Usynylǵan túzetýler Parlamenttiń qazirgi eki qurylymyn bir palataly júıege biriktirýdi kózdeıdi. Sonymen qatar Prezıdentke parlamenttiń kelisimimen birqatar mańyzdy memlekettik qyzmetke laýazymdy tulǵalardy taǵaıyndaý quqyǵy beriledi.
Parlamentpen qatar Qazaqstan Halyq keńesi atty jańa organ qurylady. Bul qurylym zań jobalaryn usyný jáne referendým bastamasyn kóterý quqyǵyna ıe bolady. Onyń múshelerin tolyqtaı Prezıdent taǵaıyndaıdy.
Jobada neke uǵymy «eki adamnyń odaǵy» emes, «er men áıeldiń odaǵy» retinde anyqtalatyny da kórsetilgen. Sarapshylardyń pikirinshe, bul norma bılik organdary «LGBT qatynastarynyń nasıhaty» dep sanaıtyn áreketterge tyıym salatyn zańnyń jalǵasy retinde engizilgen.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev konstıtýsııalyq ózgeristerdi qazirgi kúrdeli geosaıası jaǵdaımen túsindirdi. Onyń aıtýynsha, turaqsyz halyqaralyq jaǵdaıda memleketke jyldam ári tıimdi sheshim qabyldaý tetikteri qajet.
Jańa Konstıtýsııa qoldaý tapty
Jeksenbide ótken referendýmda Qazaqstan azamattary jańa Konstıtýsııany qoldady. Exit poll nátıjelerine sáıkes, daýys bergenderdiń shamamen 87%-y jańa Konstıtýsııany qoldaǵan. Buǵan deıin Ortalyq referendým komıssııasy daýys berýshilerdiń qatysýy 73% bolǵanyn málimdedi.
Jańa Konstıtýsııa el parlamentiniń qurylymyn yqshamdaıdy jáne 1996 jyly joıylǵan Vıse-prezıdent qyzmetin qaıta engizedi. Eski jáne jańa Konstıtýsııada Prezıdent bir ǵana jeti jyldyq merzimge saılana alady. Bul shekteý 2022 jyly engizilgen.
Qasym-Jomart Toqaev Astanada daýys bergennen keıin jýrnalısterdiń bıliktiń aýysýyna qatysty suraǵyna jaýap berdi. Onyń aıtýynsha, kelesi prezıdenttik saılaý 2029 jyly, óziniń qazirgi ókilettik merzimi aıaqtalǵan kezde ótedi.
Mańyzdy konstıtýsııalyq ózgerister maquldandy
Qazaqstanda ótken referendýmda azamattar jańa Konstıtýsııany qoldady. Bul referendým eldiń táýelsizdik jyldaryndaǵy besinshi jalpyhalyqtyq daýys berýi sanalady.
Daýys berý úshin el ishinde jáne shetelde barlyǵy 10 401 referendým ýchaskesi jumys istedi. Onyń ishinde 71 ýchaske Qazaqstannyń 54 eldegi dıplomatııalyq ókildikterinde ashyldy. Jańa Konstıtýsııa 2026 jylǵy 1 shildeden bastap kúshine enedi. Osydan keıin elde jańa Parlament saılaýyn ótkizý josparlanyp otyr, ol tamyz aıynyń aıaǵyna deıin uıymdastyrylýy múmkin.
Referendýmda azamattarǵa bir ǵana suraq usynyldy: «Siz Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýsııasyn qabyldaısyz ba?». Daýys berýshiler bul suraqqa «qoldaımyn» nemese «qarsymyn» dep jaýap berý arqyly óz tańdaýyn bildirdi. Eger azamat eki nusqany qatar belgilese, bıýlleten jaramdy bolyp sanalǵanymen, daýys sanaý kezinde esepke alynbaıdy. Al esh belgi qoıylmaǵan nemese daýys berýshiniń erkin anyqtaý múmkin emes bıýlletender jaramsyz dep tanyldy. Referendým daýys berýshiler tizimine engizilgen azamattardyń jartysynan astamy daýys bergen jaǵdaıda ótti dep esepteledi.
