2020 jyly «Ardagerler týraly» alǵashqy zań qabyldanǵanda bórkimizdi aspanǵa atyp qýanyp edik. Mańyzdy qujattyń 7-babynyń 4-tarmaǵynda 1941 jylǵy 22 maýsym – 1945 jylǵy 9 mamyr aralyǵynda keminde alty aı jumys istegen (qyzmet ótkergen) jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda tyldaǵy qajyrly eńbegi men minsiz áskerı qyzmeti úshin burynǵy KSR odaǵynyń ordenderimen jáne medaldarymen nagradtalmaǵan adamdardyń eńbek ardagerine jatatyny kórsetilgen. Zańnyń 12, 15-baptarynda ardagerlerdi áleýmettik qoldaý sharalary, qoldaýdy qarjylandyrý týraly aıtylǵany qýantyp edi.
Jergilikti ókildi organdar, uıymdardyń basshylary óz quzyretteri sheginde qosymsha áleýmettik qoldaý sharalaryn jáne emdelýge jol júrý (eki jaqqa), sondaı-aq ardagerlerge jáne osy zańnyń kúshi qoldanylatyn basqa da adamdarǵa materıaldyq jáne basqa da kómek túrlerin kórsetý boıynsha jeńildikterdi belgileı alady degeninen kóp úmit kútip edik. Biraq sonyń júzege asýy qıyn bolyp tur.
Joǵaryda jazǵanymdaı, «Bári de maıdan úshin, bári de Jeńis úshin» degen jyldary biz belimiz qatpaı jatyp eńbekke aralastyq. Arnaýly zań qabyldanǵan soń áleýmettik qoldaýdan dámelenip, jan-jaqqa suraý saldym. Osydan 5 jyl buryn Qazalydan Qyzylordaǵa qonys aýdarǵandyqtan Qazalyǵa habar salyp, qujattarymdy túgeldedim. Tıisti oryndardyń bárine baryp shyqtym, aıaǵym jetpeıtin qashyqtaǵylaryna hat jazdym. Sondaǵy bilgenim, bizdiń máselemizdi qala ákimi janyndaǵy arnaıy komıssııa qaraıdy eken. Olarǵa qalalyq Ardagerler uıymy usynys jasaıtyn kórinedi. «Jazǵan qulda sharshaý joq» dep, uıymǵa da bardym. Biraq qalanyń bir shetinen tabanym taýsylyp, neshe barǵanda tóraǵasyn ornynan taba almaı qatty qınaldym. Bir qalada júrip, alty aı tabylmaǵan tóraǵa ústinen oblystyq ardagerler uıymyna shaǵymdanýǵa májbúr boldym. Jarty jyl júgirgen sharýamdy jarty saǵatta sheshken oblystyq uıymdaǵylardyń usynysymen qalalyq ardagerler uıymy tóraǵasy Sultanbek Táýipbaev meni aqyry qabyldady. Qabyldaǵany bar bolsyn, meniń kózimshe mamandarǵa habarlasyp, «bul másele múldem sheshilmeıdi» dep aryzymdy ózime laqtyrǵany janyma batty. Aryzyma jazbasha jaýap qaıtarý jónindegi talabymdy qulaǵyna da qystyrǵan joq. Sodan beri neshe barsam da tóraǵa taptyrmaı júr. Osylaısha, bir adamnyń kerdeńdiginiń kesirinen áleýmettik qoldaý izdegen talpynysym tuıyqqa tirelip tur.
Kárim BAIMURAT,
zeınetker
Qyzylorda
