«Shyn máninde, aldaǵy onjyldyqta asa mańyzdy mıneraldar, sonyń ishinde sırek kezdesetin mıneraldar álemdi dekarbonızasııalaý deńgeıi boıynsha baǵa jetpes resýrsqa aınalady. Qazaqstan ótpeli kezeńde osyndaı mıneraldardyń negizgi jetkizýshisi bolýǵa daıyn. Sonymen qatar biz jekelegen «jasyl» bastamalardy belsendi túrde qoldaımyz. Mysaly, Qazaqstannyń qaptaýshylar qaýymdastyǵy plastıkalyq qaldyqtardan qutylý jónindegi jobalardy júzege asyrý arqyly ekologııany qorǵaýǵa óz úlesin qosyp otyr. Klımatty qorǵaý úshin ekonomıkasy damyp kele jatqan elderden ulttyq órkendeýi men jańǵyrýyn qurban etýdi talap etpegen jón. Bul prınsıpti ári ádiletti ustanym dep sanaımyn. Kerisinshe, atalǵan maqsattar qatar júrýi jáne bir-birine dem berýi kerek. Osy oraıda batyl qadamdar jasaý qajet», dedi Memleket basshysy.
Osy rette ol metan qaldyqtaryn azaıtý – jahandyq jylyný qarqynyn báseńdetetin eń jyldam tásil ekenin aıtty.
«Qazaqstannyń Metan qaldyqtaryn azaıtý jónindegi jahandyq mindettemege qosylýǵa sheshim qabyldaǵanyn zor qýanyshpen málimdeımin. Sonymen qatar bizdiń aımaqtaǵy elderdiń kómirge qatysty túıtkildi problemalary bar. Osy máseleni sheshý maqsatynda Qazaqstan óńirde birinshi bolyp Ádiletti energetıkalyq júıege kóshý jónindegi seriktestik baǵdarlamasyn (JETP) iske asyrýǵa umtylys jasap otyr. Atalǵan eki bastama tabysty oryndalýy úshin dostarymyz ben seriktesterimizdi qoldaý kórsetýge shaqyramyz.
Keńirek aıtqanda, halyqaralyq qoǵamdastyq klımat baǵytyndaǵy baǵdarlamalarǵa bólinetin qarjy kólemin ulǵaıtýǵa qatysty óz mindettemelerin kúsheıtedi dep úmittenemiz. Biraq qarjylandyrý – tek kedergilerdiń basy ǵana. 2050 jylǵa qaraı jahandyq temperatýranyń 1,5 gradýsqa deıin kóterilýin shekteı alǵanymyzben, Ortalyq Azııa elderi báribir temperatýranyń 2,5 gradýsqa deıin joǵarylaý máselesimen betpe-bet keledi. Bul sý tapshylyǵyna, qatty ystyqqa, shólge jáne ekstremaldy gıdrologııalyq qubylystarǵa ákep soqtyrady. Sondyqtan mundaı qıyn jaǵdaıdan qashyp qutyla almaımyz jáne oǵan beıimdelýge májbúrmiz», dedi Memleket basshysy.
Budan soń ol Qazaqstan Halyqaralyq Aral teńizin qutqarý qoryn qoldaýǵa kóbirek qarjy bólýge shaqyratynyn aıtty.
«О́zderińizge málim, bir kezderi Aral teńizi álemdegi tórtinshi iri ishki sý aıdyny bolǵan. Qazaqstan kelesi jyly Qorǵa tóraǵalyq etedi jáne osy máseleni sheshý úshin barlyq seriktesti jumyldyrýǵa úmittenedi. Budan bólek, BUU Bas Assambleıasynyń kelesi sessııasy sheńberinde «Birtutas sý» atty birinshi taqyryptyq sammıt ótedi. Biz Fransııamen birge atalǵan jıynǵa teń tóraǵa bolatynymyzǵa qýanyshtymyz. Bıylǵy COP28 sammıtiniń tabysty ótkenin eskere otyryp, barlyq qatysýshy memleketti 2024 jyldyń maýsym aıynda uıymdastyrylatyn Astana halyqaralyq forýmyna qatysýǵa shaqyramyn. Forým klımatqa qatysty osy ótkir máseleler boıynsha maqsatty yntymaqtastyqty SOR29-ǵa deıin jalǵastyratyn dıalog alańy bola alady», dedi Q.Toqaev.
