Reseıdegi búlik: Sebebi men saldary

Máseleniń bári juma kúni keshqu­rym bastalǵan-dy. «Vagner» jeke ás­kerı kompanııanyń jetekshisi Evge­nıı Prıgojın telegramdaǵy arnasynda «Ádildik joryǵyna» shyǵatynyn jarııalady. Munyń sebebi retinde ol vag­nerlikter lagerine Reseı Qor­ǵanys mınıstri Ser­geı Shoıgýdyń buı­ry­ǵymen qarý­ly kúshter rake­talyq sha­býyl jasalýyn atap ótti. «Vagner JÁK komandırleriniń keńesi sheshim qabyldady. Eldiń áskerı basshylyǵy júrgizip otyrǵan zulymdyqty toqtatý kerek», dep málimdedi E.Prıgojın.

Osydan keıin vagnerlikterdiń áskerı tehnıkasy Rostov qalasyna bettegeni habarlandy. Federaldy qaýipsizdik qyzmeti qarýly kóteriliske shaqyrý boıynsha qylmystyq is qozǵap, «zań­syz áre­ketterdi dereý toqtatýdy» talap etti. Reseı Bas prokýratýrasy búlik uıym­dastyrǵany úshin 12 jyldan 20 jylǵa deıin bas bostandyǵynan ­aıyrý jazasy bar ekenin eskertti.

Kremldiń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov Prezıdent Pýtın oqı­­ǵadan habardar ekenin jetkizdi. So­dan keıin Máskeý, Rostov jáne Bel­gorodta arnaıy qaýipsizdik sharalary qabyldandy. Máselen, «Kre­post» jos­pary jarııalandy. Ishki ister mı­nıstrligi, Federaldy qaýipsizdik qyz­meti jáne Federaldy jazany atqarý qyzmetiniń mańyzdy nysandary erekshe qorǵaýǵa alyndy. Rostovtan bas­tap Máskeýge deıin­gi birneshe qalaǵa ás­kerı tehnıka kirgizildi. Máskeýge bara­tyn úlken trassanyń boıyna arnaıy bógetter ornatyldy.

«Vagner jaýyngerlerin orny tolmas qatelik jasamaýǵa, orys halqyna qarsy kez kelgen zorlyq-zombylyq áre­ketin toqtatýǵa, Prı­gojınniń qyl­mys­tyq jáne satqyn­dyq buıryǵyn oryn­damaýǵa, ony ustaýǵa shaqyramyz», dep málimdedi Federaldy qaýipsizdik qyzmeti.

Sondaı-aq Rostovqa bettegen «Vag­ner» kolonnasyna Qorǵanys mı­nıstrligine tıesili ásker tikushaqtan oq jaýdyrǵany týraly habar tarady. Qaqtyǵys kezinde jaldamaly áskerı­ler birneshe tikushaqty, sonymen qa­tar bir ushaqty atyp qulatqany aıtylady. Sa­rap­shy­lardyń aıtýynsha, Qorǵanys mınıstrligi tarapynan shamamen 20-ǵa jýyq jaýynger qaza tapqan. Budan bólek, Rostovtaǵy janarmaı qoımasy da otqa orandy.

Vagnerlikter Rostovqa kir­gen­­nen keıin qaladaǵy birqatar mańyz­dy áskerı nysandy baqyl­aýy­na aldy. E.Prıgojındi jaqtaı­tyn birneshe telegram kanal áskerı­ler kóterilisshilerge qarsylyq kórsetpegenin, qushaq jaıa qarsy alǵanyn habarlady. Máskeý qalasy, Máskeý oblysy, Voronej oblysynda terrorızmge qarsy is-qımyl operasııasy jarııalandy.

Osy oqıǵadan keıin Reseı pre­zı­denti Vladımır Pýtın tótenshe úndeý jasap, vagnerlikterdiń áreketin terrorızmge balady. Kreml basshysy óz sózin «orystarǵa, áskerıler men qu­qyq qorǵaý organdaryna, alaıaqtyq pen qoqan-loqqymen qarýly kóterilis jolyna túskenderge» úndeıtinin atap ótti. «Ádeıi satqyndyq jolyna túsken, qarýly búlik daıyndap, búlik jasaǵan jáne lańkestik ádisti qoldanǵandardyń barlyǵy sózsiz jazaǵa tartylady, zań aldynda jáne halqymyzdyń aldynda jaýap beredi», dedi Reseı prezıdenti.

Ol jaldamaly jasaqtyń áreketin «tý syrtynan pyshaq siltegen» sat­qyndyqqa teńep, jaǵdaıdy 1917 jylǵy qazan­daǵy oqıǵamen salystyrdy. «Biz onyń qaıtalanýyna jol bermeımiz, hal­qymyzdy da, memlekettigimizdi de kez kelgen qaýip-qaterden qorǵaımyz», dedi V.Pýtın.

Sonymen qatar Kreml basshysy birqatar memlekettiń prezıdentterimen telefon arqyly sóılesti. Atap aıt­qan­da, Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jo­mart Toqaev Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtınmen tildesip, sol eldegi ahýal týraly áńgimelesti. Qasym-Jo­mart Toqaev qazir bolyp jatqan oqıǵa Reseıdiń ishki máselesi ekenin atap ótti. Konstıtýsııalyq tártip pen zań ústemdigi – eldegi quqyqtyq tár­tip­ti saqtaýdyń basty sharty. Bul – qo­ǵamnyń qaýipsizdigi men onyń tabys­ty damýynyń negizi ekenin jet­ki­zdi. Vladımır Pýtın Reseı Federa­sııasyndaǵy qalyptasqan jaǵdaıǵa Qazaqstannyń túsinistik tanytqany úshin alǵys aıtty.

Budan keıin Reseıdiń kóptegen qo­ǵam jáne memleket qaıratkeri eldi, ásirese jaldamaly jasaq ókilderin sabyrǵa shaqyrdy. Alaıda E.Prıgo­jın toqtamaıtynyn málimdedi. Son­daı-aq áleýmettik jelilerde vagnerlik­ter Máskeýge qaraı bettegeni týraly aqparat tarady.

Sankt-Peterbýrg qalasynda «Vag­­ner» uıymynyń ofısine tintý júr­­gizilip, ǵımarat mańynan mol kó­lem­de aqsha tıelgen júk kóligi, altyn quımalar, Evgenıı Prıgojınge tıe­sili delinetin birneshe jalǵan qujat tár­kilendi. «Reuters» agenttigi uıymnyń ne­gizin qalaýshylardyń biri Dmıtrıı Ýtkın bastaǵan 5 myńǵa jýyq jaldamaly sarbaz mingen «Vagner» kolonnasy Máskeýdiń shetine jaqyndap qalǵanyn habarlady. Osylaısha, búkil álem Reseıdegi ahýal qalaı ózgeretinin asyǵa kútip otyrǵanda, E.Prıgojın telegramda kezekti aýdıosyn jarııalady. Onda uıym basshysy kolonna «Máskeýge jetpeı, bir kúnde 200 shaqyrym jol júrip ótkenin», osy ýaqyt ishinde «jaýyngerlerdiń bir tamshy da qanyn tókpegenin» aıtqan. Sonymen qatar jaǵdaıdy ýshyqtyrmaý úshin «Vagner» áskeri keri qaıtatynyn atap ótti.

Kóp uzamaı-aq Belarýs prezıdenti Aleksandr Lýkashenkonyń baspasóz qyzmeti arnaıy málimdeme taratyp, Prıgojınmen kelisim jasalǵanyn habarlady. «Kúni boıyna sozylǵan kelissózder nátıjesinde Evgenıı Prıgojın Aleksandr Lýkashenkonyń Reseı aýmaǵynda «Vagner» jasaǵynyń qozǵalysyn toqtatý jáne shıelenisti azaıtý, odan ári sharalar qabyldaý týraly usynysyn qabyldady», delingen. Sondaı-aq málimdemede jaldamaly jasaqqa taǵylǵan búkil aıyp alynatyny, al E.Prıgojın Belarýske baratyny aıtyldy.

RIA Novostı agenttiginiń habarlaýynsha, Reseı prezıdentiniń baspasóz hatshysy Dmıtrıı Peskov Evgenıı Prıgojınge qatysty qylmystyq is toq­tatylatynyn málimdegen. Al «Vagner» basshysy Belarýske ketetinin habarlady. «Prıgojınniń Belarýske kete alatynyna Reseı prezıdentiniń sózi kepil», dedi D.Peskov.

Budan keıin birqatar qalada áskerı nysandy kúzetip turǵan «Vagner» jal­damaly jasaǵynyń jaýyngerleri ás­kerı tehnıkasyna minip, kete bastady. Sonymen qatar jarııalanǵan áskerı jaǵ­daı alynyp tastaldy.