Mamandardyń aıtýynsha, jyldan-jylǵa ınternet baılanystyń jedeldeýi, túrli smart qurylǵylardyń keńinen taralýy, sondaı-aq orta tap úlesiniń kóbeıýi aımaqtaǵy elektrondy kommersııa ındýstrııasyn damytýǵa sep bolyp jatyr. Endi bes eldiń bul salada birige qyzmet etýi atalǵan baǵyttyń odan ári qarqyn alýyna kómektespek.
Konferensııaǵa qatysýshylar áriptesterimen bilim almasýǵa, memlekettik-jekemenshik yntymaqtastyqtyń áleýetti baǵyttaryn zertteýge, sheshýdi qajet etetin negizgi ulttyq saıasattar men erejelerdi anyqtaýǵa jáne Ortalyq Azııadaǵy saýda yntymaqtastyǵyn odan ári nyǵaıtý joldaryn talqylaýǵa múmkindik aldy.
Konferensııanyń mańyzdy jańalyǵy – qolónershiler múmkindigin odan ári keńeıtý úshin NOVICA atty habty iske qosty. Atalǵan hab Ortalyq Azııa qolónershilerine onlaın satýdyń jańa arnalaryn usynady. Sol arqyly sheberler búkil álem boıynsha halyqaralyq deńgeıde óz ónimderin satylymǵa shyǵara alady. Eki kúndik sapar kezinde qatysýshylar jergilikti tapsyrystardy oryndaý ortalyqtaryna baryp, álemdik elektrondy kommersııa naryǵyndaǵy alpaýyt elge aınalyp otyrǵan BAÁ-niń elektrondy saýda naryǵynyń jetistikterimen tanysty. Qazir BAÁ – Parsy shyǵanaǵyndaǵy Arab memleketteri yntymaqtastyǵy keńesi elderiniń ishinde elektrondy kommersııa boıynsha kóshbasshy sanalady. Sonymen qatar onlaın satyp alýshylardyń 60 paıyzdan astamy Dýbaıda.
EO-nyń BAÁ-degi elshisi Andrea Matteo Fontananyń aıtýynsha, ekonomıkalyq ósim men saýda kóleminiń artýy úshin elektrondy kommersııa tamasha múmkindik sanalady.
Aıta keteıik, «Ready4Trade Ortalyq Azııa» – EO qarjylandyratyn, Halyqaralyq saýda ortalyǵy júzege asyratyn tórtjyldyq joba. Jobanyń maqsaty – OA bes elinde aımaqishilik jáne halyqaralyq saýdany damytý arqyly Ortalyq Azııanyń jalpy turaqty jáne ınklıýzıvti ekonomıkalyq damýyna úles qosý. «Ready4Trade Ortalyq Azııa» jobasynyń benefısıary – Úkimet, shaǵyn jáne orta kásipkerlikter.
Mamandar Qazaqstandaǵy onlaın saýdanyń kólemi de, deńgeıi de ósip kele jatyr degen pikirde jáne muny naqty sıfrlarmen rastaıdy. Qazir jalpy saýdadaǵy onlaın saýda úlesi shamamen 15 paıyzǵa jetken. Euromonitor International kompanııasynyń deregi boıynsha, 2022 jyldyń qorytyndysyna sáıkes Qazaqstandaǵy elektrondy saýda kólemi 20,2 paıyzǵa, 1,3 trln teńgege ósti. Bul bir jyl burynǵydan 220,1 mlrd teńgege kóp. Iri taýar toptarynyń birde-biri mınýs dınamıkasyn kórsetpegen. El turǵyndary ınternet arqyly satyp alýdy birtindep ulǵaıtyp keledi. Byltyr onlaın satylymdaǵy basym úlesti feshn-segment (32,4 paıyz) ıelengen. Azamattar ınternetten kıim, aıaqkıim, túrli aksessýar satyp alý úshin 423,9 mlrd teńge (+17 paıyz) jumsaǵan. Ekinshi orynda – 27,1 paıyzdy quraǵan turmystyq tehnıka men elektronıka. Úshtikte – 355 mlrd teńgege satylǵan joǵary tehnologııalyq taýarlar tur (11,6 paıyz).
PwC kompanııasy sarapshylarynyń baǵalaýynsha, eldegi bólshek elektrondy saýdanyń 83 paıyzyn marketpleıs enshileıdi. Onyń kóshin Kaspi.kz bastaıdy. Kompanııanyń jarııa esebindegi derek boıynsha osy onlaın platformanyń byltyrǵy qańtar-qyrkúıektegi taza tabysy 36 paıyzǵa ósip, 422 mlrd teńge bolǵan. Platformanyń belsendi tutynýshylary 2021 jylmen salystyrǵanda 8 ese artqan. Ekinshi orynda – Alibaba Group. Reseılik Wildberries úshinshi orynda. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń dereginshe, byltyr 9 aıda bul kompanııanyń satylym kólemi 92,4 mlrd teńgeden asyp túsken.
Euromonitor International sarapshylarynyń aıtýynsha, 2023 jyly jahandyq elektrondy saýda naryǵynyń aınalymy 10 trln dollarǵa jetedi. Bul segment damýdy qarqyndy túrde jalǵastyrady jáne túrlene túsedi. Jańa úrdister paıda bolmaq.
