Aımaqtar • 04 Jeltoqsan, 2022

Qataıǵan júrekti jibitetin eriktiler

61 ret kórsetildi

Osydan birneshe jyl buryn ómirdiń túrli qıyndyqtaryna kezikken jandarǵa kómek qolyn sozýdy bastaǵan volonterlik toptar búginde qoǵamdaǵy belsendi kúshke aınaldy. 2020 jyly Memleket basshysy Q.Toqaevtyń usynysymen volonterler jyly bolyp bekitilgennen keıin elimizde eriktiler qozǵalysynyń tynysy ashyldy. Oǵan deıin qaıyrymdy jastardyń aldynan únemi kedergiler kezdesip, kópshilik jurt eriktilerdiń is-áreketin túsinbeı de júretin.

Aqtóbe oblysynda quryla bas­taǵan volonterlik toptar qu­ra­myna kámelet jasynan asqan kolledj jáne joǵary oqý oryndary stýdentteri men jumys is­teıtin jastar qosyla berdi. Qa­zirgi ýaqytta eriktiler uıym­da­ry úkimettik emes uıym­dar­men jáne memlekettik mekemelermen birlese mańyzdy isterdi atqaryp júr.

Solardyń biri – quramyna 27 eriktiler uıymyn biriktirgen oblystyq volonterler keńesi. Keńes quramyndaǵy volonterlik orta­lyqtardyń kópshiligi óz ju­mystaryn 2016 jyldan bas­tady. Alty jyldyń ishinde olar óńirdegi áleýmettik osal top­tardyń, az qamtylǵan otbasy­lar­dyń qamqorshysyna aınaldy. Erikti jastar da qoǵamdyq jumysta ábden shyńdaldy.

Alaıda jastyq jalyndaryn qaıyrymdy isterge baǵyttap júr­gen jastardyń sheshilmegen máse­­leleri áli de kóp ekendigi volon­terler keńesiniń jyldyq qorytyndysynda aıtyldy. Keńes tóraǵasy, Q.Jubanov atyn­daǵy Aqtóbe óńirlik ýnı­ver­sıtetiniń ekonomıka fa­kýl­tetiniń stýdenti Nurbek Ja­l­ǵa­s­baevtyń aıtýynsha, sońǵy bir jyldyń ishinde tur­ǵyn­dar­dan 2,5 myń ótinish túsken. Eriktilerdiń esigin qaq­qan áleý­met azyq-túlikke, em alýǵa qarjy suraıdy, baspana alyp ber deıdi. О́kinishtisi, jastardan azyq-túlik jetkizip berýdi talap etetinderdiń ara­synda shyn muqtaj emes jatyp­isher masyldar da kóbeıip ketken.

О́ńirdegi belsendi toptardyń biri – «Aqtóbe qaıyrymdy jandary» volonterlik uıymy. О́n­di­ris­te jumys isteıtin jas­­tar­dyń basyn biriktirgen osy top­tyń 50 múshesi korona­vı­rýs pandemııasy kezinde aýrý­ha­nalarǵa kúndiz-túni ottegi bal­londaryn tasyp, medısına qyzmetkerlerine ystyq as jetkizdi, qoǵamdyq oryndarda betperde men vırýstan saqtaný týraly nusqaýlyqtar taratty. Top jetekshisi Elaman Baıǵozın ózin naǵyz uıymdastyrýshy re­tin­de kórsetip júr.

«Stımýl+» múmkindigi shek­teýli jastar klýby da alty jyl­­dan beri múmkindigi shek­teý­­li jastardyń arasynda túr­li baı­qaýlar uıymdastyryp ke­le­di. Jyl saıyn «H faktor», «Eki juldyz» shyǵarmashylyq baı­qaýyn ótkizý arqyly tórt qa­byrǵaǵa tańylǵan jastardy sahnaǵa shyǵaryp, kóbiniń ómirdegi oryndaryn tabýyna jár­demdesti. Aldaǵy jyly top je­tekshisi Aqtoty Netýlına shal­­ǵaı eldimekenderde turatyn múm­kindigi shekteýli jastarǵa baryp, olardy áleýmettendirý jumys­ta­ry­men aınalysqysy keledi.

Al M.Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik me­­dı­­sına ınstıtýtynyń «Me­dık volonter» uıymynda 250-ge jýyq stýdent bar. Olar­dyń bári de bolashaq dári­ger­ler. Stý­dentter bıylǵy kóktemdegi sý tas­qyny kezinde úıleri sýǵa ketip, mektepterge ýaqytsha orna­las­tyrylǵan turǵyndarǵa azyq-túlik jetkizip, medısı­na­lyq kó­mek kórsetti. Olar qalalyq em­­hanalardyń qyzmet­ker­lerine kómektesip, qan qysy­my, qant dıabetimen esepte turǵan naý­qastardyń úılerine dári jet­ki­zedi, qan qysymyn ólsheıdi. Sondaı-aq aýtızmge shal­­dyqqan bala­lardy qoldaý or­ta­lyǵymen tyǵyz jumys is­eıdi.

«Sońǵy jyldary jaryq dú­nıe­ge kelgen sábıler arasyn­da aýtızmge shaldyqqan bala­lar óte kóp. О́kinishtisi, ata-analar balalarynyń aýtıst ekenin mek­tepke barǵanda ǵana bilip jatady. Eger sábı boıyndaǵy dert neǵurlym erte anyqtalyp, júıeli medısınalyq kómek alsa, soǵurlym balanyń ortaǵa tezirek sińisýine jol ashylady. Biz ata-analarǵa osy jaǵyn túsin­di­re­miz», deıdi uıym jetekshisi Bahtııar Baımahan. Ol «Aqtóbede jedel járdem ortalyǵy jumysy jaqsy uıym­dastyrylsa da, keptelis ýa­qy­tynda shuǵyl kómek kútip jatqan naýqasqa tez jete almaıdy. Shaqyrtý túskennen keıin 10 mınýt ishinde jetkende naýqastyń ómirin qutqaryp qalý múmkindigi joǵary bolady. Al kólik keptelisi kezinde jedel járdem qyzmeti 15-20 mınýt ishinde jetse, adamdy qutqarýǵa keshigýi múmkin. Osyndaı jaǵ­daıda medısınalyq moped óte tıimdi. Tizilip turǵan kó­lik­terdiń arasynan op-ońaı óte­tindikten, shetelderde me­dı­sınalyq mopedter qoldanyla bastady. Alǵashqy kómek jab­dyqtary bar mopedti vo­lonterler shetelderde osy is­ke tartylyp júr», dep usynys kóterdi.

«Rahym» volonterlik uıy­my­nyń jetekshisi Aızada Balma­ǵam­be­tova Aqtóbe qala­syn­­daǵy keıbir oqý oryndary, ásirese kolledj basshylarynyń volonterlik uıymdarǵa esik ashpaıtynyna narazy. Eriktiler sporttyq jarys, konsertter uıymdastyryp, baıqaýlar ótki­zer kezde oryn tappaı qınalyp qalady. Eresekter arasynda eriktilerdi erikkender dep qa­byl­daıtyndar jeterlik. Son­dyq­tan da volonterlik qyz­met týraly kópshilik arasynda aq­pa­rattandyrý jumysy júr­gizilýi kerek dedi jıynǵa qaty­sýshylar.

Eriktilerdiń turaqty túrde jınalyp, basqosýlar ótkizýi úshin kovorkıng ortaly­ǵy kerek. Oblystyq ishki saıasat basqarmasy kelesi jyly jer­gi­likti bıýdjetten volon­ter­lik front keńse ashýǵa qarjy bó­lingenin atap ótti. Ázirge erik­tiler basqosýlaryn qalalyq jas­tar resýrstyq ortalyǵy zalynda ótkizip júr. Biraq aýqymdy is-shara ótki­zýge bul jer tarlyq etedi. Sondaı-aq oblystyq jas­tar resýrstyq ortalyǵy ǵı­ma­ra­ty­nan da volonterlerge bólme, tehnıkalyq jabdyqtar be­ril­gen. Volonterler jeke-dara ǵımarat suraǵan soń óńir basshy­synyń tapsyrmasymen kelesi jyldyń basynda qaladaǵy О́ner ortalyǵynan kovorkıng orta­ly­ǵy ashylatyn boldy. Onyń ishinde kitaphana men sha­ǵyn oqý buryshy qaras­ty­rylǵan.

Nurbek Jalǵasbaev qıyn­dyqqa tap bolǵan jandarǵa qar­­jy jınaýǵa qaıyrym­dy­lyq konsertin ótkizetin oryn suraǵanda, keı mekeme bas­shy­la­rynyń volonterler­den aqy su­raı­tynyna renjidi. «Biz muq­taj otbasyn qoldaý úshin osyndaı is-shara uıymdas­ty­ra­myz. Sony bile tura stýdentterden aqsha suraı­dy. Bul qalaı?» dedi ol.

«More Life» qoǵamdyq qo­rynyń dırektory Bıbigúl Jýlına elimizde eki-úsh jyldyń ishinde turmystyq zorlyq-zom­bylyq kóbeıip ketkenine nazar aýdardy. О́tken jyly elimizde 440 áıel otbasylyq zorlyq-zombylyqtyń kesirinen ólip ketse, jas qyzdardyń da qorlyq kórýi jıilegen. Barar jeri bolmaı júrgen qyz-kelin­shek­ter qaladaǵy eki daǵdarys ortalyǵyna ornalasa alady. Kóp názik jandylar osy jaǵyn bilmeıdi. Olar úshin Aqtó­bede bir memlekettik jáne jekemenshik «Malıka» daǵdarys ortalyǵy jumys isteıdi. Taǵ­dyrdan taıaq jegen analar orta­lyqta sábıimen birge alty aı tegin turyp, psı­ho­lo­gııalyq kómek alyp, maman­dyq meńgerip shyǵady.

«Eger 3-4 jyl buryn daǵ­darys ortalyqtaryna Aqtóbe qalasynan túsetin áıel­der kóp bolsa, búginde eldimekenderden qa­shyp keletinder kóbeıgen. О́tken aptada Aqtóbedegi «Anaǵa taǵzym» ǵımaratynda otba­sylyq qoldaý ortalyǵy ashyldy. Bul jerde zańger, medıator jáne psıhologtar áıelderge ǵana emes, jetkinshekter men er adamdarǵa da tegin kómek beredi», dedi B.Jýlına.

Eriktilerge kóbinese taǵdyr­dan taıaq jegen jandar men áleý­­­mettik osal top taǵy otbasylar jáne jaqyndarynan qoldaý tap­paı, ómirden ógeılengen jastar júginedi. Jaǵdaıy joq, ómirde ornyn tappaǵan jandar erikti jastar arqyly qoǵamǵa óz únin jet­kizgisi keledi. Osy jaǵynan qara­ǵanda jastar keı jaǵdaıda psıhologtyń rólin de atqaryp ketedi. Izgi­lik­ti isterdiń basy-qa­syn­da júr­gen jastardyń volon­ter­lik uıym­dary áleýmettiń únin mem­lekettik organdarǵa jetkizý­shi­ge aınaldy. Eriktilik jas tal­ǵa­maıdy desek te, áleýmettiń myń san sharýasynyń qaınaǵan or­tasynda júrgen 100-den astam vo­lonterlik toptyń jumysyn súzgiden ótkizip, naqty ispen aına­lysyp júrgenderge memleket tarapynan qajetti kómek kórsetilgeni durys. Bulardyń ishinde aty bar da, zaty joq uıymdar bar. Adamdarǵa naq­ty kómek kór­setpeı, qaǵaz­bas­tylyqpen aınaly­sa­tyn­dar da kezdesedi. Qo­ǵam­daǵy ál­siz toptardyń mu­ńyn muń­dap, joǵyn túgendep júr­gen erik­tilerdiń arasynan isker de bilimdi, qaıyrymdy, uıym­das­tyr­ǵysh qabileti jo­ǵary, elin órge súıreıtin jaq­sy azamattar shyǵatynyna senim mol.

 

Aqtóbe oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Dollar 460 teńgeden tómen tústi

Qarjy • Búgin, 17:08

Erteń elordada Úkimet otyrysy ótedi

Úkimet • Búgin, 14:21

Qazaqstanda aýasy eń las qala ataldy

Ekologııa • Búgin, 12:59

Uqsas jańalyqtar