parlam.kz
«Búginde sırek kezdesetin metaldar, radıoelektronıka, atom elektr, mashına jasaý, hımııa ónerkásibi, metallýrgııa syndy ónerkásip salalarynda paıdalanylady. Osy metall bolmasa smartfondar men avtomobılder, jel týrbınalary tipti áskerı basqa da tehnologııalyq qurylǵylar shyqpas edi. Atalǵan salanyń áleýetin asha alǵan elder keleshekte búkil álemniń tehnologııalyq damý baǵdaryn aıqyndaıtyn bolady. Sırek kezdesetin metaldy álemdegi iri óndirýshi eldiń biri – Qytaı. 44 mıllıon tonna qory bar. Japonııa, AQSh, Eýropa odaǵy elderinde úkimet sırek kezdesetin metaldyń mańyzdylyǵyn túsinip túrli memlekettik baǵdarlamalar arqyly qoldaýlaryn kórsetýde. Munymen qosa Qytaıdan basqa elden tasymaldaýdyń tamasha tizbegin jasap, tipti baqylaý men qadaǵalaýdy da júzege asyrýda. Ǵalamdyq geosaıasat kúrdelene tússe de jer qoınaýynyń sırek óndirisin, ǵylymı tehnologııalyq progress pen erkin báselestiktiń arqasynda tabıǵı jolmen damytyp jatyr», dedi M.Jaıymbetov.
Depýtat Mendeleev kestesindegi 100-ge jýyq element qazaq dalasynan tabylatynyn, 15 ken orny bar ekenin, olardyń barlyǵy birdeı zerdelenbegenin aıtty. Sarapshylardyń pikirinshe elde 25 mıllıard tonna tehnogendik qaldyq jınaqtalǵan, ondaǵy sırek kezdesetin metaldyń quramy 0,6 paıyz eken. Bul keıbir ken oryndarymen para-par bolǵandyqtan metallýrgııanyń derbes shıkizat bazasy retinde qarastyrý qajettigin eskertti.
M.Jaıymbetov sırek kezdesetin metall óndirisin damytýdyń uzaq merzimge arnalǵan keshendi strategııalyq josparyn ázirleý qajet dedi. Investısııa tartýdy da jolǵa qoıyp, ınvestorlardyń qataryn arttyrýdy, qatań ekologııalyq standartty engizý, halyqaralyq tájirıbege súıenip kadr máselesin keshendi damytý kezek kúttirmeıtin sharýa ekenin aıtty.
