Atyraý oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń bólim basshysy Aınagúl Sársenǵalıevanyń aıtýynsha, álem elderinde qyzylshanyń taralý qaýpi artyp keledi. О́ıtkeni buǵan COVID-19 pandemııasynan keıin qyzylshaǵa qarsy vaksınalaý, osy ınfeksııaǵa epıdemııalyq baqylaý jasaýdyń tómendegeni sebep bolyp otyr.
«Bul óńirde qyzylsha aýrýy sońǵy ret 2019 jyly tirkelgen edi. Tórt jyldan keıin bıylǵy naýryz aıynda atalǵan aýrýdyń 4 jaǵdaıy tirkeldi. Alǵashqy jaǵdaı bizge shetelden kelgen jasóspirimnen anyqtaldy. Túrkııa elinen kelgen azamattyń balasy vırýsty sol jaqtan juqtyryp kelgen», dep habarlady A.Sársenǵalıeva.
Onyń deregine súıensek, bıyl 1-15 qazan aralyǵynda jiti respıratorlyq vırýstyq ınfeksııalardy (JRVI) juqtyrýdyń 9 119 jaǵdaıy tirkelgen. Onyń ishinde 14 jasqa deıingi balalarda 5 967 (65,4%), eresekterde 3 152, onyń ishinde júkti áıelder arasynda 44 (0,7%) derek bar.
«Qyzylsha ınfeksııasynyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan kúrestiń jalǵyz ári tıimdi sharasy – vaksına saldyrý. Balalardy vaksınalaý qyzylsha, qyzamyq jáne epıdemııalyq parotıtke qarsy biriktirilgen vaksına egý arqyly júzege asyrylady. Bul vaksına Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy tarapynan sertıfıkattalǵan. Vaksınany Ulttyq egý kúntizbesine sáıkes 12-15 aılyq kezde, ári qaraı revaksınalaý 6 jasta júrgiziledi», dedi A.Sársenǵalıeva.
Atyraý oblystyq №2 aýrýhananyń dırektory Nadıa Erǵalıevanyń málimetinshe, qyzylshany juqtyrý kórsetkishi artqan. Tez juǵatyn aýrýdyń órshýine vaksınadan bas tartýshylardyń kóptigi sebep bolǵan.
«Bıyl tamyz aıynda qyzylshany 45 adam juqtyrdy. Qyrkúıektegi kórsetkish – 201 derek. Qyzylsha dıagnozymen byltyr – 2 adam, bıyl 9 aıda 444 juqtyrýshy tirkeldi. Qyzylsha aýrýyn juqtyrǵandar aýrýhanaǵa ózderi kelip júr. Bul – óreskel qatelik. Juqpaly aýrýdy juqtyrǵan adamdar óz úıinde oqshaýlanýǵa nemese aýrýhanaǵa jedel járdem brıgadasynyń kóligimen jetkizilýge tıis», dep málimdedi N.Erǵalıeva.
Oblys ákiminiń orynbasary Jasulan Bısembıevtiń pikirinshe, qyzylsha aýrýyna qarsy kúres tómen deńgeıde qalyp otyr. Sol sebepten sala qyzmetkerleriniń uıymdastyrýshylyq jumysyn «shıki» deýge bolady.
«Aýdandardaǵy kórsetkishter kóńil qýantpaıdy. Turǵyndardy aqparattandyrý deńgeıi tómen. Buqara bul derttiń qaýipti ekenin áli sezinbeıdi. Sol sebepten qyzylsha aýrýyna qarsy kúresti jandandyrý úshin arnaıy komıssııa quryp, jaǵdaıdy tolyq baqylaýǵa alýymyz kerek», dedi J.Bısembıev.
Juqpaly derttiń kóbeıýine kadr tapshylyǵynyń áseri bolýy múmkin. О́ıtkeni «KazMedProekt» JShS-nyń mamany Erik Shonbaevtyń aıtýynsha, bul densaýlyq saqtaý salasynda kóp jyldan sheshimin tappaǵan ózekti máseleniń birine aınalyp otyr.
«Medısına salasyndaǵy basty máseleniń biri – kadr jetispeýshiligi. Osyǵan baılanysty kadrmen qamtýdy jetildirýdi usynamyn. Ekinshi ózekti másele, jol-kólik apatynan tirkeletin ólim-jitimniń kóbeıýine baılanysty bolyp otyr. Osyndaı oqıǵalardan bolatyn ólimniń 70 paıyzy jedel járdem brıgadasy kelgenge deıin tirkeledi. Sol sebepten jedeldilikti arttyrýymyz kerek», degen oıymen bólisti E.Shonbaev.
Al oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Almagúl Ábilovanyń deregine súıensek, ólim kórsetkishi tómendegen. Tabıǵı ósim artqan.
«Máselen, byltyr oblysta ólim kórsetkishi 100 myń adamǵa shaqqanda 3,9 paıyz bolsa, bıyl 3,5 paıyzǵa tómendedi. Náreste ólimi 9 paıyzdan 7,4 paıyzǵa azaıdy. Aımaqta turaqty tabıǵı ósim bar. Júkti áıelderge ambýlatorııalyq qyzmet deńgeıi men skrıngti tekserý kórsetkishi Qurmanǵazy, Isataı aýdandyq aýrýhanalarynda tómen», dep habarlady A.Ábilova.
Onyń deregine qaraǵanda, byltyr medısınalyq kómektiń kórsetilmeýine baılanysty 123 shaǵym túsken. Al bıyl 9 aıda osyndaı shaǵym aıtýshylar sany kóbeıip, 153-ti quraǵan. Biraq jedel járdem brıgadasy keshigýine baılanysty aryzdanýshylar qatary azaıǵan. Máselen, bul qyzmetti kórsetýshilerdiń jaıbasarlyǵyna renishin bildirýshilerden 64 shaǵym tirkelgen. Bıyl koll-ortalyqta osyndaı 8 qońyraý soǵylǵan.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Qaısar Abdalıevtyń aıtýynsha, tumaýǵa qarsy «Grıppol+» vaksınasynyń 65 myń dozasy satyp alynǵan. О́ńirdegi jedel járdem qyzmetiniń 50 brıgadasy qyzmet kórsetedi. Atyraý qalasynda – 26, al aýdandarǵa 24 brıgada bólingen.
«Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń usynysyna oraı mobıldi toptar qaıta jandandyrylyp, súzgi kabınetteriniń jumysy kúsheıtildi. Balalarǵa, júkti áıelderge úıden qaraý, mıkroaımaqtar boıynsha úı aralaý, úıdegi stasıonarlardy uıymdastyrý, kómek kórsetýdiń barlyq kezeńinde naýqastardyń jaǵdaıyn baǵalaý kómegi uıymdastyrylyp otyr. Balalarǵa sapaly medısınalyq kómek kórsetý maqsatynda pedıatrııalyq mýltıdıssıplınarly mamandar toby quryldy», deıdi Q.Abdalıev.
Atyraý oblysy
