi. Taýar baǵasy ósse, ınflıasııa ósip jatsa teńgemen nesıe berý de tıimsiz bolyp qalady. Onda bankter ekonomıkamyzǵa nesıe berýdi kúrt azaıtady. Qazir usynystyń shektelýi ınflıasııany ósirip jatyr. Mundaı jaǵdaıda bazalyq mólsherleme ınflıasııaǵa tolyǵymen áser ete almaıdy. Biraq ekonomıkadaǵy suranysty retteı otyra ınflıasııany tómendetýge óz septigin tıgizedi», deıdi Ǵ.Pirmatov.
Ulttyq bank tamyz aıynda jasaǵan boljamynda ınflıasııa jyl sońyna deıin 18 paıyzǵa jetedi degen edi. Alaıda ınflıasııa ol kórsetkishke qarasha aıynda-aq jetip qoıatyn sııaqty. Sondyqtan Ǵ.Pirmatov jyl sońynda ınflıasııa deńgeıi 20 paıyzǵa jetip qalady degen boljam aıtady.
