Sheteldik ınvestorlar negizinen mashına jasaý salasyna, eginshilik pen mal sharýashylyǵyna qarjy salýǵa nıetti. О́ńirde iske asqan iri jobanyń biri – quny 50 mln dollar bolatyn burshaq daqyldaryn óńdeıtin fabrıka.
Byltyr kúzde ǵana Túrkııanyń «Arbel» halyqaralyq holdınginiń qarjysyna salynǵan fabrıka otandyq ónimdi halyqaralyq naryqqa shyǵarýmen qatar, búginde óńirdegi burshaq daqyldary alqabynyń keńeıe túsýine de edáýir serpin berip otyr. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, bıyl sharýashylyqtardyń kóbi alqabynyń edáýir bóligine burshaq tuqymyn sebýdi josparlap otyr.
«Kaizen» JShS burshaq, noqat, qyzyl jáne jasyl jasymyq tárizdi burshaq daqyldaryn óńdeıdi. Shıkizatty Qostanaı, Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Aqmola, Aqtóbe oblystarynan satyp alyp otyr. Alaıda atalǵan óńirler fabrıkanyń suranysyn jetkilikti túrde óteı almaıtynyn da aıta ketý kerek. Sondyqtan «Kaizen» JShS jergilikti agrarlyq kompanııalardyń burshaq ósirýge degen yntasyn arttyrý jaǵyn qarastyryp jatyr. Fabrıka qazirdiń ózinde birqatar sharýashylyqqa kómek retinde Túrkııadan tuqym jetkizip beredi. Kásiporyn aldaǵy ýaqytta Kanadadan burshaq daqyldarynyń tuqymyn, Soltústik Amerıkadan jasyl jáne qyzyl jasymyq tuqymyn aldyrtpaq. Táýligine 520 tonnaǵa deıin ónim óndire alatyn kásiporynda 50 adam jumys istep jatyr. О́niminiń kóbin shetelge eksporttap jatqan óndiris orny aldaǵy úsh jyl ishinde taýar aınalymyn 170 mln dollaǵa jetkizýdi josparlap qoıǵan.
«Ázirge jylyna 170 myń tonna ónim shyǵaramyz. Negizinen Aýǵanstanǵa burshaq jóneltip jatyrmyz. Kásiporyn óndiris qýatyna tolyq kóshken soń, Úndistan, Bangladesh, Ońtústik Afrıka, Iran, Túrkııa, sondaı-aq Shyǵys Azııa elderine ónim jiberýdi kózdep otyrmyz. О́kinishke qaraı, búginge deıin elimizde burshaq ósirýge asa mán berilmeı keldi. Bizdiń aldymyzda osy kemshiliktiń ornyn toltyrý mindeti tur. Burshaq daqylyn barynsha nasıhattaýǵa tyrysamyz. Shıkizatty qazir búkil Qazaqstan aýmaǵynan satyp alyp jatyrmyz. Eń bastysy, otandyq shıkizatty óńdeımiz, bul sol shıkizatty ósirip jatqan jergilikti sharýalarǵa da jaqsy. Olar ózderi ósirgen ónimdi laıyqty baǵamen satyp alatyn naqty kásiporynnyń bar ekenin bile bastady. Sondyqtan shamasy jetkenderi alqabyn ártaraptandyryp, erteń bul ónimdi ótkize alam ba dep alańdamaı burshaq ósirýge den qoıyp jatyr», dedi burshaq daqyldaryn óńdeý fabrıkasynyń dırektory Nurlan Esetov.
Kásiporynnyń 9 myń tonna shıkizat syıatyn qoımasy bar. Bıyl taǵy osyndaı mólsherde shıkizat saqtaıtyn jańa qoımanyń qurylysy aıaqtalady. Qazir óndiris ornynda 50 adam jumys istep jatyr. Jańa qoıma paıdalanýǵa berilgen soń, qosymsha taǵy 20 jumysshy qajet bolady. Kásiporyn ózine júktelip otyrǵan áleýmettik mindetti de jete sezinedi. О́ıtkeni ózi de memleket tarapynan úlken qoldaý kórip otyr.
«Mundaı ilkimdi joba Qostanaı oblysynyń ákimdigi men «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasynyń óńirlik ókildiginiń kómegimen iske asyrylǵanyn aıta ketý kerek. Oblys ákimdigi ınfraqurylymdy damytý turǵysynan úlken kómek kórsetti. Jol saldy. Gaz qubyryn tartyp berdi. Kásipkerlik aıasyn keńeıtip jatqan sheteldik kompanııalar úshin kez kelgen elde mundaı qolaıly ınvestısııalyq jaǵdaı jasala bermeıdi. Muny biz jaqsy túsinemiz jáne Qazaqstan ekonomıkasynyń damı túsýine óz úlesimizdi qosa alatynymyzǵa senimdimin», deıdi «Kaizen» seriktestiginiń basshysy.
О́ńirge shetelden, sonymen qatar elimizdiń ózge de óńirlerinen ınvestısııa tartýmen aınalysatyn «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy óńirlik ókildiginiń dırektory Roman Teńizbaevtyń aıtýynsha, atalǵan jobanyń júzege asyrylýyna Qazaqstan men Túrkııa elshilikteriniń yntymaqty qarym-qatynasy da kóp yqpal etken.
«Aldyn ala kóptegen ekijaqty kelisim, jıyn, kezdesý ótti. Biz óz tarapymyzdan ınvestorǵa qandaı memlekettik qoldaý kórsetiletinin túsindirdik. Odan keıin Túrkııadan arnaıy delegasııa kelip, oblys basshylyǵymen, jergilikti fermerlermen kezdesti. Indýstrııalyq aımaqty aralap kórdi. Nátıjesinde, ózderińiz kórip turǵan burshaq óńdeý fabrıkasy iske qosyldy. Investorlar braýnfıld nemese grınfıld tásilin tańdaýǵa erikti. Basqasha aıtqanda, burynnan turǵan óndiris ǵımarattaryn qajetine jarata alady nemese jer telimi beriledi. Qalasa, daıyn alańmen qamtamasyz etemiz. Indýstrıaldy aımaqtyń ınfraqurylymy túgeldeı oblystyq bıýdjet esebinen jasaldy. Investor úshin onyń bári tegin ári qolaıly. Munyń syrtynda, bizdiń tarapymyzdan, sondaı-aq jergilikti atqarýshy bılik tarapynan barynsha qoldaý kórsetiledi. Qostanaı oblysy shekaralyq aımaqta jatqandyqtan tutyný naryǵy 25 mln adamnan joǵary. Bul da ınvestor úshin óte tıimdi. Bilikti mamandar da ońaı tabylady. Sondyqtan bizde qazir Reseı, Túrkııa, Qytaı, О́zbekstan sekildi kóptegen elden kelgen ınvestorlar jaqsy jumys istep jatyr», deıdi Roman Teńizbaev.
«Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy mamandarynyń aıtýynsha, búginde óńir ekonomıkasynyń túrli salasynda elýden astam joba júzege asyrylyp jatyr. Aqpan aıynda qurylǵan óńirge ınvestısııa tartý jónindegi keńes te aımaq ekonomıkasyna qan júgirtetin qurylymǵa aınalmaq. Keńes quramyna prokýratýra, ulttyq qaýipsizdik organdary men memlekettik kiris qyzmetkerleri, sondaı-aq jergilikti atqarýshy oryndardyń ókilderi kiredi.
«Keńestiń basty mindeti – ákimshilik kedergilerdi joıýǵa jáne óńirge ınvestısııalar tartýǵa múddeli memlekettik organdardyń jumysyn úılestirý. Sonymen qatar ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý barysynda týyndaıtyn qıyn máseleler men keıster talqylanady. Olardy sheshý úshin usynystar ázirlenedi», deıdi oblystyq kásipkerlik jáne ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý basqarmasynyń bólim basshysy Naýryz Baıjanov.
Qostanaı oblysy
