Foto: Ashyq derekkóz
Búginde baıqaýǵa elimizdiń barlyq aımaqtarynan 400-den astam jumys kelip túsken. Balalar salǵan sýretterdiń basym kópshiligi otbasyndaǵy zorlyq-zombylyq taqyrybyna arnalǵan. Konkýrs qorjynyna kelip túsken sýretterdiń 17 paıyzy janýarlarǵa, 36-sy otbasyndaǵy, 23-i psıhologııalyq zorlyq-zombylyqqa qatysty bolsa, 24-i mekteptegi býlıng taqyrybyn qozǵaǵan. Sýretter respýblıkanyń barlyq óńirlerinen kelip túsken. Eń kóp jumystar Soltústik Qazaqstan, Aqmola, Mańǵystaý oblystaryn qamtıdy.
Jıyn barysynda Almaty qalasy ákimi apparaty áleýmettik damý bóliminiń bas ınspektory, Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi komıssııanyń hatshysy, kámeletke tolmaǵandar isteri jáne olardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi komıssııanyń hatshysy Gúlnar Ámirova jobanyń maqsatymen tanystyryp ótti.
Respýblıkalyq «Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» bastamasy aıasynda bıylǵy jyldyń qańtary men maýsymyna deıin birneshe shara ótkizý josparda bar. Jobanyń alǵashqy kezeńinde 14 pen 18 jas aralyǵynda «Balalar zorlyq-zombylyqqa qarsy» respýblıkalyq sýret konkýrsy ótkizildi. О́ner saıysynyń maqsaty, óskeleń urpaq boıynda belsendi azamat bolý ustanymyn qalyptastyrý. О́kinishke qaraı sońǵy jyldary zorlyq-zombylyq otbasyndaǵy balalardyń psıhologııalyq ahýalyna keri yqpalyn tıgizýde. Onyń saldary úlken qoǵamdyq máselelerdiń týyndaýyna soqtyryp otyr. «Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasy bul máseleniń aldyn alýda iske asyp jatqan sharanyń biri ǵana.
– Konkýrs sharty boıynsha balalar mekteptegi býllıng, otbasyndaǵy zorlyq, janýarlarǵa kúsh kórsetý, psıhologııalyq zorlyq sııaqty birneshe erkin taqyryptardy tańdady. Kópshiligi turmystaǵy zorlyq-zombylyqty sýrettegen. Osyǵan qarap máseleniń túp-tamyryna tereń úńilýge týra keledi. «Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasyn júzege asyra otyryp, qoǵam belsendileriniń bastamasy men memlekettik organdar qoldanyp jatqan sharalar jetkiziliksiz ekenin jaqsy túsinemiz. Nege deseńiz, bul máselede elimizdiń ár azamatynyń belsendiligi, óıtkeni otbasynda ne bolyp jatqanyn túsinýge, olarǵa kómekke qoǵam bolyp jumylsaq bul máseleni túbegeıli joıýǵa atsalysqan bolar edik, – dep atap ótti «Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasynyń bastamashysy ári uıymdastyrýshysy «EDU Stream» halyqaralyq kompanııalar tobynyń bas dırektory Natalıa Muhamedjanova.
Prezıdent janyndaǵy Áıel isi jáne otbasy-demografııalyq saıasatynyń ulttyq komıssııasynyń múshesi Gúlnar Omarovanyń aıtýynsha, bul joba zorlyq-zombylyqpen kúreske qoǵamdy jumyldyrýdy maqsat etedi. Ásirese, sýretter baıqaýy balalar álemine eresekterdi jaqyndata túsedi. Eresekter osy sýretter arqyly balalardyń ishki jan dúnıesine úńilse deımiz. Qoǵamdy qatigezdikten meıirim men qaıyrymdylyq qutqarady. Ulttyq qundylyqtarymyzdy osy iske qaraı baǵyttaı bilsek, qoǵamdaǵy kereǵar ádettermen kúres júrgize alatynymyz naqty.
Almaty qalasy polısııa departamenti jergilikti polısııa qyzmeti bastyǵynyń orynbasary, polısııa maıory Aıdyn Eleýsizov atap ótkendeı, otbasylyq janjalda balalar kóp japa shegedi. «Onyń dálelin balalar salǵan sýretterden de kórýge bolady. Dene jaraqaty ǵana emes, psıhologııalyq qysymǵa ushyraý bala bolashaǵyna da keri yqpalyn tıgizetini sózsiz. Qazirgi kezde zertteýler júrgizip, barlyq memlekettik organdar aldyn alý sharalaryn iske asyrýda. Qıyn jaǵdaıdaǵy otbasylarǵa jumysqa ornalastyrý, áleýmettik jaǵdaıyna qaraılasý, balalardyń bilim alýyna, sondaı-aq moraldyq, psıhologııalyq turǵyda qoldaý kórsetýde. Aıdyn Eleýsizovtiń pikirinshe, shetelder tájirıbesi de mańyzdy. Mysaly, zorlyq-zombylyq kórsetkishi tómen elder qatarynda turǵan Norvegııada áleýmettik jaǵdaılar tolyqqandy sheshilgen. Munymen qosa turmys quratyn jastar aldyn ala josparlaıdy. Maqsaty aıqyn bolǵan kezde ǵana shańyraq kóterý bul elde qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan. «Salystyrmaly túrde alsaq, Almaty qalasynda áıelderge qarsy qylmys 35 paıyzǵa tómendedi. Buǵan qoǵamnyń yqpaldastyǵy, daǵdarys ortalyqtary tarapynan jasalǵan qoldaýdyń nátıjesi yqpal etti. О́tken jyly myńnan astam áıelge qoldaý kórsetilse, bıyl da bul jumys bilim, densaýlyq, polısııa mekemeleri tarapynan turaqty iske asyp keledi», deıdi polısııa maıory.
«Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasynyń maqsaty jas talant ıelerin anyqtaýmen shektelmeıdi. Jumys toby Avstrııaǵa baryp, EQYU, BUU, Avstrııa men Qazaqstannyń zorlyq-zombylyqty joıý máselesimen aınalysatyn quzyrly organdary ókilderi, sarapshylarmen kezdesip, ozyq tájirıbelerdi saralap qaıtpaq.
«Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasy aıasynda áleýmettik jelide #menzorlyqqaqarsymyn heshtegimen fleshmob ótedi. Joba osy jyldyń maýsymyna josparlanǵan Astanada ótetin forýmda qorytyndylanatyn bolady.
«Zorlyq-zombylyq joq qoǵam» jobasyna Prezıdent janyndaǵy Áıelder isi jáne otbasy-demografııalyq saıasatynyń ulttyq komıssııasy, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi, Oqý-aǵartý mınıstrligi, Ǵylym jáne joǵarǵy oqý mınıstrligi, IýNESKO klýbynyń Qazaqstandaǵy federasııasy men jergilikti atqarýshy organdar qoldaý bildirip otyr.
ALMATY
