Foto: Today.kz
О́tken jyly qazan aıynda balasyna kók tıyn tatyrmaǵan 1 618 azamatqa izdeý jarııalanǵan. Jaýapkershilikten qashyp júrgenderdiń 1 476-sy – «kókek» áke bolsa, 142-si – balasynan bezgen ana. Boryshkerlerdiń antırekordyn astanalyqtar bastady. Izinshe kóshti Almaty, Aqtóbe oblystary jalǵap tur.
– Atqarýshylyq is júrgizý salasy qoǵamda ózekti másele sanalady. О́ndiristerdiń 4 paıyzy alıment óndirip alý jónindegi qujattardy quraıdy. О́ndiriste 7 545 istiń bereshegi 3 aıdan asady. Tek ishinara 6,2 mlrd teńge óteldi. Al 8 652 qujat boıynsha bereshek múldem ótelmedi. Onyń somasy 14,4 mlrd teńge. Taldaý kórsetkendeı, alıment tólemeýge boryshkerlerde resmı jumys ornynyń bolmaýy, tabysynyń joqtyǵy jáne óndirip alýǵa bolatyn múlkiniń joqtyǵy sebep bolyp otyr, – dedi Talǵat Ýálı.
Alaıda jekelegen boryshkerler naqty materıaldyq múmkindikteri bola tura, tabysyn jasyryp, týǵan perzentin asyraýdan ádeıi jaltarady. Osy oraıda Májilis depýtaty Magerram Magerramov arnaıy «Memlekettik alıment qory» qurylýǵa tıis dep sanaıdy.
«Osy ózekti áleýmettik máseleni sheshýge jumsalǵan barlyq kúsh-jiger nátıje bermeı otyr. «Alıment tólettirýdiń otyz qadamy» baǵdarlamasy tıimsiz bolyp shyqty, Respýblıkalyq sot oryndaýshylar palatasy qabyldaǵan sharalar da nátıjesiz. «Qazaqstan halyq partııasy» bul máseleni alǵash ret altynshy shaqyrylymda da kótergen eken. Sol kezdegi soma eki-aq mıllıard bolypty. Búginde bereshek kólemi – 20 796 615 823 teńge. Bul sıfrlar elimizde qanshama bala muqtajdyqpen kún keship otyrǵanyn kórsetse kerek. Endeshe, naqty sharalar qabyldaıtyn kez keldi. Ol úshin birinshi kezekte alıment óndirip alý kezinde onyń somasy eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen bolmaýǵa tıis. Ekinshiden, «Memlekettik alıment qory» qurylsyn. Ol bıýdjetten tys túsimderden quralyp, negizgi maqsaty – 3 aıdan artyq alıment almaǵan balalarǵa osy qordan alıment tólensin. Al ol aqsha memleketke boryshkerlerden óndirip alynsyn. Jańa Úkimet bul máselege túsinistikpen qarap, pármendi sharalar qabyldaıdy dep úmittenemin», dedi ol Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda.
Jalpy, sot oryndaýshylary alımentti májbúrleý arqyly óndiredi. Deı turǵanmen azamattardyń turaqty tabysy men múlkiniń bolmaýy máseleni odan ári kúrdelendire túsedi. Bul rette óńirlik ádilet departamentteri ákimdiktermen birlesip, boryshkerlerdi jumysqa ornalastyrý úshin turaqty negizde bos oryndar jármeńkesin uıymdastyrady.
– Mysaly, ótken jyly elimizde 4 238 boryshker jumysqa ornalastyryldy. Sondaı-aq Ádilet mınıstrligi Respýblıkalyq JSO palatasymen birlesip, jeńildetilgen atqarýshylyq is júrgizýdi engizý jónindegi qanatqaqty jobany iske qosyp, atqarýshylyq is júrgizý jónindegi robotty engizdi. Azamattar aıyppuldy ýaqytynda óteı almaǵan jaǵdaıda, aıyppuldyń 25%-ǵa deıingi somasyn jeke sot oryndaýshyǵa tóleýge mindetti bolatyn. Endi bul qyzmetti robot tegin atqarady. Osylaısha, robot 5 kúntizbelik kún ishinde talapty oryndaý qajettiligi týraly SMS habarlama jiberedi. Tólem ýaqtyly júrgizilse, atqarýshylyq is júrgizý artyq shyǵynsyz toqtatylady. Aıyppul boıynsha erikti tólem bolmaǵan jaǵdaıda, júıe jeke sot oryndaýshysyna májbúrlep oryndaýǵa atqarý paraǵyn usynady. Jańa jobanyń arqasynda el azamattarynyń 2 mlrd teńgege deıingi qarajaty únemdeledi degen boljam bar. Qanatqaqty aımaq retinde Taraz qalasy tańdap alyndy. Joba sátti júzege assa, ony búkil el aýmaǵyna engizý josparlanyp otyr, – dedi Ádilet mınıstrliginiń resmı ókili.
Baspasóz máslıhatynda qazir qoǵamda urymtal sátti paıdalanyp, ózderin jeke nemese memlekettik sot oryndaýshysy retinde tanystyryp, boryshkerlerge ses kórsetetin alaıaqtardyń kóbeıgeni de aıtyldy. Sondyqtan azamattarǵa Ádilet mınıstrliginiń, respýblıkalyq nemese óńirlik jeke sot oryndaýshylar palatasynyń resmı saıttarynan, qajet bolǵan jaǵdaıda bankke qońyraý shalyp, aqparatty tekserip alýǵa keńes berdi.
