Begemot tóldegen maýsym

Búgingi tańda Almaty haı-ýanattar baǵynda 3 870 janýa­r bar. Úlken qurlyqtyń úzdik tórttigi sanalatyn azııalyq pil, begemot, Ońtústiktiń aq múıiztumsyǵy men Ońtústik Afrı­­ka kerigi kórermender aı­ryqsha nazar qoıyp tamashalaıtyn janýar­lar qatarynda. Sonymen birge aqıyq, tazqara, qaraqus, búrkit, ıtelgi, dala qyrany sekildi Qyzyl kitapqa engen sırek qustardyń balapandary kishkentaı ke­lýshilerdi yntyqtyra túsedi. «Bıyl bizdiń haıýanattar baǵyna óteýsiz negizde Pýrga esimdi urǵashy aq aıý berildi, sondaı-aq úsh grana zebrasy, shımpanze, Amýr jolbarysy jáne qar barysy osy jerdiń jańa mekendeýshilerine aınaldy. Jyl basynan beri 33 janýa­r tóldegen bolsa, onyń 4-eýi – Qyzyl kitapqa engen sı­rek tu­qymdastar. Má­se­len, 2020 jyldan bastap jyl saıy­n qara­qustardan balapan alyp otyrmyz. Bul rette kók qosh­qar, ponı, kengýrý, jaıra, my­syq lemýrlary, ala buǵy, qodas, Chapman zebrasy, sýsıyr, qumaı, japon tyrnasy, taý qazy, afrıkalyq sur jylan, t.b. tólder aıryqsha kú­timde», deıdi Almaty haıýanattar baǵy dırektorynyń veterınarııa jónindegi orynbasary Aǵybaı Ájibaev.

Ortalyq mamandary 2025 jylǵa qaraı mundaǵy ja­nýar­­­lar kolleksııasyn 400 túr­ge (4 000) deıin ulǵaıtý, al 2030 jyly 500 túrge (7 000) jet­kizý josparlanǵanyn jet­kizdi. «Bizdiń mindetimiz – j­a­nýarlar joıylyp ketken nemese sany azaıǵan jerlerge olardy bosatýǵa daıyndaý. Árı­ne, biz haıýanattar baǵynda týǵan janýarlardy jabaıy tabıǵatqa jibere almaımyz. Haıýanattar baǵynda jabaıy janýarlardy reıntrodýksııalaý ortalyǵyn salý jáne janýarlardy jabaıy tabıǵatqa shyǵarý ádisterin ázirleý qajet. Budan ári janýarlardy bosatý Zoologııa ınstıtýtynyń zoolog ǵalymdary, Ekologııa jáne ta­bıǵı resýrstar mınıstrligi Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti ókilderiniń baqylaýymen jú­zege asyrylady», deı­di Al­maty haıýanattar baǵy­nyń dırektory Seıilhan Aqylbekov.

Aldaǵy ýaqytta baq aýma­ǵynan «Afrıkalyq savanna», «Arktıka» keshenderin salý, al keler jyly «Tropıkalyq jumaq nemese maımyldar eli», «Madagaskar», «Qazaq dalasy» keshenderiniń qurylys jobasyn jasaý josparlanyp otyr. Sonymen birge jańa ve­terınarlyq klınıka, jabaıy janýarlardy reıntrodýksııa­laý ortalyǵynyń qurylysy bastalmaq. «Jospar boıynsha 2030 jylǵa deıin haıýanattar baǵynyń jalpy aýmaǵynyń 70 %-y rekonstrýksııalanbaq. «Afrıkalyq savanna» jańa eks­pozısııasy paıdalanýǵa be­ril­gennen keıin janýarlar­dy ustaý sharttary tabıǵı me­kendeý ortasyna barynsha jaqyndaı túsedi. Osylaısha, bir alańda janýarlardyń bir­neshe túri ustalatyn bolady. Qyz­metkerlerdiń eńbek jaǵ­­daılary, kelýshilerdiń qy­­zy­ǵýshylyǵy eskerilmek», deıdi haıýa­nattar baǵynyń dı­rektory.

ALMATY