Alataý qalasynyń keleshektegi kelbeti
Qazaqstannyń jańa dáýirinde álemdik sáýlet-qurylys óneriniń ozyq úlgisimen boı kóterip, Ortalyq Azııa elderinde oıyp oryn alatyn Alataý qalasynyń turǵyndar sany 2 mıllıonǵa jýyqtaıdy degen boljam bar.
Josparǵa sáıkes, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Almaty oblysynyń ákimdigimen birlesip ekonomıkalyq esepterdi, jańa qalanyń shemalyq kartasyn daıyndaý boıynsha jumystar júrgizgen. «Jibek joly» boıyndaǵy biregeı ekonomıkalyq jáne týrıstik ortalyqqa aınalatyn Alataý qalasynyń aýqymdy damý josparymen oblys ákimdiginiń ókilderi tanystyrdy.
Qazir qalanyń jalpy aýdany 88 myń gektar aýmaqty alyp jatyr. Qala halqynyń sany 52 myńnan asady. Birer kún buryn ǵana qala mártebesin alǵan aýyl turǵyndarynyń qýanyshynda shek joq. Olar qalalyq qatarynda ekenin alys-jaqyndaǵy el-jurtqa súıinshilep, jetkizip otyr.
«Jetigenniń turǵylyqty turǵynymyz. Eńbek ettik, balalarymyzdy ósirdik. Birlik-yntymaǵy jarasqan aýylymyzǵa qala mártebesi berilip, Alataý dep atalǵanyna óte qýanyshtymyz. Sáýletti, dáýletti qalaǵa aınalsyn degen tilegimiz bar», deıdi Jetigen aýyldyq aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Asqar Júsipov.
«Turǵyndardyń deni Almaty qalasyna qatynap jumys isteıdi. Jastar oqıdy. Oǵan jetý de ońaı emes. Qoǵamdyq kólikti kútemiz, bolmasa taksıge shyǵyndalamyz. Jańa qurylǵan qalamyz damyp, josparly ister júzege assa, jumys oryndary ashylsa, oqý oryndary salynsa, balalarymyzǵa, nemerelerimizge tıimdi bolar edi», degen Bıjamal apanyń da júzinen qýanysh lebi bilindi.
Jańa qurylǵan Alataý qalasynyń quramyna birqatar aýyl enip otyr. Atap aıtqanda, Talǵar aýdanyndaǵy Dáýlet jáne Qaırat aýyldary, Ile aýdanyndaǵy Jetigen aýyldyq okrýgi men Jańadáýir, Jańatalap, Yntymaq, Qoıanqus eldi mekenderi, Qonaev qalasynyń ákimshiligine qarasty Zarechnyı jáne Arna aýyldary kiredi. Osylaısha, Alataý qalasyn arnaıy ekonomıkalyq aımaqqa aınaldyrý kózdelgen.
«Jetigen aýyldyq okrýgine qarasty 4 aýyldyq eldi meken bar. Jetigen, Quıǵan, Eńbek jáne Jańaarna aýyldary tolyq kiretin boldy. Muny estigen turǵyndar qýanyp jatyr. Qala atanýdyń arqasynda kóptegen áleýmettik máseleniń sheshim tabarynan úmitti. Okrýgte 1 memlekettik, 12 jekemenshik balabaqsha men 6 mektep bar. Bolashaqta bul nysandar qatary kóbeıedi», deıdi Jetigen aýyldyq okrýginiń ákimi Nurlan Ábilov.
Jańa qalanyń bas josparyna sáıkes, 168 zamanaýı mektep, 219 balabaqsha, 102 emdeý mekemesin salý josparlanǵan. Sondaı-aq 40 myń stýdent oqı alatyn akademııalyq qalashyq boı kótermek. Mıllıonǵa jýyq jańa jumys ornyn ashý kózdelip otyr. Jyl saıyn 4 mıllıonnan astam týrıst qabyldaýǵa qaýqarly jańa qala Batys pen Shyǵysty baılanystyratyn tanymal ortalyqqa aınalady.
Shahar negizgi tórt ınnovasııalyq aýdannan turady. Olar: «Gate District», «Golden District», «Growing District» jáne «Green District» dep atalady. Olardyń árqaısysynyń ózindik maqsaty bar. Mysaly, «Gate District» qarjy jáne iskerlik ortalyqqa aınalady, ınvestısııa tartady jáne kommersııalyq hab qurylady. «Golden District» turǵyndar men týrısterge baǵyttalǵan medısınalyq jáne bilim berý klasterine jaýapty, al «Growing District» ártúrli ónerkásip sektorlarynyń damýyna yqpal etetin saýda-logıstıkalyq ortalyq bolyp sanalady. Sondaı-aq «Green District» demalys oryndary men taqyryptyq saıabaqtary bar demalys jáne mádenıet ortalyǵy bolatyndyǵy jóninde oblystyq ákimdik ókilderi baıandap berdi.
«Mundaǵy maqsat – Almaty qalasyndaǵy kólik keptelisi, halyq tyǵyzdyǵy syndy kóptegen problemanyń túıinin tarqatý. Oqý oryndaryn, bıznes nysandaryn Almaty men Qonaev qalasynyń arasynda boı kóteretin qalaǵa júıeli, josparly túrde ornalastyrý. Sol arqyly jumyssyzdyq máselesin sheshý. Ekologııalyq ahýal da alańdatarlyq kúıde. Osy ózekti máselelerdiń oń sheshim tabýyna yqpal etedi degen senimdemiz», deıdi Almaty oblystyq sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Bolat Musylmanbekov.
Bul aýqymdy jospar Almaty oblysynyń ǵana emes, búkil elimizdiń ekonomıkalyq ósiminiń qozǵaýshy kúshine aınalady dep kútilip otyr.
Jańa qalany qurý – jol jelileri, ınjenerlik, áleýmettik ınfraqurylym nysandaryn jańǵyrtýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa, ınvestısııalardy, tehnologııalardy, qosymsha qarjy aǵyndaryn tartýǵa, kásipkerlik belsendilikti damytýǵa, salyq túsimderin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi. Bul óz kezeginde óńirdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵy men ekonomıkalyq turaqtylyǵyn jaqsartýǵa yqpal etedi.
«Biz byltyr arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń josparyn daıyndadyq. Qujatqa Memleket basshysy qol qoıdy. Bul qala Azııadaǵy Sıngapýr, Gonkong, al Eýropadaǵy Berlın qalasynyń aýmaǵymen birdeı. Mundaı qala elimizde alǵash salynbaq. Bul elimizdiń ǵana emes, Ortalyq Azııanyń jańalyǵy bolmaq. Sebebi, munda ınvestorlardy tartý óte qolaıly. Qazirdiń ózinde aýylsharýashylyq baǵyty boıynsha 10 kelisim jasaldy. Bul – bolashaqtyń qalasy bolady», degen pikirin bildirdi «SEZ Alataý» kompanııasynyń basshysy Jánibek Saýyrbek.
Jańa nysandardan bólek aımaqta jańa temirjol baǵyty iske qosylyp, ondaǵy jumysshylar sanynyń artatyndyǵy da aıryqsha ataldy.
Memleket basshysynyń Alataý qalasyn qurý týraly sheshimi óńirge oń ózgeristermen qatar, barlyq baǵytqa sony serpin beredi. Jańa qalada múmkindikterdiń kókjıegi keńeıedi. Onda týrızm, saýda-logıstıka, medısına, sport, bilim berý, bıznes baǵytynda damyp, qoǵamdyq kólikter jandanyp, jerústi jeńil metropolıteni ashylady. О́nerkásip salasynda da qyrýar is atqarylmaq.
Jurt kóńilin jadyratqan Alataý bolashaqtyń eń sáýletti de kelbetti qalasyna aınalary aqıqat.
Almaty oblysy
