Aımaqtar • 09 Jeltoqsan, 2022

«Bekzat» áni qalaı ómirge keldi?

540 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Eki myńynshy jyldy bizdiń aýyldyń sol kezdegi jasóspirimderi múlde umytpaıtyn shyǵar. Qulannyń quljalary sol jyly Sıdneı Olımpıadasynda altyn júldeni de, kúmis medaldy da enshilegen. Ermahan men Islam Baıramýkov (biri bokstan altyn, biri erkin kúresten kúmis júlde) syndy sańlaqtardyń jeńisti joryǵynan keıin bizdiń qatarlastar eliktedi me, solyqtady ma, bilmeımin. Sport mektepterine qustaı ushqan edi... Áıteýir sol kezde Olımpıadadaǵy tabysty bizdiń qurdastar múlde basqasha qabyldaıtyn...

«Bekzat» áni qalaı ómirge keldi?

Iá, Sıdneıdegi jeńisti joldy boksshylarymyz áli qaıtalaı alǵan joq. Jasyl qurlyqta­ǵy baıraqty dodadan keıin boksshylarymyzdyń Olım­pııa oıyndarynan eki altyn alǵan sátin óńimiz túgili túsimizde de kóre alar emespiz. Basqa-basqa, 57 kılogramm salmaqta atoı salǵan túrkis­tan­dyq Bekzat Sattarhanovtyń jeńisti joryǵyn halyq múlde ózgeshe qabyldady. Endi she, 20 jastaǵy jampozyń Olımpıadaǵa anderdog bop attanyp, altynmen oralyp jatsa, ony qurmet tutpaǵanda, ony kókke kótermegende kimdi kótersin halqy...

Sol jyldary ánshi-kompozıtor Gúlnur О́mir­baevanyń «Qyzdar, qyzdar», «Bekzat» ánderi jaryq­qa shyqty. Jalpy, mýzyka áleminde túrli daýys­taǵy ánshilerdiń bar ekeni belgili. Al Gúlnurdyń daý­sy lırıka-koloratýralyq sopranoǵa jatady. By­laısha aıtqanda, jazdyń jyly jańbyryn­daı janǵa jyly tıetin ún. Mundaı daýystaǵy óner ıeleri­niń qatarynda án áleminiń korıfeıi Kúlásh Baı­seıitova men el maqtanyshy Nurjamal Úsenbaeva bar.

«Ár kállada bir qııaldyń» bary ras qoı. Sıdneı tórinde Ramazan Polıanı men Rıkardo Hýares se­kildi álem moıyndaǵan myqtylardy táýbesine túsir­gen Bekzat týraly áldekim án jazady dese, asqaq pafosqa qurylǵan mátin men zor daýysty solıst oryndaıtyn shyǵarma bolar dep topshylar ma edik. Biraq Gúlnur О́mirbaeva men belgili aqyn Iran Ǵaıyptyń tandeminen týǵan týyndy múl­de basqasha shyqty. Júrekti tebirentti, jandy baýrady.

«Quzar bıik asqarym-aı,

Taǵdyryńnyń qas-qaǵymy-aı,

Janǵan-aı,

Boldyń ǵaıyp Bekzat»,

dep keletin án qaıyrmasyndaǵy shýmaqtyń ózi ult úshin týǵan oǵlannyń kelte ǵumyryn, juldyzdyń Jer úshin jaralmaǵanyn aıǵaqtap turǵandaı-aq. Rasynda da, juldyzdyń orny aspanda ǵoı. Alaıda 21 jasqa jetpeı, qyzǵa ǵashyq bolyp ta úlgermeı ketkeni arqany aıazdaı qarı túsetini taǵy ras...

Ánniń qalaı ómirge kelgenin Gúlnurdyń ózinen suradyq.

«Shyǵarmanyń dúnıege kelý tarıhy áride jatyr. Kúnderdiń kúninde Bekzatty túsimde kór­dim. Oǵan deıin Bekzatty jerles aǵam, bokstan Sıdneı Olım­pıadasynyń chempıony Ermahan Ybyraıymovtyń qýanyshynda, aýylda kórgen bolatynmyn.

Arada kúnder zýlap ótip jatty. Jıyrma jastaǵy jampozdyń táýelsiz Qazaqstan tarıhynda ult maqtanyshtary arasynan alǵash bop altyn júlde alǵany kimdi de bolsyn tebirentpeı qoımaıdy. Túsimde týra aýylǵa kelgen kezindegi bylǵary kúrtesheni kıip alypty. «Gúlnur, sen meniń erteń bolatyn toıyma kelmeısiń be?» dep aldymnan júgirip shyqty. Bul qandaı toı degen oı qushaǵynda jatyp oıanyp kettim», deıdi G.О́mirbaeva.

Kompozıtordyń aıtýynsha, dál osy jaǵdaı onyń jańa ándi dúnıege ákelýine tikeleı sebepshi bolǵan.

«Ol kezde jataqhanada turatynmyn. Bólmemde kúısandyq bar. Sol sátte júrekke jyly tıetin bir áýen boıymdy bılep aldy. Áýen kelgennen keıin ánniń qańqasyn óz sózderimmen qurastyrdym. Keıin­nen mátindi tastaı qylyp jazatyn aqyn izdeý kerek boldy.

Aıtyp-aıtpaı ne kerek, Iran Ǵaıyp aǵama habar­lastym. Ol kisi ándi birden unatqanyn ańǵar­dym. Aǵam birden julyp alǵandaı: «Sen myna balaǵa ǵashyq bolǵan adamsyń ǵoı», dedi. О́z keze­gimde: «Men Bekzattyń ózine emes, erligine ǵashyq­pyn», dep jaýap berdim.

Sanamda jalǵyz oı turdy: Bekzatty sportshy retinde bári biledi. Onyń án áleminde de orny bo­lýy kerek. Bekzat týraly án jaryqqa shyǵýǵa tıis. Án dúnıege kelgen soń men 2003 jyly Halyq­aralyq «Azııa daýysy», «Qazaqstan ánderi» baıqa­ýyna qatystym», deıdi kompozıtor.

G.О́mirbaevanyń aıtýynsha, atalmysh baıqaýda jeti kompozıtordyń áni laýreat atanǵan. Dál sol jyly jeńim­pazdardy qazylar alqasy emes, óner dýmanyn tama­shalaýǵa kelgen jurtshylyq mezetin­de daýys berý arqyly anyqtapty.

«Dál osy óner saıysynda maǵan «Altyn dombyra» júldesi buıyrǵan bolatyn. Meni aıryqsha qýantqany – zalda otyrǵan kórermenderdiń basym bóligi, naqtyraq aıtar bolsam, 570 adam dál osy «Bekzat» ánin úzdik dep tańdaǵany.            

Osylaısha, óner alamanynda laýreat atanǵan jaıym bar. 2005 jyly Bekzat Sattarhanovtyń 25 jasqa tolýyna oraı osy ánge beınebaıan túsirdim. Beınebaıannyń túsirilýine Bekzattyń ózi bilim nárimen sýsyndaǵan Túrkistandaǵy Q.Iаsaýı atyn­daǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń ujymy tikeleı muryndyq bolǵanyn atap ótken jón. Ásirese, sol jyldary bilim ordasyn basqarǵan Serik Pirálıevtiń eńbegin aıtpaı ketýge bolmas. Ol kisi qoldan kelgenshe qoldaý kórsetti», deıdi ánshi-kompozıtor sol bir jyldardy eske alyp.

Zýlaǵan ýaqyt-aı deseńizshi. Alashtyń baǵyna týǵan teńdessiz talant, sheber boksshy Bekzat Sat­tar­hanov pánı jalǵanǵa qol bulǵap ketkenine de 22 jyldyń júzi bolypty. Jıyrma jasynda jarqyrap baryp kenetten sóngen juldyzǵa ar­nalǵan ǵajap týyndynyń jazylǵanyna da jıyrma jyldan asyp barady.

Ýaqytynda osy ándi áldekimder efırden ótkiz­beýge kúsh salǵan degendi de jıi estımiz. Meıli ǵoı, «qolyńnan kelse, qonyshynan bas» degen usta­nymmen júretinder qaı kezde de tabylady. Alaıda Gúlnur dál osy ánine beınebaıan túsirý arqyly Bekzattyń esimin án áleminde óshpesteı etip qaldyrdy. Kompozıtordyń ózi de osy ánin aıryqsha jaqsy kóredi. Bálkim, júregin jaryp shyqqan ­týyndy bolǵandyqtan shyǵar...

 

Jambyl oblysy,

Turar Rysqulov aýdany,

Kókdónen aýyly

Sońǵy jańalyqtar