Qundy jádigerlermen tolyqty

Ekonomıkalyq tergeý depar­tamenti qyzmet babynda tárki­lengen kórkemdik mańyzy bar, ta­rıhı mánge ıe muralardy mý­zeıge tabystady. Aıryqsha jádi­gerlerdi jurtshylyqqa tanystyrý maqsatynda «Ult murasy – rýhanııat ózegi» atty kórme esik ashyp, tańsyq buıymdar ónersúıer qa­ýym­dy tańǵaldyrǵanyn aıtýymyz kerek.

Sheber sýretshilerdiń qolynan shyqqan baǵaly kartınalar, bir­neshe ǵasyr buryn hatqa túsken dinı mazmundaǵy kitaptar, teńdesi joq antıkvarlyq buıymdar ta­ǵylym ordasynyń jeke qoryn baıyta tústi. Atap aıtqanda Quran Kárimniń qoljazba úlgileri, sony­men qatar injil (evangelıe), ıvrıt jáne aǵylshyn tilderindegi duǵalyqtar biregeıligimen ma­ńyz­dy. Klassık sýretshiler – N.Hlýdov, J.Shárdenov, A.Ǵalym­baeva, S.Aıtbaev, A.Sydyhanov, I.Isa­baev, E.Sıdorkın, S.Gýma­rov, S.Kalmykovtyń kópshilik bile bermeıtin tyń kartınalarynyń tabylýy rýhanı ómirimizge aıtýly jańalyq retinde endi. Olardyń qatarynda gollandtyq keskindeme óneriniń sheberi ári Rembrandt van Reınniń tuńǵysh shákirtteriniń biri Gerard Doýdyń «Skrıpkashy» kartınasyn erekshe atap ótken jón.

Kórmeniń «Qarý-jaraq jáne qorǵanys quraldary» bólimine ár bergen «gýrda», «shamshır» «ıatagan», «qanjar» sııaqty sýyq qarý úlgileri men qorǵanys jaraqtary da mańyzdy mánge ıe. Ásirese qarý-jaraq jasaý isiniń sheberi Matıa Barker shamamen 1774-1776 jyldary Bırmıngemde (Anglııa) jasap shyǵarǵan «Washington and Lee» qos tapanshasynyń AQSh Tarıh qoǵamynyń Kóne qarýlar komıteti qyzmetkerleriniń qadaǵalaýymen jasalǵan dál kóshirmesi kórer­mendi eleń etkizedi. Sebebi mun­daı qarýlardyń álemde, sanaý­ly ǵana nusqasy bar. Asyl tas­tarmen hám baǵaly metaldarmen kómkerilgen Karl Faberje zergerlik úıi týyn­dylarynyń jaýharlary – kelýshiler nazaryn birden aýdarady. Ishinde tosyn syıy bar «Faberje jumyrt­qalary» zamanynda ımperator saraıynyń sán-saltanatyn asyr­ǵan. О́zgeshe bezendirilýimen, sıpatynyń ásemdigi jáne joǵary oryndaýshylyq sheberligimen erekshelenetin sándik-qoldanbaly óner buıymdary – HIH ǵasyr so­ńyna jatatyn fransýzdyń kamın saǵaty, okımono, neske músinsheleri, farfor vazalar, shahmat jınaqtary da kórme ekspozısııasynan oryn alǵan.

– Atalǵan mádenı qundylyqtar tıisti saraptamadan ótip, olardyń tarıhı-mádenı, etnografııalyq, mýzeılik, kórkemdik qundylyq­tary anyqtalyp, tıisti sheshim shyǵa­rylǵannan keıin mýzeı qo­ryna saqtaýǵa qabyldandy. Ma­ńyzdy mádenı qundylyqtardy halyq ıgiligine qaıtarý boıynsha quqyq qorǵaý organdary men mýzeı tarapy atqarǵan jumys nátıjeleriniń qorytyndysyn baıandap, búgingi kórmeni uıym­dastyryp otyrmyz. Arǵy tarıhtan syr shertetin qundy jádigerlerdi kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý, zerttep-zerdeleý bolashaq urpaq aldyndaǵy mańyzdy mindet, – deıdi Memlekettik ortalyq mýzeı dırektory Rashıda Harıpova.

Kórmeniń ashylý saltana­tyn­­da atalǵan jádigerlerdi kó­leń­­keli aınalymnan tárkilep, kóp­shi­likke ortaq muraǵa aınal­dy­rýǵa atsalysqan quqyq qorǵaý organ­darynyń birqatar qyzmet­kerleri Mádenıet jáne sport mınıstriniń Alǵys hatymen marapattaldy.

ALMATY