Elimizde eksporttyq áleýetti damytýǵa qatysty birqatar tıimdi jumys atqarylyp jatyr. Jalpy, eldegi shıkizattyq emes taýarlardyń taýar aınalymy bıylǵy qańtar-shilde aralyǵynda 46,7 mlrd dollardy qurapty. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 21,7%-ǵa joǵary, ıaǵnı 38,4 mlrd dollarǵa kóp. О́tken 7 aıda shıkizattyq emes taýarlardyń eksporty 14,2 mlrd dollardy qurady. Al qyzmetter eksportyna toqtalsaq, ol kórsetkish 2,1 mlrd dollarǵa jetip, ótken jyldyń osy merzim kórsetkishinen 16,7%-ǵa joǵary.
Shıkizattyq emes eksporttyq taýarlardyń top úshtigine mys pen mys katodtary (olardyń úlesi 12,9%), ferroqorytpalar (10,2%), ýran (9,4%) kiredi. Sondaı-aq taýar sebetin ártaraptandyrýdyń, eksport geografııasynyń keńeıýi anyq baıqalady. Munda negizgi naryqtar dástúrli túrde Reseı, Qytaı, О́zbekstan, Túrkııa, Nıderland bolyp qala beredi. Osy rette, EO elderine, Qytaıǵa, Ortalyq Azııa elderine jetkizilimderdiń aıtarlyqtaı ósimi tirkelgen.
«Eksporttaýshylardy qoldaýdyń qarjylyq jáne qarjylyq emes sharalaryn usyný boıynsha jumystar jalǵasýda. Búgingi tańda 100-den asa kompanııa halyqaralyq saýda is-sharalaryna qatysty. Bul 7 eldegi saýda mıssııalary, Qytaıdaǵy halyqaralyq kórme. Aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde 500 mln dollardan asa somaǵa eksporttyq kelisimsharttar jasaldy. Eksportty ilgeriletý ekojúıesin jaqsartý bóliginde belsendi zańnamalyq jumys júrgizilip jatqanyn atap ótkim keledi», dedi vıse-mınıstr.
Memleket basshysy eksportty ilgeriletý jelisi boıynsha Qazaqstan halqyna Joldaýynda «KazakhExport» kompanııasynyń bazasynda barlyq qajetti quraldy shoǵyrlandyra otyryp, Eksportty ilgeriletýdiń tolyqqandy ınstıtýtyn qurýǵa nazar aýdarǵan edi. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi eksporttyq-kredıttik agenttik máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy zańynyń jobasyn ázirledi. Zań jobasy eksporttyq-kredıttik agenttiktiń arnaıy quqyqtyq mártebesin qurýǵa baǵyttalǵan. Ol saqtandyrýǵa jáne qaıta saqtandyrýǵa lısenzııasyz áreket etetin EKA qolynda shıkizattyq emes eksportty qarjylyq qoldaý men damytýdyń negizgi sharalaryn biriktirýge múmkindik beredi.
«Biz Reseı, Majarstan, Kanada, Aýstralııa jáne Úndistandaǵy eksporttyq nesıe agenttikteriniń halyqaralyq tájirıbesin taldadyq, bul EKA eksporttyq operasııalardy saqtandyrýdy, qaıta saqtandyrýdy, kepildendirýdi jáne qarjylandyrýdy júzege asyratynyn kórsetti. Oǵan qosa, ECA qurý kezinde naqty fýnksııalardy, mysaly, saqtandyrý, qaıta saqtandyrý, kepildik berý, shartty salymdar, sýbsıdııalaý, basqa kompanııalardyń fýnksııalarymen qaıtalanbaıtyn naqty fýnksııalardy qarastyrý usynylady», dedi Q.Tórebaev.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, muny tutastaı alǵanda el ekonomıkasynyń damýyna, eksport geografııasyn keńeıtýge, halyqaralyq yntymaqtastyqqa, ónimdi satý jáne salyq tóleý esebinen respýblıkalyq bıýdjetti tolyqtyrýǵa, EKA qoldaǵan eksporttaýshylardyń jańa jumys oryndaryn qurýyna, t.b. eleýli úles qosatyn kórinedi.
Sonymen qatar búgingi tańda shekara mańyndaǵy saýdany damytýǵa baǵyttalǵan transshekaralyq hab qurý boıynsha jumystar júrgizilýde. Ozyq damý aımaqtary retinde transshekaralyq habtar júıesin qurý arqyly shekara mańy elderimen birlesip jańa óndirister qurý ónerkásiptik kooperasııa men kóliktik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytýǵa yqpal etetin bolady. Sondaı-aq eksport kólemin edáýir arttyrýǵa jáne otandyq taýardy jetkizý geografııasyn keńeıtýge múmkindik beredi. Jalpy, shıkizattyq emes eksportty ulǵaıtý boıynsha jumys nátıjesinde eldiń tólem balansyna oń áser etedi.
Kelesi jyldan bastap barlyq halyqaralyq is-sharanyń kestesin bekitemiz, ony jarııalaımyz, osy arqyly bıznes óz saparlary men kelissózderin aldyn ala josparlaı alady. Osy rette, bıznesti belsendi bolýǵa shaqyramyz. Biz naryqtardy taldaý boıynsha tolyq keńes berýge, seriktes tabýǵa jáne kezdesýlerińizdi uıymdastyrýǵa daıynbyz», dep sózin túıindedi Q.Tórebaev.
Jýrnalıster tarapynan qoıylǵan birqatar suraqqa jaýap berip, salada týyndaıtyn kez kelgen túsinispeýshilik pen túıindi máseleni otandyq kásipkerlerge tıimdi jolmen sheshýge bolatynyn aıtty.
