Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Qańtar tragedııasynda Qaraǵandy qara jamylyp turyp, jappaı tártipsizdikte mert bolǵan qos bozdaǵyn qara jer qoınyna tapsyrǵan edi. Ulttyq ulan quramynda Otan aldyndaǵy paryzyn ótkerip júrgen órimdeı eki azamatynan aıyrylǵan Arqa jurty ah urǵanda azadan aspan aınalyp jerge túskendeı edi...
Qańtar tragedııasy kezinde ulandyqtardyń da «Joǵarǵy deńgeıli» dabyl boıynsha jasaqtalyp, lańkesterdi toqtatýǵa jumyldyrylǵany aıan. Árbir ulandyqtyń oıynda – antqa adaldyq turǵany málim. Antqa beriktikpen dushpanǵa boı bermegen ulandyqtar qaza bolǵan qarýlastaryn udaıy eske alady.
Tártipsizdik pen bassyzdyq toqtaýsyz jalǵasqan bes kún, bes túngi sherýde aram pıǵyldylardyń aılasyn asyrýǵa tyrysqany anyq edi. Táýekeldilikpen tas jutqan sheshim men ábjil qımyl nátıjesinde basbuzarlar men qasaqana qylmys jasaýshylar quryqtaldy. Qashqandary ustaldy. О́kinishke qaraı sol surapyl kúnderi Taldyqorǵan qalasyndaǵy Ulttyq ulannyń 5514 áskerı bóliminiń aǵa mamany (aǵa granatometshisi) Aıbat Amanov lańkesterdiń qolynan qaza tapty. Aıbattyń ata-anasynyń ańyrap qalǵanyna 1 jyl toldy.
Aıbattyń anasy Gúlnáz ulynyń aqjarqyn minezin eske alady. «Kishkentaıynan-aq ereksheligimen kózge túsetin. Jastaıynan úlkenge qurmet, kishige izet kórsetetin», deıdi baýyr eti balasyn saǵyna eske alǵan ana júregi.
Segiz jasynan sportqa beıimdelgen Aıbat 8 jyl boıy bokspen shuǵyldanypty. Aýyl, aýdan, oblys, tipti respýblıka kóleminde altyn medal taqqan kezi kóp eken. Ákesi ulynyń «Genadıı Golovkın «GG», Serik Sapıev «SS», men de Aıbat Amanov «AA»-myn ǵoı, áli-aq, áıgili bolamyn, áke!» degen oryndalmaı ketken arman-tilegin ózegi órtene aıtady. Mamyr aıynda komıssııa sheshimimen áskerge attanǵan uldyń qańtardyń qaqaǵan qysynda tabytpen kelerin ol kezde eshkim bilmegen edi.
Mańdaıyna jazylǵany bolar, Taldyqorǵan qalasyndaǵy Ulttyq ulannyń 5514 áskerı bólimine tústi. Eki aıdan soń ant qabyldady. Áskerı boryshyn abyroımen ótkerip júrgen. Elge oralýyna da sanaýly kúnder qalǵan edi. Átteń... 2022 jyldyń 5 qańtary bir áýletti bozdaǵynan aıyrdy. Bul – Amanovtar otbasy úshin qaraly habar jetken kún edi. Janbaı jatyp sóngen jastyń qazasyn estirtken, anany esten, ákeni tirekten aıyrǵan kún edi bul. Otan aldyndaǵy boryshyna adaldyq tanytqan órimdeı ul osylaısha sodyrlar qolynan qyrshyn ketti. Sodan beri bir jyl ótkenimen, júrekterdegi jaza jazylǵan joq.
Qyzylorda qalasynda Otan aldyndaǵy boryshyn ótegen 19 jastaǵy qaraǵandylyq Madııar Qaısarov ta qańtar qyrǵyny kezinde erlikpen qaza tapty. Madııardyń týǵan kúnine nebári 24 kún qalyp edi sonda. Qaraǵandy qalasynyń Maıqudyq aýdanynyń týmasy 2002 jyldyń 29 qańtarynda dúnıege kelgen Madııar bireýdiń jalǵyzy, kóziniń qarasy edi.
Kishkentaı kezinen tym zerek bolyp er jetken Madııar júzý, dzıýdo, sambo jáne karatemen aınalysty. Zerek ul sýret salyp, álem klassıkteriniń áýenderin de tyńdaıtyn.
«Árdaıym erte turyp, úı mańyndaǵy mektep-ınternattyń fýtbol alańynda júgirip kelip, gantel jáne shtanga kóteretin, sonymen birge beltemirdi de umytpaıtyn», dep ákesi Orazaly eske alady.
Mektebin aıaqtaǵan soń Madııar baǵdarlamalyq qamtamasyz etý mamandyǵy boıynsha Innovasııalyq tehnologııalar kolledjine oqýǵa túsedi. Oqýynda ozat bolyp, dıplomdyq jobany sátti qorǵap shyǵady. Ýaqyt óte kele Madııar el aldyndaǵy boryshyn óteýge sheshim qabyldapty. «Áke, barlyq dostarym áskerge baryp jatyr, men de baramyn. Kelgen soń ýnıversıtetke oqýǵa túsemin» dep aldyna úlken maqsat qoıyp, áskerge ketip edi», deıdi ákesi.
2021 jylǵy 4 maýsymda Qaraǵandydan Ulttyq ulannyń 5547 áskerı bólimine (Qyzylorda qalasy) boryshyn óteýge attandy. Jelkildegen jastyń endi qaıtyp kelmesin kim bilgen?! Madııar otbasymen sońǵy ret 2022 jyly jańa jyl qarsańynda sóılesken eken.
«5 qańtar kúni maǵan 5547 áskerı bóliminiń komandıri qońyraý shaldy. Baılanys durys bolmaǵan soń qońyraý úzilip kete berdi. Sodan keıin maǵan «Sizdiń ulyńyz óziniń qyzmettik-jaýyngerlik qyzmetin atqarý barysynda qaza tapty» dep anyq daýyspen habarlady. Odan soń úıge qalaı jetkenim esimde joq», deıdi ákesi.
Bólim komandıri Madııardyń Qyzylorda qalasyndaǵy qoǵamdyq tártipti qalpyna keltirýge qatysty jaýyngerlik tapsyrma kezinde kóz jumǵanyn jetkizgen. Búlikshiler áskerılerge qarsy júk kóligin jibergen sátte mańaıyndaǵy sarbazdardy aman saqtap qalmaq bolǵan jas sarbaz kóliktiń astyna túsip, sonyń saldarynan qaza tapqany málim boldy.
Al 8 qańtar kúni Madııar Qaısarov atasy jatqan Buqar jyraý aýdanynyń Botaqara kentindegi zıratqa áskerı qurmetpen jerlendi. Sarbazdy sońǵy saparǵa shyǵaryp salýǵa týǵan-týystary, depýtattar, jergilikti bılik ókilderi, «Ortalyq» óńirlik qolbasshylyǵy jáne 5547 áskerı bólimniń basqarma quramy qatysty.
10 qańtarda Madııar Qaısarov pen Aıbat Amanovtyń otbasyna III dárejeli «Aıbyn» ordeni, «Ulttyq ulan qyzmetiniń úzdigi» tósbelgisi men erekshe ataqtyń belgisi «Kúreń keýdeshe» tabys etildi.
Qaraǵandy
