Shabanbaı bıdi nasıhattaýǵa baılanysty qurylǵan uıymdastyrý alqasynyń tóraǵasy aqyn Qýanysh Maqsutov Aqtoǵaı aýdany Qaratal orta mektebin 1982 jyly bitirgen túlekter byltyr qarasha aıynda osy ıdeıany usynǵanyn aıtady.
– Túlekter aýylǵa Shabanbaı Qalqamanulynyń bıýstin qoıý týraly aýdandyq ákimdikke hat jazyp, bastama kóterdi. Bastama aýdan, oblys basshylyǵy tarapynan qoldaýsyz qalmady. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Eskertkishter qoıý jónindegi memlekettik komıssııasynda arnaıy qaralyp, búgin onyń nátıjesin kórip otyrmyz. Igi is barysynda Shabanbaı bı atyndaǵy qaýymdastyq ta qarjylaı da, jumys kúshimen de kóp kómek kórsetti, – deıdi Qýanysh Maqsutov.
Bıýstiń tóstabany – 2 metr 70 sm, irgetasy – 3 metr 60 sm, músinniń bıiktigi 1 metr, 70 sm quraıdy. Jalpy eskertkishtiń bıiktigi 4 metr 40 sm shamasynda. Bıýsti jasaǵan músinshi Beıbit Mustafın, sáýletshisi Islam Kenejanov. Bıýstiń qasyna Jıdebaı batyrdyń bergen baǵasy men Jaqsy Janǵutty bıdiń batasy qosa jazylǵan.
Shabanbaı bı urpaqtary qaýymdastyǵynyń prezıdenti Ǵabıden Esembekov bıýst mańaıyna keleshekte saıabaq ornatýǵa múmkindik bolatyndaı aýyldyń kórnekti jeri tańdalyp alynǵanyn jetkizdi.
– Bıýsti ornatý úshin Aqsorań taýynyń ásem kórinisi aıqyn kórinetin aýylymyzdyń bıik jeri tańdaldy. Aýyldyń bas josparyna sáıkes Shabanbaı bı músini mańaıynda aýmaǵy keń demalys orny bolady, – deıdi Ǵabıden Esembekov.
Ár jyldary mektep bitirgen túlekterdiń aýyldaryna tartý-taralǵy jasaıtyn ádet bul aýylda jaqsy qalyptasqan. Buǵan deıin bir top azamattar Álıhan Bókeıhan bıýstin ornatyp bergen bolatyn. Saıabaqty abattandyrǵan da sondaı azamattar edi.
– Bıyl mektep bitirgenimizge 40 jyl toldy. Bizdiń aýylda jazylmaǵan zań bar. Ár jyldary mektepten ushqan túlekter aýyldyń damýyna at salysýǵa tıis. Biz de synyptastarymyzben aqyldasa kele, Shabanbaı bı aýylynda babaǵa eskertkish qoıýdy uıǵardyq. Bar qurby-qurdas bul sheshimdi bir aýyzdan qabyl aldy. Sonymen qatar osy aýyldaǵy jańa mektepti biz birinshi túlek retinde bitirgen ekenbiz. Soǵan orta mektepke elektrondy tablosy bar qaqpa da qoıyp berdik. Bul – mektepke tartqan syıymyz, – deıdi Serikhan Qulataev.
Shabanbaı Qalqamanuly – zamanynda zerdeli, kókiregi qazyna, aqylǵa baı, oıy tereń, tolǵaýy keń, topshylaýy júırik, alǵyr da tapqyr ádil bı atanǵan. Zıraty qazirgi Shet aýdanynda, Aqtoǵaı-Qaraǵandy tas jolynyń 103-inshi shaqyrymy tusynda, ózen jaǵasynda ornalasqan. Shabanbaı bı Saryarqanyń Qaramende, Seńkibaı, Jıdebaı, Boranbaı, Janǵutty sııaqty ataqty bı-sheshenderimen zamandas degen derek bar.
El ishinde Jıdebaı batyrdyń «Shappaı júırik bolǵan Shabanym, Sóılemeı sheshen bolǵan Shabanym», jaqsy Janǵuttynyń Shabanbaı bıge bergen «Allaǵa jaǵamyn deseń, azandy bol, Halyqqa jaǵam deseń, qazandy bol, Sýdaı taza bol, Jerdeı kóterimdi bol!» degen batasy saqtalǵan.
Qaraǵandy oblysy,
Aqtoǵaı aýdany,
Shabanbaı bı aýyly
