Din • 26 Aqpan, 2024

Aýyz bekitkende qoıylatyn suraqtar: Oraza qaı jaǵdaıda buzylady?

1030 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qasıetti Ramazan aıynyń bastalýyna az ýaqyt qaldy. On eki aıdyń sultany sanalatyn bul aıda Allanyń sheksiz meıirimi tógilip, saýaptar eselenetini barshaǵa aıan. Dese de qasıetti aı qarsańynda kópshiliktiń kókeıinde suraqtar týyndaıdy. Bireýler jyl saıyn oraza ustap, erejelerin nyq bilse, basqalary alǵash ret ustap kórmekshi. Osy oraıda mańyzdy saýaldarǵa jaýap izdep kórdik.

Aýyz bekitkende qoıylatyn suraqtar: Oraza qaı jaǵdaıda buzylady?

Foto: Sputnik

Qaı kezde oraza ustaýǵa bolmaıdy? Orazany qandaı jaǵdaıda qaza etýge bolady?

Sharıǵat «sizge bolady», «sizge bolmaıdy» dep kesip aıta almaıdy. Dese de, keıbir adamdarǵa jeńildik jasaıdy. Máselen, júkti, emizýli analarǵa, 7 jasqa tolmaǵan balalarǵa, sondaı-aq únemi dári iship júretin naýqastarǵa, aýyr dertke shaldyqqandarǵa oraza paryz sanalmaıdy. Etekkiri kelgen qyz-kelinshekter men endi bosanǵan áıelderge oraza ustaýǵa bolmaıdy. Biraq qaryz bolǵan kúnderdi mindetti túrde óteý shart.

Oraza ustaǵan adamǵa dári ishýge bola ma?

Em qabyldap júrgen jandarǵa oraza ustaýdy keıinge shegere turǵan durys. Eger oraza ustap júrgen kezde basyńyz nemese ishińiz aýyryp qalsa, aýyz ashatyn ýaqytqa deıin shydaýǵa bolady. Dertińiz asqynyp, shydatpaı bara jatsa, orazańyz qaza bolyp, ony táýir bolǵannan keıin óteseńiz de aıyp etpes.

Oraza qaı jaǵdaıda buzylady?

  • Asty ádeıi jep-ishý;
  • Temeki shegý, nasybaı atý, dári ishý, quramynda nárli zattary bar ekpe (ýkol) qabyldaý;
  • Áıelimen nemese kúıeýimen jaqyndasý (ıaǵnı, tań namazynan aqsham namazyna deıin jaqyndasý orazany buzady);
  • Cebepsiz qorek nemese qorektik qasıeti bar barlyq zattardy bile tura ádeıilep jeý.

Mundaı jaǵdaılarda kaffarat orazasyn ustaý qajet. Kaffarat – ramazan aıynyń orazasyn sebepsiz ári bile tura buzǵan jaǵdaıda ornyna eki aı oraza ustaý, oǵan shama kelmese alpys kedeıdi tamaqtandyryp, toıǵyzý.

Orazany ne buzbaıdy? 

  • Umytyp iship-jeý orazany buzbaıdy. Biraq umytqan adam esine túsken kezde jeýdi dereý toqtatýy kerek;
  • Áıelin nemese kúıeýin súıý, denesine qolyn tıgizý. Mundaı jaǵdaılarda mánı shyqpasa, oraza buzylmaıdy;
  • Aýyzǵa kelgen qaqyryqty jutý;
  • Túkirik nemese muryndy tartý arqyly bir nárseniń tamaqqa ketýi;
  • Qulaqqa sý kirý, bulyq aǵý;
  • Temeki tútini nemese topyraq, shań, unnyń tozańy, qardyń ushqyny, jaýynnyń tamshylary tamaqqa eriksiz kirse, oraza buzylmaıdy;
  • Aýyz qýysynda qalǵan tamaq qaldyqtary noqattan kishkentaı bolsa, ony jutý orazany buzbaıdy;
  • Eriksiz aýyz toly qusý nemese onyń ishke qaıta ketýi orazany buzbaıdy;
  • Qan aldyrý nemese súlik saldyrý;
  • Kózge dári tamyzý;
  • Tis pastasyn qoldaný orazany buzbaıdy. Biraq tis pastasy ishke ketip qalsa buzylady. Eń abzaly - tisti tań namazy kirmeı turyp jýý;
  • Tis juldyrý orazaǵa kedergi jasamaıdy. Biraq juldyrǵan ýaqytta aýyzdaǵy qandy ıakı dárini jutpaý shart;
  • Aýyz ben murynǵa sý alyp shaıqaý orazany buzbaıdy. Biraq tamaqqa ketpeýin qadaǵalaý qajet;
  • Dýshqa jýyný, teńizge, kólge túsý orazany buzbaıdy. Biraq ondaǵy sýdy jutpaý kerek.
  • Eger adam qatty shóldegen bolsa, tamaqqa ketpeıtindeı aýzyn sýmen shaısa jaraıdy. Bul orazany buzbaıdy.

Jalǵan sóılep, ǵaıbat aıtý, qatty ashýlaný orazaǵa áser ete me?

Oraza bulardan buzylmaıdy, alaıda saýaby kemıdi. Oraza - tek tamaqqa degen nápsiden tyıylý ǵana emes, sondaı-aq rýhanı qulshylyq etý. Sol sebepti, tánge de, janǵa da jaǵymsyz nárselerden aýlaq bolyp, barynsha sabyrly bolýǵa tyrysý qajet.

Alǵash ret oraza ustaıtyndarǵa arnalǵan keńes

Aýyz bekitýge alǵash ret nıet etip otyrǵandar ǵana emes, burynnan ustap kele jatqan jandardyń ózi Ramazan aıy jaqyndaǵanda ózderin aldyn ala daıyndaı bastaıdy.

Buryn oraza ustap kórmegen adamnyń boıyn qorqynysh bılep ketýi múmkin. Biraq budan qoryqpaý kerek. Sizge deıin oraza ustaǵan jandar Ramazan aıyn jaqsy ótkere aldy, nápsisin tyıyp, jaman ádetterinen arylyp, minezin túzep, basqalarmen araqatynasyn rettep, rýhanı kúsh jınap, azyq ala bildi. Osyny este ustaǵan abzal.

Alla Taǵala adamǵa shydamy jetpeıtin nárseni júktemeıdi. Sýǵa, tamaqqa shydaı almaımyn deý - bos áýreshilik. Siz tań sáriden, kún batqansha ashtyqtan «solyp» qalmaıtynyńyz aqıqat. Buny ǵalymdar da dáleldegen. Densaýlyǵyńyzǵa da paıdaly.

Qasıetti Ramazan aıynda oraza ustaýǵa óz qalaýyńyzben kelgenińiz durys. Oraza ustaý trend emes. Oǵan tek júrek qalaýyńyzben kelgenińiz durys.

Kún tártibińizdi Ramazan aıyna deıin ózgertýdi bastańyz. Sebebi, Ramazan aıy kún tártibine aıtarlyqtaı ózgeris engizedi. Tańerteń kóbirek tamaqtanyp, asqazanyńyzdy úırete bastańyz. Erte oıanýdy ádetke aınaldyryńyz. Buǵan deıin tolyp jatqan sharýalaryńyzdy ysyryp, rýhanı baıýǵa kóńil bólińiz.

Oǵan qosa jaman ádetterden arylý qajet. Ǵaıbat aıtý, ósekteý, boǵaýyz sóıleý orazany buzbasa da, saýabyn kemitetinin tilge tıek etken edik. Eger kimde-kim sizdi balaǵattap, daý-damaıǵa shaqyrsa «oraza» ekenińizdi jetkizip kórińiz. Oraza - tek as-aýqatty shekteý ǵana emes, sondaı-aq tildi, oıdy, kózdi, qulaqty taza ustaý.