Kúni keshe oblys ortalyǵy irgesindegi Qaratal aýdanynda 500 bas iri qara ósirip bordaqylaıtyn keshen ashyldy. Sharýashylyq Soltústik Qazaqstan oblysynan qazaqtyń aqbas sıyrlaryn jetkizgen. Keleshekte Zeńgi baba tólin kóbeıtip, otandyq naryqqa jáne shetelge et eksporttaý josparlanyp otyr. Jańadan qurylǵan sharýashylyqqa ardager boksshy Mıhaıl Iýrchenko jetekshilik etedi. Ol óńirge qazaqtyń aqbas sıyryn arnaıy tańdap alǵan. Sebebi asyl tuqymdy iri qaraǵa jyly qora qajet emes. Qyrkúıek aıynda ákelingen Zeńgi baba tóli qazir jersindirilip jatyr.
«Aldaǵy qys qalaı bolatynyn baıqap kóremiz. Bári oıdaǵydaı ótse, kelesi jyly buqalardy sata bastaımyz. Árqaısysy 900 keli tartady dep josparlap otyrmyz. Sol úshin mamandarmen azyqtyq rasıonyn ázirledik. Keleshekte mal basyn arttyryp, 4-5 myń basqa jetkizemiz. Qazir jaıylym jáne egistik jer alý máselesiniń sheshilýin kútip otyrmyz. 2019 jyldan beri Qaratal aýdanynda tórt-túlikti ósiretin alty qojalyq quryldy. Sóıtip, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn seriktestikter sany 380-ge jetti», deıdi sharýashylyq dırektory Mıhaıl Iýrchenko.
Qaratal aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóliminiń bas mamany Qanybek Namazbaev aıtýynsha, keler jyly taǵy osyndaı 2 sharýashylyq ashylady. Olar búginde bıznes josparyn tolyq aıaqtaǵan. Keler jyly aýdanda 12 myń tonnanyń mólsherinde et bolady. Bıylǵymen salystyrǵanda 120 paıyzǵa kóterilmek.
Osyndaı ıgilikti ispen Sarqanda shaǵyn jáne orta kásipti órkendetip júrgender jeterlik. Sonyń biri – Almaly aýylyndaǵy «Erǵalıev S» sharýa qojalyǵy. 2017 jyly mal bordaqylaý alańyn qurǵan sharýashylyq iri qara malyn bordaqylap, et ónimderin úlken qalalarǵa jóneltip jatyr. 150 basqa laıyqtalǵan qorada 24 bas qazaqtyń aqbas sıyrynyń tólderi bordaqylanǵan.
Sharýashylyq basshysy Qaırat Erǵalıevtiń aıtýynsha, jýyq arada taǵy 70 maldy Semeı qalasynan jetkizý josparlanǵan. Shamamen árbir buqanyń salmaǵy – 700 keli. Sonymen qatar atalǵan sharýashylyq basshysy Qaırat Serikjanuly jylqy malyn da ósirýge den qoıǵanyn aıtty. Bordaqylaý alańynyń ishindegi barlyq jumys avtomattandyrylǵan, qoldyń kúshin qajet etpeıdi. 6 aı saıyn mal bordaqylap, Almaty qalasyna jetkiziledi. Negizgi baǵyty et ónimderin úlken qalalarǵa saýdalap otyrǵan sharýashylyq osy jobaǵa 15 mıllıon qarajat jumsaǵan.
Aýdandyq aýylsharýashylyq bólimi mamandarynyń málimetinshe, aýdandaǵy «Arlan», «Bekıshov» sharýa qojalyqtary asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy mártebesin alǵan. Qazir «Erǵalıev S» sharýa qojalyǵy da osy mártebeni alýǵa qam jasap jatyr. Osylaısha, qojalyq et eksportyna eseleı óz úlesin qosýda. Aqsý aýdanyna qarasty Mataı óńirinde 300 bas saýyn sıyr men 100 bas buqa ósirilip jatyr. Jalpy, aýdanda mal bordaqylaýmen aınalysatyn bir emes ondaǵan sharýashylyq bar. Aýdanda 13 mal bordaqylaý alańynda jobalaý qýattylyǵymen 2 520 iri qara malyna oryn jumys istep tur. Búginde ol jerde 444 bas mal bordaqylanýda.
Odan bólek, irgetasy 2003 jyly qalanǵan alakóldik «Naǵashbek» sharýa qojalyǵyn atap ótpeske bolmas. Búginde atalǵan sharýashylyq «Aýyl mehanızatory» JShS degen atpen jurtqa tanymal. Osy kúni myń bas asyl tuqymdy etti baǵyttaǵy qalmaq sıyryn baǵyp otyr.
Atalǵan qojalyq osy ýaqytqa deıin asyl tuqymdy mal ósirýshi retinde tek qana asyl tuqymdy maldyń tólin satýmen aınalysyp kelgen edi. «Sybaǵa» baǵdarlamasynyń toqtatylýy jáne asyl tuqymdy maldarǵa degen suranystyń tómendeýine baılanysty sharýashylyq et óndirisin qolǵa alǵan. Artynsha buqashyqtar bordaqylaýmen aınalysyp, jumys kóleminiń keńeıýine baılanysty shaǵyn et óńdeý sehyn ashypty.
Et óńdeý sehy kesilgen et ónimderin tutynýǵa tıimdi kúıinde vakýýmdelgen qaptamaǵa salyp, saýda oryndaryna satýǵa shyǵarady. Atalǵan ónim túri Qabanbaı aýylynda úlken suranysqa ıe. Aldaǵy ýaqytta ony Úsharal qalasyndaǵy dúkenderge usynýdy josparlaǵan.
Aıta keterligi, et óndeý sehy jartylaı fabrıkat ónimderin jasaıtyn quraldarmen tolyqtaı jabdyqtalǵan. Táýligine 100 keli sıyr, qoı eti tushparasyn jáne tartylǵan et daıyndaý múmkindigi bar. Sonymen qatar et ónimderimen baıqaý negizinde oblystaǵy densaýlyq saqtaý jáne bilim berý mekemelerin qamtamasyz etedi.
Jetisý oblysy
