Aýyl • 15 Aqpan, 2023

Aýyl balasynyń ermegi

442 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qaınar aýylynyń balalary basy qosyla qalsa, qozy-laq kóterip jarysyp júr. Aýyldyń qaradomalaqtarynyń bıylǵy qystaǵy ermegi osy bolyp tur. Balǵyndardyń arasyndaǵy qozy-laq kóterý básekesi byltyr kóktemde Naýryz merekesinde bastalyp ketken.

Aýyl balasynyń ermegi

О́tken jyly Qaınar aýylynda Ulystyń uly kúnine oraı uıymdastyrylǵan mádenı is-sharada alty-jeti jastaǵy jetkinshekter laq kóterýden jarysqan. Sol saıysta alty jas­taǵy Aıbar da 15-20 kg tartatyn laqty otyz úsh ret kóterip, qulap qalǵany áleýmet­tik jelilerde lezde tarap, kópshiliktiń kózaıymyna aınalyp edi. Mine, sodan beri aýyldyń shıkiókpeleri qoradaǵy qozy-laqty aınalshyqtap, mo­ıynǵa salyp kótere ketýge qush­tar. Kógendegi qozy-laqqa maza ber­­meı júrgen júgirmekterdiń bar oıy – bıylǵy Naýryz merekesinde jeńimpaz ataný.

Dala balasynyń qala balasyna qaraǵanda shymyr, shydamdy ekeni áýel bastan bel­gili ǵoı. Aýyldyń balasy kún­uzaqqa teledıdarǵa telmirip, smart­fonnyń betin sıpap otyra bermeıdi. Qysta taı úıretse, kóktemde asyq oınaıdy. Jazda aýyl irgesindegi ózen jaǵasynda qyzdyrynyp jatqany. Al kúzde kerzi etikti kıip alyp, láńgi teýip júrgeni. Basqa aýyldy qaıdam, Qaınardyń qara­doma­laqtary osyndaı. Qashan kórseń oıqastap oınap júrgeni. Osy qatardan jeti jastaǵy Aıbardy da tabasyz. Jelide hıt bolǵan jetkinshek aýyl balasynyń boıynan tabylatyn bolmysty kórsetip turǵandaı.

«О́tken jyly Qaınar aýyly Naýryz merekesin aýqymdy túrde atap ótken edi. О́zgeshe bolsyn degen oımen balalarǵa laq kóterýden jarys uıymdastyrǵan jaıymyz bar. Aýyldyń úlken-kishisi jyly qabyldady. Sonyń arqasynda Aıbarymyz Qazaqstanǵa tanyldy. Qozy-laq kóterý jarysy aýylda dástúrge aınalyp ketti», deıdi Qaraóleń aýyldyq okrýginiń ákimi Dáýlet Ásembaev.

Bala kórgenin isteıdi degen ras-aý. Aı­bardyń ákesi Dýman da qoı kóterýden eki ret jeńimpaz bolyp, kótergen qoıyn atyna óńgerip úıine ákelgen. Ulystyń uly kúninde qoıdy 105 ret kóterse, mamyrdaǵy merekede 112 ret kóteripti. «Áke kórgen oq jonar» degen maqaldy osy jerde qoldansaq, oryndy sııaqty.

«Aıbar – atasy men apasynyń balasy. Jaz jaılaýda atasyna qoı baǵysady. Apasy sıyr saýǵanda buzaý tartyp, ot jaǵýǵa otyn jınap beredi. Qysta aýylda qoldaǵy malǵa qarasyp, qora tazalasyp, shóp sýyryp qasymda júredi. Kórshi-qolańnyń balalarymen qozy-laq kóterip jarysyp júrgenin kóremin. Bıyl 1-synypta oqyp júr. Elgezek. Aqkóńil. Sabaǵy da jaqsy, – degen Aıbardyń ákesi Dýman ótken jylǵy jarystyń jaıyn da aıtyp ótti. – Ulym laq kóterýge shyǵady degen oıyma kelmegen. О́zi sheshim qabyldap, «Men de laq kóteremin», dedi. Ol laqty kóterip ári qulaǵanymen, tanymal boldy dep oılaımyn».

Aýyl balasy áldi bolsa, aǵarǵan ishkennen deýge bolatyn shyǵar. Qala balasy qylqıyp ıogýrt jep, gazdalǵan sýsyn ishedi, sosyn «sýshı» men «pıssaǵa» áýes. Aýyl balasynyń áleýetin taba nanǵa sarymaı jaǵyp, betine qant seýip jep júrgeninen baıqaı berýge bolatyn shyǵar.

– Aýyldyń tamaǵynda qunar bar ǵoı. Sút pen aıran ishken balanyń qarny toq. Aýyl etsiz otyra almaıdy. Et jegen, sorpa ishken balanyń densaýlyǵy da myqty bolady. О́z basym aýylǵa, áke-sheshemizdiń janyna kóship kelgenimizge qýanamyn, – deıdi Aıbardyń anasy Merýert Aıdynqyzy.

Oıdy oı qozǵaıdy ǵoı. Aýyl men qala balasynyń arasy alshaqtap bara jatqanǵa uqsaıdy keıde maǵan. Tezek degennen shyǵady. Qalanyń balasy tezek termek túgili, onyń ne ekenin bile me eken? Qoradaǵy tórt túliktiń tólin túr-túsine qarap ajyrata alatyny da shamaly. Qala balasyn qor sanap otyrǵanymyz joq. Biraq 15-20 kg tartatyn laqty 33 ret kótere alatynyna sizdiń de, meniń de kúmánim bar.

Aıtpaqshy, Qaınar – Abaı ob­lysynyń Abyraly óńirindegi, qııandaǵy aýyl. Semeı shárinen 250 shaqyrym shalǵaıda. Alys­taǵy aýyldyń Naýryz merekesi bıyl ózgeshe bolatynǵa uqsaıdy. О́ıtkeni kishkentaı balalar laq kóterýden ótetin jarysty asyǵa kútip júr.

 

Abaı oblysy