Jambyl óńiriniń jurty jarytymdy jalaqy ala almaıtynyn aıtyp, qapa bolyp júrgeni ras. Biraz ýaqyt buryn «Qazfosfat» JShS qyzmetkerleri, «Taraz energo ortalyǵynyń» jumysshylary jáne ózge birqatar eńbek ujymynda jumys isteıtin azamattar eńbekaqynyń azdyǵyn, aılyqtyń shaılyqqa jetpeıtinin aıtyp, shaǵymdanǵan edi. Derekke sensek, Jambyl óńiri ishki jalpy ónimniń jan basyna shaqqandaǵy tabysy tómen óńirlerdiń sanatyna jatady. Dotasııada otyrǵan oblystaǵy ahýal qashan tolyqtaı túzeletinin kim bilsin?
Biraz ýaqyt buryn Tarazdaǵy baıyrǵy qant zaýyty reseılik kásipkerdiń qaramaǵyna ótkende jergilikti jurt «munysy nesi?» dep tańǵalǵan edi. Burynǵy Jambyl qalasy dese, dál osy qant zaýytynyń aty qatar atalýshy edi. Endi ol zaýytqa reseılik qojaıyn ıelik etip otyr. Árıne, ókinishti. Alaıda qalaı desek te ýaqytty keri qaıtara almaıtynymyz anyq. Kónbeske shara joq.
Iesi kim bolsa da jergilikti azamattar, anyǵyraq aıtsaq, zaýyt jumysshylarynyń jaǵdaıy máz bolmaı tur. «Jeti aı boıy eńbekaqy almadyq», dep daýryqqan qarapaıym qyzmetkerlerdiń aıtýynsha, qant zaýytynyń basshylyǵy olardy laıyqty jumys kıimi men qajetti qural-saımanǵa da jarytpapty. Qysqasy, basshylyq tarapynan eńbegi laıyqty baǵalanbaı jatqanyn aıtqan qyzmetkerler bas kóterdi. Olar adal eńbeginiń laıyqty baǵalanǵanyn jón kóredi.
«Shaılyǵymyzǵa kerek aılyq máselesi júıkemizdi juqartty. Syıaqy degendi estigenimizben, qolymyzǵa ol da tıer emes. Qysqasy, jumysshylardyń áleýmettik jaǵdaıy máz bolyp, kóńilimiz jaz bolyp turǵan joq. Osy bir ótkir máselege bılik basyndaǵy azamattar nazar aýdarsa degen tilegimiz bar. Bizdiń janaıqaıymyz solarǵa jetse eken, bizdi estise ǵoı», deıdi zaýyt qyzmetkerleriniń biri Nurjan Tamaev máseleniń mánisin túsindirip.
Ýaqytynda dúrkiregen zaýyttyń búgingi hali múshkil me degen oı keledi. Zaýyt jumysshylarynyń aıtýynsha, jeti aıdyń bederinde jalaqy ala almaı júr eken. Ol az deseńiz, sypyrǵyshty, jumys kıimin de óz qarjysyna satyp alatyn kórinedi. Qıyndyqtyń bárine tózip kelgen qyzmetkerler «Shydamnyń da shegi bar ǵoı. Shydaı-shydaı tózimimiz taýsyldy», dep otyr.
«О́z kıimimizben júrmiz. Jýynatyn da múmkindigimiz joq. Máselemizdi aıtsaq, «maqul» degen jaýaptan basqa aıtarlary joq. Bizdegiler Reseıdegilermen sóılesemiz deıdi de qoıady. Bir sózben aıtqanda, qurǵaq sózden ábden qajyp bittik. Jaǵdaıdyń qashan ońalatynyn kim bilsin? Ázirge esh nátıje joq», deıdi qant zaýytynyń taǵy bir qyzmetkeri Aıdos Bazarbaev ujymdaǵy ahýal týraly ún qatyp.
Kerek derekke kóz júgirtsek, qant zaýyty biraz ýaqyt buryn reseılik olıgarhtardyń biri Pavel Demıdovtiń qaramaǵyna ótken. Ol ýaqytynda áıgili «Forbes» jýrnalyndaǵy baı-manaptardyń tiziminde bolǵan. Oǵan tıesili kompanııa Reseıdegi iri qant óndirýshilerdiń qataryna jatady eken. Qysqasy, Demıdov degenińiz qatardaǵy kóptiń biri emes. Alaıda Áýlıeatadaǵy zaýytty óz ıeligine alsa da, jergilikti qyzmetkerlerdi jalaqydan qysyp otyrǵany tańdaı qaqtyrmaı qoımaıdy. Jambyldaǵy zaýytty bılep-tóstep otyrǵan olıgarh qyzmetkerlerdiń jaǵdaıyn jasaýǵa kelgende sarańdyq tanytyp otyr ma, álde jumysshylardyń janaıqaıy onyń qulaǵyna jetpeı jatyr ma?
О́ndiris oshaǵynda aıanbaı eńbek etip júrgen qyzmetkerler basshylyqtyń aldynda qadiri ketkenine kúıinedi. Zaýyttaǵy ahýal reseılik qojaıynnyń qulaǵyna jetýi ekitalaı degendi alǵa tartyp otyr olar. Shaılyǵyn az ǵana aılyǵymen aıyryp júrgen qarapaıym turǵyndardyń talaby oryndy. Olar da el qatarly eńbekaqy alyp, jan baǵýy kerek. Alaıda ázirge ondaı kúnniń sáýlesi túser emes.
«Esepshilerimizdiń úlgermeı jatýy sebepti osyndaı túsinispeýshilik týyndap tur. Olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda jumys istep jatyrmyz. Bir-eki kúnde qyzmetkerlerimizge syıaqy beremiz. Jumys barysynda paıdalanatyn qajetti kıim-keshekti endi satyp aldyq. Qoımamyzda tur. Jaqyn kúnderi bárine taratyp beremiz. Jalaqy máselesi jeti aıdan beri nege sheshilmedi degen saýalǵa dırektordyń ózi jaýap bere jatar. Zaýyt eki aıdan beri kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizý úshin jabyldy. Zaýyttyń qashan iske qosylatynyn dál qazir tap basyp aıtý qıyn», deıdi Taraz qant zaýyty dırektorynyń orynbasary Arman Jotabaev.
Biraz buryn Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev elimizde óndiriletin qant qyzylshasynyń úlesin 7 paıyzdan 43 paıyzǵa deıin arttyrýdy tapsyrǵan edi. Sol arqyly qant máselesinde ımportqa táýeldilikti azaıtýdy Memleket basshysy shegelep turyp aıtqan.
Osy jyly jambyldyq sharýalar qýańshylyqtyń zardabyn shegýdeı shekti. Alqapqa qant qyzylshasyn ornalastyrǵan sharýalardyń eńbegi esh ketip, jalpy egilgen tátti túbirdiń edáýir bóligi qýrap ketti. Árıne, óte ókinishti.
Qant zaýytynda eńbek etetin jumysshylardyń talaby qalaı desek te oryndy ekenine daý joq. Jalaqy ala almaı eki kózi tórt, júregi órt bolǵan qarapaıym azamattardyń máselesi tolyqtaı qashan sheshilmek? Túsine bilgenge jeti aı degen az ýaqyt emes. Árıne, suraq kóp. Alaıda bári de Reseıdegi qojaıynnyń kóńil kúıine baılanysty sekildi. О́zekti órteıtin ókinish te osy bolsa kerek.
Jambyl oblysy
