Kollajdy jasaǵan Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
«Máselen, bir aıda Túrkistan oblysynda bos jumys oryndarynyń sany 15,3 myńǵa deıin jetip, 170%-dy, al Almaty oblysynda 10,6 myńǵa deıin ósip, 105%-dy quraǵan. Bul rette bir aıdaǵy ornalastyrylǵan barlyq bos jumys oryndarynyń 44%-y Túrkistan, Almaty oblystary men Astana, Almaty qalalaryna tıesili», dedi «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ basqarýshy dırektory Aleksandra Molchanovskaıa.
Al 2021 jylǵy kórsetkishte bos jumys oryndar sany 16 paıyzǵa, túıindemeler sany 73 paıyzǵa artqan. Kadrlarǵa degen qajettilik aýyl sharýashylyǵynda 13,3 myń jáne basqa da qyzmet túrlerinde 10,3 myń, orta bilim berý salasynda 9,8 myń bos jumys oryndary tirkelgen. Iаǵnı byltyr jeltoqsan aıynda elordadan basqa barlyq óńirde izdenýshilerdiń belsendiligi tómendegen. Túıindemeler sany Almaty, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan jáne Túrkistan oblystarynda azaısa, Túrkistan oblysy 3,3 myń, Almaty qalasy 3,4 myń jáne Astana qalasy 5,7 myń jarııalanǵan túıindemeler sanymen kósh bastaǵan.
Aleksandra Molchanovskaıanyń aıtýynsha, byltyr jeltoqsan aıynda bilikti qyzmetkerlerge joǵary suranys baıqalǵan, ıaǵnı bos jumys ornyn usynýshylar jumys izdeýshilerden kásibı biliktiliktiń bolýyn talap etken. Sondaı-aq kórsetkishtiń aldyńǵy aımen salystyrǵanda tómendegeni jáne biliktiligi joq eńbekke suranystyń ósýi baıqalǵan.
Aldyńǵy aıda bilikti qyzmetkerler arasynda jyljymaıtyn múlik agentteri, áleýmettik qyzmetkerler, kúzetshiler, sanıtarlar, aspazdar, sondaı-aq tárbıeshiler men olardyń kómekshileri – tıisinshe 1,1 myń jáne 851 bos jumys orny joǵary suranysqa ıe boldy. Izdeýshiler arasynda negizinen avtokólik júrgizýshileri, satýshylar, býhgalterler jáne zańgerler boldy. «Suranystyń usynystan jalpy basymdylyǵyna qaramastan, jeltoqsan aıynda vahterler, HR bıznes seriktesteri jáne dene shynyqtyrý muǵalimderi aıtarlyqtaı asyp tústi», dep bólisti Aleksandra Molchanovskaıa.
О́tinish berýshilerdiń belsendiligi óńirler boıynsha genderlik jaǵynan da ártúrli. Máselen, Batys Qazaqstan, Atyraý, Ulytaý jáne Aqtóbe oblystarynda er adamnyń túıindemeleri kóp bolsa, qyzmet kórsetý salasy basym Shymkent, Astana qalalary, sondaı-aq Abaı jáne Almaty oblystarynda áıelderdiń basymdylyǵy tirkelgen. Túıindemelerdiń úshten birine jýyǵy 16 jastan 28 jasqa deıingi jastarǵa 10,8 myń túıindeme, 15,5 myń túıindeme – orta jastaǵy izdenýshilerge tıesili boldy. Barlyq túıindemeniń tek 9%-y zeınet jasyna deıingi adamdar bolǵan. Elektrondy eńbek bırjasynyń málimetterine sáıkes, jeltoqsan aıynda eń kóp jalaqyny bas dırektorlarǵa – 2,8 mln teńge, taýar jınaqtaýshylary – 2,4 mln teńge, tereze montaj jasaýshylar 1,8 mln teńge kútken, al jumys berýshiler tarapynan joǵary jalaqy ónerkásip salasyndaǵy seh bastyqtaryna – 832 myń teńge, bas tehnologterge – 700 myń teńge, tehnıkalyq sala basshylaryna 650 myń teńge jáne ónerkásiptik alpınısterge 650 myń teńge usynyldy.
Osylaısha, jeltoqsan aıy aıtarlyqtaı tómen usynyspen kadrlarǵa degen qajettiliktiń artýymen erekshelengen. Bul rette, jyl sońy ádette kelesi jyldyń basynda birtindep qalpyna keletin iskerlik belsendiliktiń tómendeýimen sıpattalatynyn da eskergen jón.
