Tatamı tabandylyqty talap etedi

Ábıbadan keıin Ǵalııa shyqty

Desek te bizge qýanýǵa áli erte. О́ıt­keni jańartylǵan álemdik reıtıngtiń úzdikter tiziminde Qazaq­stan dzıýdoshylarynyń qa­rasy az. Máselen, TOP-10 tatamı sheberleri arasynda jalǵyz Ábıba Ábýjaqynova ǵana bar. Asa jeńil salmaqta beldesetin qazaqtyń qarshyǵadaı qyzy byltyr jazda Astanada ótken Azııa chempıonatynda kúmis jáne kúzde Tashkentte uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda qola medal oljalap, jankúıerlerdiń qo­shemet-qurmetine bólengen edi. Odan bólek ol odan da basqa dú­birli dodalarda daralandy. Bıyl­­ǵy maýsymdy da Ábıba sátti bas­tap, Pıreneı túbeginde altynnan alqa taqty. Qazirgi kezde ol 48 kg salmaq dárejesindegilerdiń reıtınginde altynshy oryndy ıelenip otyr. Bul – Qazaqstan balýandary arasyndaǵy eń úzdik kórsetkish!

Portýgalııada Ábýjaqy­no­­­vamen fınalda beldesken Ǵa­­lııa Tynbaeva ótken jylmen sa­lys­tyrǵanda birden 15 sa­ty­­ǵa joǵarylap, bul kúnderi 37-oryndy enshilep otyr. Ra­synda da, onyń Almadadaǵy óne­ri óte jaqsy áser qaldyrdy. Tyn­baeva nebir saqa sportshylardy san soqtyryp, aqtyq synǵa deıin alqynbaı jetti. Basqa reıtıngtik jarystarda da dál osylaı kúreskende, onyń tu­ǵyry búgingiden áldeqaıda bıik bolatyn edi. Endi Ábıbanyń jeńisti joly Ǵalııaǵa juǵysty bolsyn dep tileımiz.

Asa aýyr salmaqta kúresip júr­gen Kámıla Berliqashtyń da qarqyny qýantady. Osydan birer jyl buryn sary qurlyqtyń bas­ty dodasynda segiz ret jeńis tu­ǵyryna kóterilip, Azııa oıyn­darynda úsh ret júldegerler qatarynan kóringen Gúljan Isa­nova úlken sporttan qol úzgennen keıin elimizden +78 kg salmaqta birazǵa deıin myq­ty balýan shyqpaǵan edi. Sońǵy ýaqytta Berliqash jaqsy kúresip júr. Búgingi tańda ol IJF reıtınginde 15-oryndy ıelenip otyr.

Áıelder arasynda TOP-100-diktiń qataryna engen ózge jer­lesterimizdiń nátıjeleri mynadaı: Nazgúl Maratova (+78 kg) – 30 oryn, Sevara Ny­shan­baeva (57 kg) – 32 oryn, Arýna Jankeldına (78 kg) – 32 oryn, Gaýhar Irmaǵambetova (52 kg) – 68 oryn, Móldir Narynova (63 kg) – 68 oryn, Tolǵanaı Ábe­ý­o­va (52 kg) – 72 oryn, Má­dına Pa­ragýlgova (78 kg) – 77 oryn, Anastasııa Maıakova (70 kg) – 82 oryn, Esmıgúl Kýıýlova (63 kg) – 85 oryn, Nursulý Er­alıeva (48 kg) – 94 oryn jáne Zere Bektasqyzy (70 kg) – 95 oryn.

Qazirgi kezde burymdylardyń básekesinde Fransııa men Ja­ponııa quramalarynyń qarqyny óte kúshti. TOP-10 dzıýdoshynyń qa­ta­ryna eýropalyqtardyń 10 jáne azııalyqtardyń toǵyz sport­shysy enip otyr. Osy oraıda fran­­­sýzdardyń japondarǵa qara­ǵanda mysy basym ekenin aıta ketken abzal. О́ıtkeni bul eldiń eki balýan qyzy álemdik reıtıngte jeke-dara kósh bastap keledi. Kúnshyǵys eliniń qyzdaryna on­daı baq ázirge buıyrmaı tur. Bra­zılııa men Izraıldiń de ekpini jaqsy. Olardyń bes balýany – úzdik ondyqtyń sanatynda. Italııanyń – tórt, Portýgalııa, Moń­ǵolııa, Nıderlandtyń – úsh, Ulybrıtanııa, Kosovo, Ve­nesýela, Ońtústik Ko­reıa, Aýs­tra­lııa, Polsha, Hor­vatııa, Ger­ma­nııa, Qytaıdyń – eki jáne Is­panııa, Qazaqstan, Serbııa, Ma­­jarstan, О́zbekstan, Grýzııa jáne Aýstrııanyń bir-bir ókili – myq­tylardyń sanatynda. Al Fransııa men Ulybrıtanııanyń – eki jáne Kanada, Brazılııa, Hor­vatııanyń bir-bir balýany álemdik reıtıngte birinshi oryndarda tur.

Áıelder arasyndaǵy

TOP-5 dzıýdoshy

48 kg: 1. Shırın Býklı (Fran­­­­sııa), 2. Nasýmı Sýnoda (Ja­ponııa), 3. Djýlııa Fıgeroa (Is­panııa), 4. Vakana Koga (Ja­po­nııa), 5. Francheska Mılanı (Italııa).

52 kg: 1. Chelsı Djaıls (Uly­brıtanııa), 2. Dıstrııa Kras­nıchı (Kosovo), 3. Reka Pýpp (Ma­jar­stan), 4. Ýta Abe (Ja­ponııa), 5. Dııora Keldııorova (О́zbekstan).

57 kg: 1. Krısta Degýchı (Ka­nada), 2. Harýka Fýnakýbo (Ja­ponııa), 3. Rafaela Sılva (Bra­zılııa), 4. Tımna Nelson-Levı (Izraıl), 5. Hý Mımı (Oń­tústik Koreıa).

63 kg: 1. Lıýsı Renshall (Uly­brıtanııa), 2. Katerın Boshemen-Pınar (Kanada), 3. Anrıkelıs Barrıos (Venesýela), 4. Megýmı Horıkava (Japonııa), 5. Ketleın Kvadrýs (Brazılııa).

70 kg: 1. Barbara Matıch (Hor­vatııa), 2. Sanne Van Deık (Nı­derland), 3. Sakı Nıızoe (Ja­po­nııa), 4. Mıhaela Polleres (Aýs­­trııa), 5. Marı-Iv Gaıe (Fran­­sııa).

78 kg: 1. Maıra Agııar (Bra­zılııa), 2. Anna-Marııa Vagner (Germanııa), 3. Elıs Bellandı (Ita­lııa), 4. Gıýshe Stenhıoıs (Nı­der­land), 5. Madelaına Malonga (Fransııa).

+78 kg: 1. Romana Dıkko (Fran­sııa), 2. Raz Gershko (Iz­raıl), 3. Beatrıs Soýza (Bra­zılııa), 4. Lea Fonten (Fransııa), 5. Djý­lııa Tolofýa (Fransııa).

Namys qaıda, jigitter?

Qazaqstannyń erler qurama komandasy músheleri arasynda eń úzdik kórsetkish Maǵjan Sham­shadın men Jansaı Sma­ǵulovqa tıesili. Ekeýi de álemdik reıtıngte 13-oryndy enshilep otyr. 60 kg salmaq dárejesinde kúsh synasyp júrgen 26 jastaǵy Syr boıynyń ókili byltyr Zagrebtegi «Grand Slem» týrnırinde top jaryp, Astanadaǵy Azııa chem­pıonatynda qola medal ıe­lendi. Kezinde Maǵjannyń jas­tar arasynda álem chempıony atan­ǵany da jadymyzda. 73 kg salmaqtaǵy Jansaı segiz aı boıy emdelip, jaraqatynan tolyqtaı aıyqqannan keıin bıyl tatamıge qaıta oraldy. Bul rette onyń «qadamy sátti boldy» dep aıtýǵa barlyq negiz bar. Kúni keshe ǵana Portýgalııada aıaqtalǵan Gran-prı dodasynda qaraǵandylyq saqa sportshy kúmis medaldi moınynda jarqyratty.

Qazaq eli dzıýdo tarıhyndaǵy eń ataqty balýan Eldos Smetov ekeni sózsiz. Asa jeńil salmaqta óner kórsetip, kóptegen bıik be­lesti baǵyndyrǵan soń, ol 66 kg salmaq dárejesinde baq synaýǵa bel býdy. Biraq Ǵalymjan Jyl­keldıevtiń shákirti jańa or­taǵa beıimdele almady. Birneshe jaýap­ty jarysta je­ńi­lis tapqannan keıin úı­renshikti sal­ma­ǵyna qaıta ora­­lýdy qup kór­­­­­di. Qazirgi kez­­­de Jam­­­byl ob­ly­synyń óki­­li IJF reı­­tınginde 17-oryn­­­dy qa­naǵat tu­typ otyr.

О́zge jerlesterimiz álem­dik reı­tıngte mynadaı oryndar­da tur: Danııar Shamshaev (73 kg) – 22 oryn, Dıdar Hamza (90 kg) – 22, Baýyrjan Narbaev (60 kg) – 24, Ǵusman Qyrǵyzbaev (66 kg) – 26, Nurlyhan Sharhan (100 kg) – 26, Abylaıhan Jubanazar (81 kg) – 30, Ádil Oraz­baev (+100 kg) – 39, Ersultan Mu­zafarov (90 kg) – 41, Erasyl Qajybaı (+100 kg) – 42, Eset Qýanov (66 kg) – 49, Islam Bozbaev (100 kg) – 51, Aıbek Serikbaev (100 kg) – 54, Jambyl Turǵynálıev (+100 kg) – 55, Ǵalymjan Qy­ryqbaı (+100 kg) – 60, Sherzod Dav­latov (60 kg) – 61, Ańsarbek Ǵaınýllın (73 kg) – 73, Bekarys Sádýaqas (100 kg) – 92 jáne Dáýlet Súıkenov (60 kg) – 99 oryn.

Búgingi tańda erler ara­syn­daǵy saıysta Japonııa men Grý­zııa tatamı sheberleriniń asy­ǵy alshysynan túsip júr. TOP-10-dyqtyń sanatyna engen dzıý­do­shylardyń sany jaǵynan sál ǵa­na basymdyq – Kúnshyǵys eli jaǵynda. Úzdikter tiziminde ja­pondardyń 10 jigiti bar. Qap taýynyń toǵyz ór minezdi óreni dál sondaı qurmetke bólenip otyr. Ese­sine Grýzııanyń úsh apaıtósi álemdik reıtıngte kósh bastap tur. Olar – London, Rıo jáne Tokıo Olımpıadalarynda júldelerdiń tolyq jıyntyǵyn jeńip alǵan Lasha Shavdatýashvılı (73 kg), álem men Eýropanyń eki dúrkin chempıony Tato Grıgalashvılı (81 kg) jáne álem birinshiliginiń qola júldegeri Ilıa Sýlamanıdze (100 kg). Iаǵnı jeti salmaqtyń úsheýinde grýzınderdiń aldyna túsetin eshkim tabylmaı tur. Ra­synda da, nebári 3,7 mıllıon halqy bar shaǵyn ǵana memlekettiń bul tabysyna tańdanbaý, tamsanbaý múmkin emes. Al Japonııanyń birde-bir balýanyna birinshi orynnan kóriný baqyty ázirge buıyrǵan joq.

Ázerbaıjan men О́zbekstan qurama komandalarynyń músheleri de túrli baıraqty básekelerde tabysty óner kórsetip júr. Bul mem­leketterdiń árqaısysynyń al­ty tatamı sheberi TOP-10-dyq­tyń qatarynda. 90 kg salmaq dárejesinde Davlat Babonovtyń dara turǵanyn aıta ketkenimiz jón. О́zbek dzıýdoshysy 2021 jyly Tokıo Olımpıadasy men Býdapeshttegi dúnıejúzilik dodada kúmis medal ıelense, byltyr Tashkentte álem chempıony atandy. Sondaı-aq Belgııa, Mońǵolııa, Brazılııanyń – tórt, Ońtústik Koreıa, Izraıl, Kanadanyń – úsh, Ispanııa, Italııa, Kýba, Nı­­derlandtyń – eki, Taıpeı, Mol­dova, Ýkraına, Túrkııa, Aýs­trııa, Fransııa, Majarstan, Por­týgalııa, Tájikstan jáne Che­hııa­nyń bir-bir ókili joǵarydaǵy ti­zimge endi. О́kinishke qaraı, so­lardyń sanatynda Qazaq eliniń bir­de-bir dzıýdoshysy joq. Bir aıta keterligi, Grýzııanyń úsh balýanynan bólek, shaǵyn ǵana Taıpeı men Moldovanyń jáne Tájikstannyń dzıýdoshylary da óz salmaq dárejelerinde dara tur.

Erler arasyndaǵy

TOP-5 dzıýdoshy

60 kg: 1. Iаn Iýnveı (Taıpeı), 2. Rıýdzıý Nagaıama (Japonııa), 3. Lı Ha Rım (Ońtústik Koreıa), 4. Fransısko Garrıgos (Ispanııa), 5. Georgıı Sardalashvılı (Grýzııa).

66 kg: 1. Denıs Vıerý (Mol­dova), 2. Iondonperenleın Bas­hý (Mońǵolııa), 3. Hıfýmı Abe (Ja­ponııa), 4. Barýh Shmaılov (Izraıl), 5. Vaja Margvelashvılı (Grýzııa).

73 kg: 1. Lasha Shavda­týa­­shvılı (Grýzııa), 2. Hıdaıat Geı­darov (Ázerbaıjan), 3. Send-Ochıryn Sogtbaatar (Mońǵolııa), 4. Danıel Karnın (Brazılııa), 5. Soı­tı Hasımoto (Japonııa).

81 kg: 1. Tato Grıgalashvılı (Grý­zııa), 2. Mattıas Kasse (Bel­gııa), 3. Saıd Mollaeı (Ázer­baı­jan), 4. Gılerme Shmıdt (Bra­zılııa), 5. Samı Chýchı (Belgııa).

90 kg: 1. Davlat Babonov (О́zbekstan), 2. Sanshıro Mýrao (Ja­ponııa), 3. Beka Gvınıashvılı (Grýzııa), 4. Lýka Maısýradze (Grý­­zııa), 5. Krıstıan Tott (Ma­jarstan).

100 kg: 1. Ilıa Sýlamanıdze (Grýzııa), 2. Maıkl Korrel (Nı­derland), 3. Zelım Kosoev (Ázer­baıjan), 4. Djordj Fonseka (Por­týgalııa), 5. Shadı Elnahas (Ka­nada).

+100 kg: 1. Temýr Ra­hımov (Tájikstan), 2. Gýram Tý­shı­shvı­lı (Grýzııa), 3. Iýr Speı­kers (Nıderland), 4. Endı Granda (Kýba), 5. Kokoro Kageýra (Ja­ponııa).