Pikir • 14 Aqpan, 2024

Áleýmettik ádildik – basty baǵdar

132 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysy qoǵam úshin qajetti birneshe baǵytqa toqtaldy. Sonyń eń mańyzdysy – buǵan deıin baıaý qımyldaǵan bıýrokratııalyq mashınanyń qarqynyn arttyrý mindeti.

Áleýmettik ádildik – basty baǵdar

Jańa Úkimet osy baǵyttaǵy zań­namalyq quqyqtyq máselelerdi durys sheshetin bolsa, memleket deń­geıinde qabyldanǵan sheshimderdiń iske asyrylýy jeńildeıdi, oń nátıje beredi dep senemin. Sonymen qatar áleýmettik ádildik týraly kóńilge qonymdy oı aıtyldy. Shyndyǵynda da áleýmettik ádildik eldegi ekonomıkalyq damýǵa da oń serpin beretini sózsiz. Bilim men biliktilikke basymdyq, durys baǵa berilip, áleýmettik ádildik ornaǵan jerde turaqtylyq bolady. Qazirgi tańda bizdiń ekonomıkaǵa qajetti dúnıe – ınvestısııa tartý bolsa, ınvestor retinde ár adam óz qarjysyn tek turaqtylyq jaılaǵan elge salǵandy qup kóredi. Olaı bolsa eldegi turaqtylyq ishtegi óz máselemiz ǵana emes, jalpy ashyq álemmen qarym-qatynas jasaýdyń, bizdiń damýymyzǵa basqalardyń óz qarjysyn quıýdyń negizi bolyp sanalady.

Budan bólek, memleket pen jeke­menshik seriktestik baǵytyndaǵy ju­mysty jandandyrý da mańyzdy. Bul baǵyt­taǵy jumys áleýmettik salada táp-táýir jolǵa qoıylyp keledi. Mysaly, qazir jekemenshik bala­baqshalardy qar­jylandyrý baǵytynda qolǵa alynǵan sharalar jemisin berip, demografııalyq ósimniń artýyna septigin tıgizip otyr. Biraq balabaqsha men mekteppen qamtamasyz etý isinde áli de artta kele jatyrmyz. Eger memleket pen jekemenshik seriktestiktiń qarym-qatynasyn zańnamalyq turǵyda ny­ǵaıtyp, retke keltiretin bolsa, onda bú­gingi olqylyqtardyń ornyn toltyra alar edik.

Qazir qaı óńirdi alsaq ta, úıge kezekte turǵan adam kóp. Bul baǵytty retteý úshin de osy jekemenshik seriktestik salasyn damytý qajet.

 «Bizdiń aldymyzda turǵan negizgi mindet – adamdardyń qaýipsizdigi», dedi Memleket basshysy. Olaı bolsa, qurylys, mektep pen balaqsha salý, onyń ishindegi qyzmeti bolsyn, bul jerde adamnyń qaýipsizdigin saqtaý eń qajetti nárse. Qoǵamnyń senimin arttyrý úshin bul baǵyt senimdi bolýy kerek. Jer silkinisi sekildi tabıǵı apattar barysynda kókeıimizde: «Salyp jatqan úılerimiz sapaly ma? Mektepke jibergen balalarymyz aman-esen úıge qaıta ma? Olarǵa berilip jatqan bilim jetkilikti me? Mektepke jumysqa alyn­ǵan mamandardyń biliktiligi men bili­mi saı ma, psıhologııasy balamen jumys isteýge laıyqty ma?» degen saýaldar turady. Bul da – Prezıdenttiń jańa qurylyp jatqan Úkimettiń aldyna qoıyp otyrǵan zor mindetteriniń biri.

Jemqorlyq búginde taldyń ózegin kemirip jep jatqan qurt sekildi. Onymen kúres tabandylyqpen júrýi kerek. Teginde qoǵamnyń sanasyn ózgertpeı, jemqorlyqty tyıa almaımyz. Qoǵamnyń tártip buzýǵa  qarsy ım­mýnıteti myqty bolýǵa tıis. Ár adam para bermeı, para almaı ómir súrý qaǵıdatyn qatań saqtap, óskeleń ur­paqty adaldyqqa dáriptep, asyl qun­dylyqty boıyna sińirsek qana jetistikke jetemiz.

Prezıdent muny Úkimetke tapsyra otyryp, jalpy qoǵamǵa oı tastady.

Sonymen qatar ekonomıkany sıfr­landyrý máselesin de aıtty. Bul – óte durys baǵyt. О́ıtkeni qarjylyq qarym-qatynas tek qana sıfrlyq jolmen ótetin bolsa, jemqorlyqqa balta shabýǵa múmkindik týady.

Aýyl sharýashylyǵy týraly da tushymdy oılar aıtyldy. Sý tapshy­lyǵyn ret­ke keltirýdiń joldaryn qarastyrýdyń mańyzdylyǵyna toq­taldy. Bizdiń el – aýyl sharýashylyǵynan úlken múmkindigi bar memleket. Keler urpaqty oılasaq, bul baǵyttaǵy jumysqa bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, qoǵam bolyp atsalysýymyz kerek. Úkimetke artylǵan mindettiń oń nátı­jesin kútip qana qoımaı, birlesip iske kiriskende ǵana elimiz damýdyń dańǵyl jolyna túsedi.

 

Názıpa ShANAI,

Qazaqstan halqy Assambleıasy respýblıkalyq Analar keńesiniń tóraǵasy

Sońǵy jańalyqtar