Eseli eńbegi elenip, aınalasyndaǵy jurttyń sheksiz alǵysyna bólenip júrgen ónegeli áýlettiń asqar taýdaı tiregi Nurmahanbet Madalıev 1940 jyly dúnıege kelgen. Balýan Sholaq aýylynda qyzyqqa toly baldáýren shaǵyn ótkizgen ol 1972 jyly mal sharýashylyǵy tehnıkýmyn tamamdap, ár jyldary júrgizýshi-mehanızator, taýarly-sút fermasynyń meńgerýshisi sekildi túrli qyzmetter atqarǵan.
Nurmahanbet aqsaqal zeınetke shyqqannan keıin de qol qýsyryp qarap otyrǵan joq. Beınetke toly sharýany qolǵa alýdy jón sanaǵan ol «Qalqa» sharýa qojalyǵyn quryp, jeke kásipkerlikpen aınalysqan. Kózi tirisinde Tóle bı aýylynyń ortalyǵynan 40 adamdyq monsha saldyrǵan aıaýly azamatqa jergilikti atqarýshy bılik Shý aýdanynyń Qurmetti azamaty ataǵyn beripti. 2017 jyly ardaqty aqsaqal ómirden ótkennen keıin otbasynyń otanasy Shymshyq Madalıeva ul-qyzdarymen birge qarııa amanatyna qııanat jasamaı, mehnatqa toly tirshilik tizginin qolyna alǵan.
Shynashaqtaı kezinen eńbekke aralasqan Shymshyq apa jumys isteı júrip, bes qyz, bes uldy dúnıege ákelipti. Bir qolymen besikti, ekinshi qolymen álemdi terbetken aq jaýlyqty keıýana búginde 84 jasqa qadam basyp otyr. Ýaqytynda eńbek jolyn ujymsharda jumysshy bolyp bastaǵan ol ár jyldary tárbıeshi, taýarly-sút fermasynyń zerthanashysy qyzmetin abyroımen atqarǵan. Janarynan meıirim nury sebezgilep turatyn keıýananyń júzindegi taram-taram ájim syzyqtary beınetke toly jyldardyń kýási sekildi.
О́negeli áýlettiń otanasy «Altyn alqa» ıegeri, eńbek ardageri Sh.Madalıevanyń otbasy qaı kezde de áleýmettik jaǵdaıy tómen azamattarǵa qaraılasyp turady. Muny dástúrge aınaldyrǵan desek te bolady. Balýan Sholaq, Báıdibek, Kóktóbe aýylynda turatyn az qamtylǵan úsh birdeı otbasyǵa Madalı áýleti demeýshilik kórsetip, baspana alyp bergeniniń ózi úlken qaıyrymdylyq is ekeni daýsyz.
Qaı kezde de áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa kómek qolyn sozyp turatyn Madalıevter otbasy ótken jyly aýyldyń 20 turǵynyn jeke qarajaty esebinen Túrkistan qalasyna saıahattatyp, babalar rýhyna zııarat jasatypty. Budan bólek, muqtaj jandarǵa turaqty túrde azyq-túlik sebetin áperip, jeke qamqorlyǵyna alǵan.
Júzinen meıirim shýaǵy tógilip turatyn jomart jan Shymshyq apanyń eńbegi jergilikti bılik tarapynan qaı kezde de joǵary baǵalanǵan. Shý aýdanynyń Qurmetti azamaty, «Altyn juldyz» medaliniń ıegeri Sh.Madalıevanyń jaqsy isteri «Zerde» jáne «Altyn alqaly analar» jınaǵyna enipti.
«Qaısybir otbasyna nemese jeke azamatqa qoldan kelgenshe kómek bersek, 3-4 kúnnen keıin sol jaqsylyq ózimizge eselep qaıtyp jatady. Soǵan qaraǵanda bizge degen Qudaıdyń kózi túzý dep paıymdaımyn. Eń bastysy, durys jolda júrmiz. Toqsanynshy jyldardyń bastapqy kezeńinde jaǵdaı aıtarlyqtaı qıyndady ǵoı. Ol kezde istemegen sharýamyz joq. Keıinnen otaǵasy «Qalqa» sharýa qojalyǵyn quramyn dep jer aldy. Babalardan qalǵan joldy jalǵap, tórt túlik mal ósirdik. Tuz, qarbyz ákelip saýdaladyq. Qoldan kelgen tirliktiń bárin istedik qoı. Qysqasy, ul-qyzdarymyzdy qalaı jetildiremiz, ósiremiz, oqytamyz dep barymyzdy saldyq», deıdi Sh.Madalıeva ótken shaqqa kóz júgirtip.
Ata-anasynyń meıirim shýaǵyna shomylyp ósken áýlettiń úlkeni Qurmanǵazy Almaty medısınalyq ınstıtýtyn bitirgen. San túrli joldan ótken ol búginde medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, júrek aýrýlarynyń joǵary dárejeli mamany retinde dertine shıpa izdegenderge kómek qolyn sozyp júr. Qazirgi kezde Qazaq ǵylymı ishki jáne júrek aýrýlaryn zertteý ınstıtýty klınıka bólimi basshysynyń orynbasary qyzmetin atqarady. Qurmanǵazynyń eńbegin joǵary baǵalaǵan jaýapty sala oǵan «Densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi» ataǵyn beripti. Sondaı-aq ol – «Aq júrek» syılyǵynyń ıegeri.
Otbasynyń úlken qyzy Dına Almaty temirjol ınstıtýtyn bitirgennen keıin týǵan jerge týyn tigipti. Shý temirjol beketinde 30 jyldan asa ýaqyt boıy qaýipsizdik ınjeneri bolyp eńbek etken ol, búginde jeke kásipkerlikpen aınalysady. Meıramhanalar júıesiniń dırektory retinde nápaqasyn aıyryp júr.
Qalaı alyp qarasaq ta, Madalı otbasynyń músheleri túrli salada jemisti eńbek etip keledi. On ul-qyzynyń barlyǵy da eńbegine saı túrli dárejedegi marapattarǵa ıe bolǵan.
Madalı áýletiniń nemereleri de úlkender salǵan úlgili joldy jalǵap keledi. Atap aıtqanda, Shymshyq ájeniń 5 nemeresi memlekettik qyzmetshi bolsa, ekeýi – dáriger, úsheýi – jeke kásipker, ekeýi – ustaz. Sondaı-aq keıbir nemereleri joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatyr.
«О́mirde qoldan kelip jatsa, qaıyrymdylyq jasaǵannan asqan izgi is joq. Balalaryma qaıyrymdylyqty kóp jasaı berińder dep ósıet aıtyp otyramyn. Osy kúnge jetkizgen, balalarym men nemerelerimniń qyzyǵyn kórsetken Allaǵa sansyz shúkir. Elimiz aman, halqymyz qýatty bolsyn! Kúnimiz beıbit, aspanymyz ashyq bolǵaı», deıdi aýzy dýaly keıýana.
О́zderi turatyn aýylǵa ǵana emes, kórshiles eldi mekenderdiń de turatyn az qamtylǵan otbasylardy da qamqorlyǵyna alǵan Madalı áýletiniń izgilikke toly isi kimge bolsa úlgi ekeni anyq. Qolda baryn basyp jeýdi emes, aınalasyna shashyp jeýdi dástúrge aınaldyrǵan áýlettiń ónegeli isin ózge de qaltaly azamattar jalǵastyrsa, az qamtylǵan otbasylardyń máselesi ózdiginen sheshiler me edi dep te oılaısyń keıde...
Jambyl oblysy,
Shý aýdany
