Rýhanııat • 22 Jeltoqsan, 2022

Aıtystyń Aıtaqyny

641 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Aıtaqyn Bulǵaqovtyń aǵalyq aqyly, ákelik qamqorlyǵy, ustazdyq ónegesi men tárbıesi bolmasa búgingi Balǵynbek te bolmas edi.

Aıtystyń Aıtaqyny

Men Aıtaǵamdy mek­teptegi oqýshy kezimde kórip, ónerine tánti bolǵa­n­­­­myn. Júrsin Er­manovtyń «Aıtaqyn Bul­ǵaqov, Tal­dyqorǵan oblysy» degen qońyr úni áli qu­la­ǵymda. Aıtaǵam shyǵyp «Háı­láılimge» basqanda, bo­ıymdy maqtanysh sezimi ker­neıtin. Mundaı energetıka, mundaı qýat, mundaı máner Aıtaqyndy óz zamandastarynan daralap turatyn. Ol aıtyssúıer kórermenge órnekti óleń ǵana emes erekshe kóńil kúı, qýatty energetıka, shynaıy emosııa, aı­shyqty ázil, estetıkalyq láz­zat syılaıtyn. Aıtys kezin­de eki qarsylas aqynnyń ara­synda, aqyndar men qa­zyl­ardyń, aqyndar men kórer­menniń arasynda ornaıtyn kózge kórinbeıtin baılanys Aıtaqyn sııaqty qýaty mol aıtyskerler sahnaǵa shyq­qanda anyq baıqalady.

Aıtaqynnyń qyzyq ma­qamy da, qyzyl shapany da, etigi men bórki de erekshe ótim­di, qazirgi tilmen aıt­qanda «hıt» bolatyn. Toqsanynshy jyldardyń basyndaǵy júz­degen aıtyskerdiń ishinde on shaqty aqyn ǵana «topo­vyı» edi. Solardy biri emes, biregeıi – Aıtaqyn Bulǵaqov. О́ıtkeni jyldar jyljyp, zaman óz­gergen saıyn, jańa tolqyn aqyndar legi, burynǵylardy tyqsyrmasa da, sahnadan bir­te-birte sıretip, aqyry olar­dy ardagerler retinde «zeı­netke» shyǵaryp jiberdi. Al 90-jyldary Qonysbaı Ábilovpen aıtysqan Aıtaqyn Bulǵaqov bolsa, 2000 jyly Aıbek Qalıevpen, 2010 jyly Rınat Zaıytovpen, 2020 jyly Syrym Áýezhanmen aıtysyp áli sahnada júr. Iаǵnı alpysty alqymdasa da «trendte».

Tarıhta áke men bala bo­lyp aıtys­qan Manap Kóke­nov pen Ábdikerim Mana­pov­tardan keıin osy ákeli-balaly Aıtaqyn men Jan­darbek Bulǵaqovtar. Bul aıtysty ǵylymı túrde taldap, kólemdi maqala jazýǵa bolady. Menińshe áziliniń árliligi, kótergen máselelerdiń aý­qym­­dy­ly­ǵy,  aqyndyq she­ber­ligi men poetıkalyq kórkem­digi jaǵynan bul sóz saıy­syn jalpy aıtys tarı­hyn­daǵy klas­sıkalyq úlgi­lerdiń qata­ryna jat­qy­zý­ǵa bolady.

Aıtaqynnyń aıtqanynan qaıt­paıtyn birbetkeıligi, dostyq pen sertke adal­dyǵy, bastyq pen baı-baǵlanǵa jal­­paq­tamaıtyn týralyǵy, ómir­degi batyrlyǵy men sahnadaǵy batyldyǵy bólek áńgime.

Aldaǵy jyly qańtarda meniń Aıtash aǵam 63-ke tolady. Paıǵam­bar­dyń jasyna shyǵyp, kemeline kelgen kókemniń qazaq rýhanııatyna sińirgen eńbegi bılik tarapynan ádil baǵalanyp jatyr. Al halyqtyń tarapynan áldeqashan moıyndalǵan. «Háıláılimniń» eń áýel­gi ıesin tanymaıtyn, qurmet­temeıtin aıtyssúıer qazaq kemde-kem. Aıtaǵamdy Altaı­dan Atyraýǵa, Tashkentten Orynborǵa deıingi kúlli qazaqtan bólek, Moń­ǵolııa, Qytaı, Qyrǵyzstan men Túr­kııa, Eýropa men AQSh-qa deıingi dúnıe júziniń qa­zaǵy men qyrǵyzy tanı­dy. Sol sebepti, 23 jeltoqsanda Jetisýdyń júregi Taldy­qorǵan qala­synda «Aıtystyń Aıtaqyny» atty halyqaralyq aqyndar aıtysy ótpek. Osy sharanyń ótýine qoldaý bildirgen bar­lyq el azamattaryna al­ǵysymdy bildiremin. Rasynda, ol – bir óńirdiń ǵana tanymal tul­ǵasy emes, ózindik mektep qalyptastyra bilgen aıtys óneriniń Aıtaqyny!

 

Balǵynbek Imash,

aıtysker aqyn,

fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty