Saılaýǵa daıyndyq – jiti nazarda

Aımaqta uıymdastyrylǵan se­mınar-keńes aıasynda OSK basshysy aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń ju­mysymen tanysyp, saılaý ýchas­keleriniń daıyn­dyǵyn tekserdi, son­daı-aq aldaǵy saılaýǵa daıyndyq bo­ıynsha aýmaqtyq memlekettik organ­dar­­men keńes ótkizdi. Keńeske Or­t­saılaýkom múshesi Shavqat О́te­misov pen komıssııa apparatynyń jaýapty qyz­­metkerleri de qatysty.

Sapardyń birinshi kúni Nurlan Áb­dirov Oral qalasynda ýchaskelik, ob­lystyq jáne qalalyq okrýgtik ko­mıssııalarǵa baryp, aǵymdaǵy saılaý naýqanyn uıymdastyrý barysymen tanysty. Sodan keıin Ortsaılaýkom tór­aǵasy Baıterek aýdanyndaǵy ýchaskelik saılaý jáne okrýgtik komıssııalarǵa bardy.

Kezdesýler barysynda daýys berý kúnine ýchaskelerdiń daıyndyǵyna jáne azamattardyń, onyń ishinde múgedektigi bar jáne erekshe qajet­tilikteri bar adam­dardyń daýys berýi úshin qajetti jaǵdaı jasaýǵa erekshe nazar aýdaryldy.

Komıssııa tóraǵasy keıbir ýchaskelerde ýchaskelik komıssııa múshelerine daýys berýge arnalǵan úı-jaılarda ko­mıssııa músheleriniń ústelderin jáne qoǵamdyq birlestikter ókil­derine ar­nalǵan oryndardy ornalas­tyrý boıyn­sha naqty usynystar berdi. Sondaı-aq Nurlan Ábdirov komıssııalardyń nazaryn daýys berýdi uıymdastyrý jáne daýystardy sanaý rásimi kezinde qoǵamdyq birlestikterdiń, halyqaralyq baı­qaýshylar men BAQ ókilderine qa­jetti sholýdy qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyna aýdardy.

«Aldaǵy saılaýda daýys berý bıýl­letenderiniń sany keminde eki ese artady. Sondyqtan daýys berý jáshikteriniń sapasyna basa nazar aýda­rý qajet. Bul aspekt te mańyzdy», dedi Ortsaılaýkom basshysy.

Nurlan Ábdirovtiń aıtýynsha, saılaý úderisine qatysýshylardyń barlyǵy daýys berý kúni saılaý ýchas­kelerindegi minez-qulyq ere­je­lerin mindetti túrde bilýi kerek. Atap aıtqanda, baıqaýshylar, kandıdattardyń senim bildirilgen adamdary men BAQ ókilderi daýys berýge arnalǵan úı-jaıǵa kelgen sátten bastap osy erejelerdiń mazmunymen mindetti túrde tanysýy qajet.

Saılaý ýchaskeleriniń birinde OSK basshysyna «Elektrondyq úkimet portalynda» azamattardy tirkeý ornynyń derekterin tekserý boıynsha onlaın-servıstiń jumysy aıqyn kórsetildi.

Kezdesýler barysynda OSK tór­­aǵasy komıssııa múshelerinen saı­laý naýqanynda depýtattyqqa kandıdattardy usyný jáne tirkeý kezeńderinde qandaı máselelerge tap bolǵanyn, osy naýqannyń bar­lyq zańnamalyq jańa­lyqtary men erekshelikterin túsindirdi. Ol sondaı-aq komıssııalardyń barlyq múshelerin úzdiksiz jáne sapaly oqytý qajet­tiligine nazar aýdaryp, daýys berý kúnine deıin tıisti sertıfıkat alý ar­qyly aıaqtalýǵa tıis ekenine erekshe toqtaldy.

Nurlan Ábdirov komıssııa mú­shelerin saılaýaldy baǵdarlamalary men ýáde­lerin oryndamaýyna baılanysty depý­tattardyń mandatyn qaıtaryp alýǵa saılaýshylardyń qu­qyǵy bar eken­digine daıyn bolýǵa shaqyrdy. Mundaı jaǵdaılarda zańǵa sáıkes jańa saı­laý taǵaıyndalady, sondyqtan aýmaqtyq, okrýgtik jáne ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń jumysy turaqty sıpatqa ıe bolmaq.

Is-sharanyń ekinshi kúni Nurlan Ábdirovtiń tóraǵalyǵymen jergilikti atqarýshy organdar, oblystyq prokýratýra, polısııa, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý departamentteri, aýmaq­tyq saılaý komıssııalarynyń múshe­leriniń, kandıdattardyń saılaýaldy shtabtarynyń ókilderiniń, EQYU DIAQB saılaýdy baıqaý jónindegi uzaq merzimdi Mıssııasynyń músheleri Tomas Holser (Shveısarııa) jáne Elena Balandınanyń (Reseı Federasııasy), sondaı-aq BAQ ókil­deriniń qatysýymen keńes ótti.

Sóz basynda Nurlan Ábdirov aǵym­­daǵy saılaý naýqanynyń mańyz­dylyǵy men erekshelikterine jan-jaqty toqtalyp, saılaý týraly zań­namanyń novellalaryn atap ótti. Saıası partııalar men birmandattyq kandıdattardyń tizimderin usyný jáne tirkeý kezeń­deriniń negizgi qorytyndylary týraly da aıtty.

Keńes barysynda OSK tóraǵasy saılaýshylar tizimi, saılaýdy uıym­das­­tyrýshylyq, materıaldyq-tehnı­kalyq qamtamasyz etý, múgedektigi bar azamattar úshin saılaý ýchaskele­rinde qajetti jaǵdaı jasaý, saılaý bıýlletenderin ýchaskelerge ýaqtyly jetkizý jáne basqa da mańyzdy máse­eler boıynsha óńirde júrgizilip jat­qan jumystar týraly esepterdi tyńdady.

Oblys ákiminiń orynbasary Ba­qyt­jan Narymbetov otyrys­qa qa­tysýshylardy saılaý ınfraqu­ry­lymynyń daıyndyǵy jáne aza­mattardy aqparattandyrý má­seleleri boıynsha habardar etti. Onyń málimdeýinshe, oblysta 689 saı­laý ko­mıs­sııasy, onyń ishinde 14 aýmaqtyq, 171 okrýgtik jáne 504 ýchaskelik komıssııa jumys isteıdi. Aımaq boıynsha tizim­degi saılaýshylar sany 442 350 adam­dy qurady.

«Saılaýshylardy aqparattan­dyrý úshin Call-ortalyqtardyń jumysy uıymdastyrylyp, «Smart Uralsk» mo­bıldi qosymshasy ázir­lendi, sondaı-aq azamattar saılaýshylar tiziminde ózderin tekserip, barlyq qajetti aq­pa­ratty ala alatyn telegramm-bot ju­mys isteıdi. Sondaı-aq aımaqta úgit-nasıhat baspa materıaldaryn or­nalastyrý úshin 541 oryn jáne kan­dıdattardyń saılaýshylarmen kezdesý úshin 262 oryn belgilengen», dep atap ótti ol.

BQO aýmaqtyq saılaý komıs­sııasynyń tóraǵasy Ǵaısa Qapaqovtyń habarlaýynsha, óńirde 504 saılaý ýchaskesi bar bolsa, 689 saılaý komıssııasy, onyń ishinde 171 aýdandyq saılaý komıssııa­sy, 14 aýmaqtyq saılaý komıssııasy jumys isteıdi.

«Azamattardy aqparattandyrý maq­satynda saılaý týraly 200-den as­tam banner ornatyldy, 8000-nan astam yn­talandyrýshy plakat ba­syldy. Saı­laýshylar tizimine en­gizilgen árbir turǵynǵa (442 350 adam) saılaýǵa jeke shaqyrýlar daıyndaldy, olar 4 naýryzdan bastap tapsyryla bastaıdy», dedi Ǵaısa Qapaqov.

Aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń basshysy óńirde 2 182 múgedektigi bar adamǵa saılaý ýchaskelerin ma­terıaldyq-tehnıkalyq qamtama­syz etý kezinde erekshe nazar aýda­rylǵanyn da baıandady. Ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń músheleri arbaǵa baılanǵan 493, kórý qabi­letiniń joǵalýymen 1 336 jáne estý qabiletiniń joǵalýymen 353 adammen jeke baılanys ornatty. Daýys berý oryndary olardyń qajettilikterine tolyǵymen sáıkes keledi.

Al oblystyq jumyspen qamtý­dy úılestirý jáne áleýmettik baǵ­darlamalar basqarmasynyń basshysy Alpamys Kóshkinbaev daýys berý kúni kórý fýnksııalary buzylǵan nemese kórý qabileti tolyq joǵalǵan adamdarǵa saılaý bıýl­­letenin toltyrý tártibiniń aýdıo nusqasy, saılaý boıynsha aqparatty tyń­daý, qosymsha jaryqtandyrý jáne op­tıkalyq túzetý quraldary (lýpa) qam­tamasyz etiletinin habarlady.

«Kreslo-arbany paıdalanatyn saı­laýshylar úshin jasyryn daýys berýge jáne júrip-turýǵa arnalǵan kabı­nalardyń yńǵaılylyǵy, sondaı-aq aq­parattyq materıaldarmen tanysýdyń qoljetimdiligi qamtamasyz etiledi. Sóı­leý nemese estý qabileti buzylǵan adamdar úshin dybys kúsheıtkishi men qu­laqqap ornatylady. Sondaı-aq sýr­doaýdarmashylardyń qyzmetteri, onyń ishinde onlaın rejiminde kózdeledi. Oblysta saılaý kúni min­detti túrde «In­vataksı» qyzmeti ju­mys isteıdi», dedi ol.

OSK tóraǵasy jumyspen qam­týdy úılestirý jáne áleýmettik qorǵaý organdaryna 1, 2 toptaǵy múgedekterge jáne egde jastaǵy adamdarǵa erekshe nazar aýdaryp, olar úshin barlyq qajetti jaǵdaılardy daıyndaýy qajet ekenin atap ótti.

Keńeste daýys berý kúni oblysta qu­qyqtyq tártipti qamtamasyz etý boıyn­sha qabyldanyp jatqan sharalar týraly polısııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary Janbolat Janshın baıandady. Ol saılaýdy ázirleý men ót­kizý ke­zinde quqyqtyq tártip pen zań­dy­lyqty qamtamasyz etý maqsatynda polısııanyń jeke quramy qyzmet ótkerýdiń kúsheıtilgen nusqasyna aýys­tyrylatynyn habarlasa, oblys prokýrory Serik Shalabaev saılaý kezinde zańnyń saqtaýyn qadaǵalaýdy júzege asyrý týraly aıtty.

О́z kezeginde Nurlan Ábdirov daýy­s berý kúni polısııa qyzmetkerleri ýchas­kede ÝSK tóraǵasynyń shaqy­rýyn­syz bolmaýǵa tıis ekenin atap ótip, saılaý bıýlletenderin qor­ǵaýdy qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Ol sondaı-aq óńir­degi saılaý prosesiniń barlyq qatysý­shy­laryn zań talaptaryna sáıkes ashyq jáne ádil saılaý ótkizýge bar kúsh-jigerin jumsaýǵa shaqyrdy.

Ýchaskelik komıssııa múshelerimen kezdesý aıasynda «Daýys berý kúni» is­kerlik oıynyn qoldana otyryp, komıssııa múshelerin daıarlaý boıynsha oqytý trenıngi ótkizildi. Trenıngtiń maqsaty – saılaý komıssııalary músheleriniń daýys berýdiń barlyq rásimderin sapaly meńgerý, saılaýǵa qatysýǵa quqyǵy bar azamattardyń tizimderi, esepten shyǵarý kýálikteri, azamattardyń aýyzsha jáne jazbasha ótinishterimen jumys isteýdiń, qoǵamdyq birlestikter ókilderimen qarym-qatynas jasaýdyń praktı­kalyq daǵdylaryn ıgerý.

Eki kúndik semınar-keńestiń qory­tyndysy boıynsha Nurlan Ábdirov aýmaqtyq jáne ýchaskelik saılaý komıs­sııalarynyń tóraǵalaryna ýchas­kelerdi aqparattyq-tehnıkalyq jaraqtandyrý, olardyń azamattar úshin, onyń ishinde mú­gedektigi bar adamdar úshin qoljetim­diligi men yńǵaılylyǵy, daýys berý kúni tıimdi baıqaý úshin jaǵdaılardy qamtamasyz etý jóninde birqatar naqty tapsyrma berdi. Osy máse­lelerdiń bar­lyǵy Ortsaılakom baqylaýynda bolady.