Foto: parlam.kz
Erlan Saırovtyń aıtýynsha, 2023 jyldyń qazan aıynan bastap Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Túrkistan, Atyraý oblystarynyń barlyq jerlerinde balyq ónimderin óńdeıtin toǵyz zaýytqa qarsy negizsiz qylmystyq ister qozǵalǵan.
Atalǵan zaýyttyń barlyǵy ónimdi eksportqa shyǵarýmen aınalysady. Demek, bul zaýyttardyń býhgalterııasy ashyq, al shyqqan ónimder keden arqyly baqylanyp otyrady.
Aıta ketsek, otandyq balyq ónerkásibi salasy 1 300-ge jýyq balyq sharýashylyǵynyń sýbektilerinen turady, atalǵan salada jáne oǵan enshiles kásiporyndarda 500 myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Balyq ónerkásibi salasy - Qazaqstannyń daıyn ónimdi eksporttaýǵa baǵyttalǵan birden-bir ekonomıkalyq baǵyty. Balyqshylar óńdelgen balyq ónimderin EO, Qytaı, TMD elderine, Taıaý Shyǵys elderine, sondaı-aq taǵy basqa 36-memleketke eksporttap otyr. О́tken jyldary óńdelgen shortan, sazan, sýdak tárizdi balyqtardyń 30-myń tonnaǵa jýyq ónimi eksporttalǵan.
«Osynaý elimizdiń ishki jalpy ónimin eksporttyq taýarlarmen toltyryp otyrǵan ekonomıka salasynyń kásiporyndaryna Qarjylyq monıtorıng agenttigi salyq tóleýden jaltyrdy degen eki udaıy aıyppen qylmystyq is ashyp qoıǵan. Memleketke salyq tólep, myńdaǵan azamatty jumyspen qamtyp otyrǵan toǵyz zaýyttyń búkil býhgalterııa, is-júrgizý qujattary tárkilengen, kásiporyndardyń jumysyn toqtatqan. Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń áreketteri elimizdiń eksporttyq áleýetin arttyryp otyrǵan ekonomıka salasynyń jumysyn tolyq toqtatýǵa alyp kelýi múmkin. Iаǵnı, memleketke tólenip otyrǵan salyq toqtap, balyq ónerkásibi, enshiles kásiporyndarda isteıtin myńdaǵan azamattyń jalaqysynyń tólenbeı, zaýyttarǵa shetelden ónimdi ýaqytynda jetkizbegeni úshin shtraftyq sanksııalardyń kelý qaýpi tónip tur. «Shash al dese, bas alatyn» tekserýshiler men negizsiz tekserýlerden balyqshylardy arashalap qalýymyz kerek», dedi depýtat.
Erlan Saırov balyqshylar tarapyna jasalyp jatqan shabýyl keıbir ekonomıkalyq kúshterdiń reıderlik áreketteri de bolýy múmkin ekenin aıtty.
Osy oraıda AMANAT Fraksııasynyń múshesi Qazaqstannyń eksportyn qalyptastyratyn ekonomıka salasyn damytý jolynda birqatar usynysyn ortaǵa saldy.
«Bas prokýratýra Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń balyq zaýyttaryn tekserýdiń zańdylyǵyn anyqtaýy qajet jáne qylmystyq istiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýi tıis. Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń ashqan qylmystyq isterine tez arada qajetti quqyqtyq baǵa berip, qarastyrylyp otyrǵan isterdi zań aıasynda ádiletti toqtatýdy qajet dep esepteımin. Bas prokýratýra Quqyq qorǵaý organdarynyń ekonomıka sýbektilerine jón-josyqsyz sheńgel qoldaryn soza berýin toqtatýy tıis. Bas prokýratýra Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń quqyq qorǵaý organdarǵa otandyq bıznesti kúshteýdi toqtatý jónindegi tapsyrmasyn tolyq oryndalýyn qamtamassyz etý mańyzdy», dep qorytyndylady depýtat.
