Ań-qustardy qoldan qorektendiredi

Orman sharýashylyǵy jáne ­janýarlar dúnıesi komı­te­ti­niń tapsyrmasymen Katon­qara­ǵaı MUTP boıynsha jabaıy ańdar júretin jerlerge ja­sal­ǵan ottyq­tarǵa  shóp saly­nyp, beınek­ter ilindi. Ar­naıy jasalǵan azyqtandyrý alań­daryna tuz, jem salyndy. Aınalym ınspektorlary ózi­ne bekitilip bergen  aýmaqtarda josparǵa saı bıotehnıkalyq is-sharalar jumystaryn atqa­ryp, ormanshylyqtar atqarylǵan is-sharalar boıynsha apta saıyn esep beredi. Jaz aılarynda jasalǵan bıotehnıkalyq is-sharalar jumystary qys aıla­rynda jabaıy ańdardy qorek­ten­dirýge jumsalady. Qysta ja­baıy ańdardy qorektendirý úshin jasalǵan bıotehnıkalyq is-sharalardyń mańyzy óte zor. Jabaıy ańdardy qorektendirý jumystary naýryz aıyna deıin jalǵasady. Tabıǵat kórki – ań-qustardy qorǵaý barshamyzdyń ortaq mindetimiz, – deıdi parktiń saıatker-bıologi E.Muratov.

Azyqtandyrýdyń maqsaty – ja­baıy janýarlardy qajetti ýaqytta jemshóppen qamtama­syz etý jáne sol arqyly shyǵyn­nan qorǵaý. Tamaqtandyrýdy ási­rese bulan, maral, elik qajet ete­di. Mamandardyń aıtýynsha, qysta azyqtandyrý kezeńi qar jamyl­ǵysynyń saqtalý uzaqtyǵymen anyqtalady. Osy kezeńde tabıǵı jemge qoljetimdilik tómendeı­di, jem izdeýde janýarlardyń qoz­ǵalý múmkindigi qıynǵa soǵa­dy. Katonqaraǵaı aýdanyn­da azyqtandyrý uzaqtyǵy jeltoq­sannan naýryzǵa deıin tórt aıdy quraıdy. Qysta barlyq azyq­tandyrý qar men jańbyr­dan aýlaq bolý úshin ártúrli qorek­tendirgishterge ornalas­ty­ry­lady. 1000 ga ózine tán jer­ler­ge tuzdy batpaqty keshen­de nemese 10 janýarǵa eseptegen­de bir qorektendirgish ornaty­lady. Barlyq jaǵdaıda bıoteh­nı­kalyq qurylystardy salý, ta­maq­tandyrý jáne t.b. kezinde ja­baıy ańdardyń naqty sany es­kerilýi kerek. Osyǵan sáıkes nor­ma­lar maýsymnyń aýa raıy jaǵ­daılaryn eskere otyryp, bir baǵytta nemese basqa ba­ǵyt­ta túze­tilýi kerek. Tuzdy batpaq­tar­dyń qurylǵysy natrıı men kal­sıı tuzdarynyń, son­daı-aq ósim­dik taǵamdaryndaǵy bir­qatar mık­ro­elementterdiń jetis­peý­shiligin óteýge arnalǵan jyl boıy júrgiziledi. Bul tuıaqtylar úshin mańyzdy bıotehnıkalyq shara.

Jabaıy janýarlarǵa arnal­ǵan jemshóp qystyń eń qatal aılarynda ǵana beriledi. Kóp jaǵ­daıda munyń ózi ańdardy saq­tap qala bermeıdi. О́ıtkeni qalyń qarǵa qamalǵan, qozǵalysy qıyndǵan ári ash jabaıy janýar­lar kóbinese ózderine arnaıy daıyndalǵan jemge jaqyn jerde bolsa da shyǵyn bolýy múmkin. Sondyqtan bul jerlerdiń jemshóp múmkindikterin arttyrýǵa júıeli túrde qamqorlyq jasaý kerek. Alaıda buǵan daǵdylanbaýy úshin olar úshin jaıylǵan jem rasıon­darynyń bir bóligin ǵana quraýy kerek, al qalǵanyn ózderi taýyp qorektenýi kerek.

Shyǵys Qazaqstan oblysy