Jaqynda Eýropa odaǵynyń «Qazaqstan úkimeti memlekettik qyzmeti reformasy men jańǵyrtýy» dep atalatyn jobasy aıasynda elimizdiń bir top memlekettik qyzmetkerleri men osy salada qalam terbep júrgen jýrnalısteri tájirıbe alý maqsatynda Eýropanyń Belgııa jáne Fransııa elderinde bolyp qaıtty. Munda 15 adamnan quralǵan Qazaqstan delegasııasynyń músheleri belgili eýropalyq ınstıtýttar men buqaralyq aqparat quraldary redaksııalarynda bolyp, ózara pikir almasty. Sol toptyń quramynda osy joldardyń avtory da bolyp edi.
Sapardyń basy Brıýssel qalasynan bastaldy. Munda qazaqstandyq qonaqtar eń aldymen jetekshi eýropalyq ınstıtýttarǵa, atap aıtqanda, Eýroparlament pen Eýrokomıssııaǵa aıaldady.Taraptar Eýrokomıssııanyń IT departamentinde ótken kezdesýde personaldy basqarý jáne kadr irikteýde aqparattyq tehnologııalardy tıimdi qoldaný máseleleri jóninde oı bólisti. Buǵan qosa, Eýropa bıýrosynda memlekettik organdarǵa kadrlar tańdaýda eń jańa tásilderdi qoldaný jaıy sóz boldy. Budan ári EuropeAid dep atalatyn damý jáne yntymaqtastyq basqarmasynda Qazaqstan men Eýropa odaǵy arasyndaǵy memlekettik qyzmet salasynyń tehnıkalyq yntymaqtastyǵy jaıy men onyń bolashaǵy talqylandy. Memlekettik organdar men BAQ arasyndaǵy ózara yqpaldastyq máseleleri, memlekettik organdar qyzmetiniń ashyqtyǵyn jáne qoǵamdyq baqylaýdy qamtamasyz etý mehanızmderi Eýroparlamenttiń medıa qyzmetter jáne monıtorıng bóliminde talqyǵa salyndy.
Memlekettik organdar men BAQ arasyndaǵy ózara yqpaldastyq máseleleri, memlekettik organdar qyzmetiniń ashyqtyǵyn jáne qoǵamdyq baqylaýdy qamtamasyz etý mehanızmderi Eýroparlamenttiń Medıa qyzmetter jáne monıtorıng bóliminde talqyǵa salyndy. Sonymen qatar, EuroparlTV telearnasynda bolǵan kezdesýler de qazaqstandyq delegasııanyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy.
«Eýropalyq komıssııa apparatyna qyzmetkerlerdi irikteýdiń tásilderimen jáne tetikterimen jaqyn tanystyq. Munda biraz másele uqsas kóringenimen, olardyń ózindik erekshelikteri de bar ekeni baıqaldy. Biraq alǵa qoıylyp otyrǵan maqsat, másele ortaq ekeni taǵy ańǵaryldy. Bizge bul tájirıbe almasý paıdaly boldy», – dep atap ótti kezdesýler sońynda Qazaqstan Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Álı Kómekbaev.
Kezdesýler kezinde Ortalyq Azııadaǵy aldyńǵy qatardaǵy memleket retinde Qazaqstanǵa joǵary baǵa berilip, qarym-qatynasty jańa deńgeıge kóterý máselesi sóz boldy. Sonymen birge, memlekettik qyzmet boıynsha qazaqstandyq tájirıbe, onyń ishinde Astanada qurylǵan Aımaqtyq habtyń jumysy eýropalyqtardyń nazaryn aýdartty. Bul bastamanyń tek Qazaqstan úshin emes, Eýropa Odaǵy úshin de mańyzdy ekendigi atap ótildi. «О́ıtkeni memlekettik qyzmet salasyndaǵy ozyq tájirıbe Qazaqstan arqyly ózge Ortalyq Azııa elderine taraıdy, bul aımaqtaǵy elderdiń qarym-qatynasyna oń áser etip, turaqtylyq pen beıbitshilik quraly bola alady», – dedi óz kezeginde Eýropa odaǵynyń «Qazaqstan úkimeti memlekettik qyzmetin reformalaý jáne jańǵyrtý» jobasynyń jetekshisi Djordj Mırogııannıs.
Belgııa astanasynda bolǵan kúnderde onyń sımvoly ispettes «Atomıým» keshenin aralap kórgenimiz erekshe este qaldy. Ol 1958 jyly osy qalada EKSPO kórmesi ashylýy qarsańynda salynǵan eken. Arhıtektor Andre Vaterkeınniń qııalynan týǵan qurylym atom ǵasyry men ony beıbit ómirde paıdalaný jaıynyń nyshany retinde jasalǵan. Keshenniń ishinen qaraǵanda búkil qala alaqandaǵydaı bolyp kórinedi. Ol qurylymy jaǵynan bizdiń «Báıterekke» qatty uqsaıdy.
Budan keıingi sapar Parıjde jalǵasty. Biz onda Ulttyq basqarý mektebinde (ENA), Esep palatasy men Memlekettik keńeste ótken jıyndarǵa qatystyq. Al delegasııa quramyndaǵy jýrnalıster fransýzdyń eń baıyrǵy basylymdarynyń biri – «Le Figaro» gazeti men osy eldegi tańdaýly elektrondy aqparat quraldarynyń birinen sanalatyn «3 telearna» teleortalyǵynda boldy. Onda taraptar memlekettik qyzmetti damytýdaǵy BAQ-tyń róli men mańyzy jóninde pikir almasty.
Men endi «Le Figaro» gazetiniń redaksııasynda qozǵalǵan áńgimelerdiń qysqasha jaı-japsaryn baıandap bereıin. Bizdi basylym dırektorynyń halyqaralyq ister jónindegi orynbasary Fılıp Jele qarsy alyp, bastap júrdi. Onyń baıandaýynsha, Fransııadaǵy eń baıyrǵy baspasóz quraldarynyń biri bolyp tabylatyn «Le Figaro» kúndelikti gazeti 1826 jylǵy 15 qańtardan beri jaryqqa shyǵyp keledi. Basylym óziniń ataýyn belgili fransýz dramatýrgi Per Ogıýsten Bomarsheniń qalamynan týǵan «Fıgaronyń úılenýi» pesasy bas keıipkeri atynan alǵan. Bul «basylym tilshileri barlyq jerde bolyp, barlyq jaıttan habar berýge úlgeredi», degen nıetten týǵan. Sondyqtan gazettiń urany etip keıipker aýzymen aıtylatyn: «Syn bostandyǵy joq jerde maqtaýǵa da oryn joq» degen sóılem berilgen. Al basylym bastapqyda satıralyq baǵyt ustanǵan.
Dırektordyń orynbasary bizge búgingi tańda basylym taralymynyń 387 myń dana bolyp otyrǵanyn aıtty. Munyń 20 paıyzy baspasózge jazylý jolymen alynsa, qalǵan 80 paıyzy bólshek saýda arqyly taratylatyn bolyp shyqty. Buǵan qosa, eldegi ózderin ózderi qurmetteıtin meımanhanalar klıentterine tegin taratý úshin gazettiń ózi men onyń qosymshalarynyń kem degende 20 danasyna jazylady eken. Budan bólek, basylymnyń senbi jáne jeksenbi kúnderi taraıtyn nómirleriniń danasy 600 myń danadan asyp túsetin kórinedi. Osynshalyqty jumystardy atqarýǵa 105 shyǵarmashylyq qyzmetker atsalysady. Sonymen qatar, álemniń Brıýssel, Beıjiń, Máskeý, London, Vashıngton, Madrıd jáne Rım sekildi 7 qalasynda tilshiler beketi jumys isteıdi.
«Le Figaro» gazetiniń aptasyna bir ret shyǵatyn «Fıgaro-magazen» atty jýrnaly jáne eki gazettik qosymshasy bar. Bulardy jaryqqa ázirleý úshin kúnine úsh ret josparlaý ótkiziledi.
«Le Figaro» óziniń qurylǵan kezinen beri jekeniń menshigi retinde tirshilik etip keledi. Dál qazirgi tańda onyń barlyq aksııasy Dassault Aviation aeroǵaryshtyq korporasııasynyń basshysy bolyp tabylatyn konservator-saıasatker jáne mıllıarder Serj Dassonyń qolynda eken. Sondyqtan basylym oń baǵyttaǵy partııalardyń baǵytyna qoldaý kórsetedi.
Qazaqstan delegasııasynyń músheleri bul sapar barysynda elimizdiń eńsesi Eýropa endikterinde de joǵary turǵanyna taǵy bir márte kóz jetkizip qaıtty.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
ASTANA-BRIýSSEL- PARIJ-ASTANA.
